Με σύνθημα «ΩΣ ΕΔΩ! Μηδενική ανοχή στη σχολική βία και παραβατικότητα», η ΠΟΕΔ ανακοίνωσε δεκαήμερο ευαισθητοποίησης και ενημέρωσης, φέρνοντας στο προσκήνιο ένα πρόβλημα που, όπως υποστηρίζει, έχει ενταθεί τα τελευταία χρόνια στα δημόσια σχολεία.
Κατά τη δημοσιογραφική διάσκεψη, η Οργάνωση ανέφερε ότι η αύξηση των περιστατικών βίας και παραβατικής συμπεριφοράς αποτελεί μία από τις σοβαρότερες προκλήσεις για το δημόσιο σχολείο, επηρεάζοντας τόσο τα παιδιά όσο και τους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι συχνά καλούνται να διαχειριστούν δύσκολες καταστάσεις χωρίς έγκαιρη και ουσιαστική στήριξη.
Στόχος του δεκαήμερου, σύμφωνα με την ΠΟΕΔ, είναι η ενημέρωση της κοινής γνώμης αλλά και η άσκηση πίεσης προς την Πολιτεία για λήψη ουσιαστικών μέτρων πρόληψης και διαχείρισης του φαινομένου. Στο πλαίσιο αυτό θα πραγματοποιηθούν ενδοσχολικές συμβολικές δράσεις, σταθμοί ενημέρωσης σε κεντρικά σημεία των πόλεων, συμβολικοί ποδοσφαιρικοί αγώνες με σύνθημα «Κόκκινη κάρτα στη σχολική βία και παραβατικότητα», καθώς και πεζοπορία με σύνθημα «Περπατάμε μαζί: Η βία εκτός διαδρομής».
Παράλληλα, η ΠΟΕΔ παρουσίασε αποτελέσματα παγκύπριας έρευνας στην οποία συμμετείχαν 1.017 εκπαιδευτικοί πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης. Τα ευρήματα καταγράφουν έντονη ανησυχία για την έκταση του φαινομένου, με 95% των εκπαιδευτικών να δηλώνει ότι τα περιστατικά σχολικής βίας και παραβατικότητας έχουν αυξηθεί. Την ίδια στιγμή, 55% δηλώνει ότι δεν αισθάνεται πάντα ασφαλές στον χώρο εργασίας, ενώ 53% θεωρεί ότι το σχολείο δεν είναι πάντα ασφαλής χώρος για τα παιδιά.
Σε ό,τι αφορά τις μορφές βίας μεταξύ μαθητών, συχνή έως πολύ συχνή εμφάνιση δηλώνεται για τη λεκτική βία σε ποσοστό 63%, τη σωματική βία σε ποσοστό 59%, τους βανδαλισμούς σε ποσοστό 31% και τη διαδικτυακή βία σε ποσοστό 13%. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν και τα περιστατικά κατά εκπαιδευτικών, με 29% να αναφέρει απρεπή συμπεριφορά, 12% απειλές σωματικής βίας και 9% άσκηση σωματικής βίας προς εκπαιδευτικούς.
Η έρευνα καταγράφει επίσης σημαντικές επιπτώσεις στη διδασκαλία. Το 65% των εκπαιδευτικών δηλώνει ότι έχει βιώσει συμπεριφορές που διαταράσσουν σοβαρά την ποιότητα της διδασκαλίας, ενώ 26% αναφέρει ότι αφιερώνει 6-10 λεπτά από κάθε 40λεπτο για διαχείριση περιστατικών και 28% περισσότερο από 10 λεπτά. Επιπλέον, 26,6% αφιερώνει σχεδόν μία περίοδο ή και περισσότερο εξωδιδακτικού χρόνου την ημέρα αποκλειστικά για τέτοια περιστατικά.
Ως προς τη στήριξη που λαμβάνουν, οι εκπαιδευτικοί δηλώνουν σε μεγαλύτερο βαθμό ικανοποιημένοι από τη διεύθυνση του σχολείου (62%) και από τους συναδέλφους (58%). Αντίθετα, τα ποσοστά ικανοποίησης από άλλες υπηρεσίες είναι πολύ χαμηλότερα: μόλις 17% από λειτουργούς και υπηρεσίες του ΥΠΑΝ, 14% από τους γονείς και 8% από το Γραφείο Ευημερίας.
Στους βασικούς παράγοντες που, κατά τους εκπαιδευτικούς, ενισχύουν το φαινόμενο περιλαμβάνονται η ελλιπής υποστήριξη από την οικογένεια (83%), η αλόγιστη χρήση της τεχνολογίας στο σπίτι (78%), η απουσία δυνατότητας λήψης ουσιαστικών μέτρων κατά της παραβατικότητας (76%), τα οικογενειακά και οικονομικά προβλήματα (75%), η υποβάθμιση του κύρους των εκπαιδευτικών (73%), η επιρροή των μέσων κοινωνικής δικτύωσης (69%) και η έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού, όπως ψυχολόγων και κοινωνικών λειτουργών (54%).
Παρά το γεγονός ότι 58% δηλώνει ότι αισθάνεται ικανοποίηση στην εργασία του και 64% ότι επιδρά θετικά στις ζωές των μαθητών, η εικόνα της εξουθένωσης είναι έντονη: 65% αισθάνεται εξαντλημένο από την εργασία, 60% θεωρεί ότι δεν θα αντέξει μέχρι την αφυπηρέτηση και 28% σκέφτεται να αποχωρήσει από το επάγγελμα εξαιτίας του φαινομένου.
Η ΠΟΕΔ υποστηρίζει ότι η σχολική βία και παραβατικότητα δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με αποσπασματικά μέτρα και ζητά ολιστική προσέγγιση, με έμφαση στην αναβάθμιση του σχολικού περιβάλλοντος, την ενίσχυση των υποστηρικτικών δομών, την παρουσία κοινωνικών λειτουργών στις σχολικές μονάδες, την επιμόρφωση γονέων και εκπαιδευτικών, καθώς και τον εκσυγχρονισμό του νομοθετικού πλαισίου.
Όπως ανέφερε, έχει ήδη κατατεθεί στο ΥΠΑΝ το Ενιαίο Διεκδικητικό Πλαίσιο για την Πρόληψη της Σχολικής Βίας και Παραβατικότητας, με στόχο την ουσιαστική θωράκιση των σχολικών μονάδων και την προστασία της εκπαιδευτικής κοινότητας, με ιδιαίτερη έμφαση στην προσχολική ηλικία.
