Πριν περάσουν, μία προς μία, την πόρτα του Υπουργείου Παιδείας, οι τρεις εκπαιδευτικές οργανώσεις κάθονται σήμερα στο ίδιο τραπέζι. ΠΟΕΔ, ΟΕΛΜΕΚ και ΟΛΤΕΚ επιχειρούν να συντονίσουν τις κινήσεις τους σε μία περίοδο κατά την οποία δύο μεγάλα ζητήματα, το νέο σύστημα διορισμού και η εφαρμογή του νέου σχεδίου αξιολόγησης των εκπαιδευτικών και του εκπαιδευτικού έργου, δοκιμάζουν ήδη τις σχέσεις τους με το ΥΠΑΝ.
Η σημερινή συνάντηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς αποτελεί ουσιαστικά την αφετηρία μιας εβδομάδας διαδοχικών επαφών. Στις 27 Αυγούστου η ΟΕΛΜΕΚ θα συναντηθεί με την υπουργό Παιδείας, Αθηνά Μιχαηλίδου, ακολουθεί η ΠΟΕΔ στις 31 Αυγούστου και την 1η Σεπτεμβρίου η ΟΛΤΕΚ. Στο επίκεντρο βρίσκεται το νέο σύστημα διορισμού, για το οποίο οι πρώτες αναγνώσεις της πρότασης του υπουργείου έχουν ήδη αναδείξει προβληματισμούς, αλλά και διαφορετικές προσεγγίσεις μεταξύ των οργανώσεων.
Ο χρόνος κυλά αντίστροφα
Με βάση τη νομοθεσία του 2015, στις 31 Αυγούστου 2027 καταργείται ο κατάλογος διοριστέων και τερματίζεται το μεταβατικό καθεστώς, βάσει του οποίου οι διορισμοί γίνονται κατά 50% από τον κατάλογο διοριστέων και κατά 50% από τον κατάλογο διορισίμων. Η πρόταση που απέστειλε το ΥΠΑΝ στα τέλη Ιουλίου επιχειρεί να καλύψει το κενό της επόμενης ημέρας, δίνοντας παράλληλα προτεραιότητα σε εκπαιδευτικούς που ήδη εργάζονται στη δημόσια εκπαίδευση. Προβλέπει τη δημιουργία προσωρινού μητρώου για αντικαταστάτες και συμβασιούχους, με συγκεκριμένη χρονική διάρκεια και αντικειμενικά κριτήρια, ενώ για τη μονιμοποίηση προβλέπονται εξέταση και σειρά κατάταξης. Παράλληλα, στο τραπέζι βρίσκονται αλλαγές στις εξετάσεις διορισίμων, μεταξύ των οποίων η κατάργηση της βάσης και της σύνθετης στατιστικής επεξεργασίας, η αναθεώρηση των εξεταστικών δοκιμίων και η διεξαγωγή νέας εξέτασης ανά τριετία, με αρχή το 2027.
Η πρώτη ανάγνωση των οργανώσεων κάθε άλλο παρά ενιαία είναι. Η ΠΟΕΔ έχει ταχθεί υπέρ της διατήρησης του υφιστάμενου συστήματος με διόρθωση των στρεβλώσεων στις εξετάσεις, ενώ η ΟΕΛΜΕΚ ζητά διευκρινίσεις και διασφαλίσεις για τους εκπαιδευτικούς. Η ΟΛΤΕΚ τάσσεται υπέρ της κατάργησης του καταλόγου διοριστέων και της μετάβασης σε νέο αξιοκρατικό σύστημα εξετάσεων. Κοινός παρονομαστής παραμένει η απαίτηση για ξεκαθάρισμα σειράς πτυχών της πρότασης.
Το ΥΠΑΝ, από την πλευρά του, αντιμετωπίζει την πρόταση ως βάση διαλόγου, με την υπουργό Παιδείας να χαρακτηρίζει πρόωρες τις απόλυτες τοποθετήσεις πριν προηγηθεί συζήτηση επί του περιεχομένου της.
Και η αξιολόγηση στο τραπέζι
Στο ήδη φορτωμένο σκηνικό προστίθεται και η αξιολόγηση των εκπαιδευτικών. Με βάση τη νομοθεσία που ψηφίστηκε τον Δεκέμβριο του 2025, τη σχολική χρονιά 2026-2027 πρέπει να αρχίσει η εφαρμογή της διαμορφωτικής αξιολόγησης. Πρόκειται για το κομμάτι του νέου συστήματος που έχει κυρίως ανατροφοδοτικό και υποστηρικτικό χαρακτήρα, με στόχο να εντοπίζονται τα δυνατά και αδύνατα σημεία του εκπαιδευτικού και οι ανάγκες επαγγελματικής του ανάπτυξης. Δεν πρόκειται, δηλαδή, για την αριθμητική αξιολόγηση που συνδέεται με σκοπούς ανέλιξης.
Το ΥΠΑΝ ξεκαθαρίζει ότι η έναρξη της εφαρμογής της διαμορφωτικής αξιολόγησης αποτελεί νομοθετική υποχρέωση και, ως εκ τούτου, δεν τίθεται ζήτημα αναστολής της. Εκείνο που, σύμφωνα με την πλευρά του υπουργείου, μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο συζήτησης με τις εκπαιδευτικές οργανώσεις είναι ο τρόπος με τον οποίο θα εφαρμοστεί στην πράξη κατά τη μεταβατική αυτή περίοδο.
Οι τρεις οργανώσεις, ωστόσο, επιμένουν ότι με τα σημερινά δεδομένα δεν έχουν δημιουργηθεί οι αναγκαίες προϋποθέσεις για να λειτουργήσει το νέο σύστημα όπως προβλέπει η νομοθεσία. Στο επίκεντρο των ενστάσεών τους βρίσκεται, μεταξύ άλλων, η απουσία ανώτερων εκπαιδευτικών και συμβούλων επιθεωρητών, οι οποίοι έχουν συγκεκριμένο ρόλο στο νέο μοντέλο αξιολόγησης. Ως εκ τούτου, ζητούν αναστολή της εφαρμογής μέχρι το 2027, όταν αναμένεται να προκηρυχθούν και να πληρωθούν οι σχετικές θέσεις.
