Καταδίκη της Κυπριακής Δημοκρατίας για παραβίαση του δικαιώματος σε δίκαιη δίκη διαπίστωσε το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) στην υπόθεση Konstantinou v. Cyprus (αρ. αίτησης 36862/23), σύμφωνα με ανακοίνωση της Νομικής Υπηρεσίας.
Το ΕΔΔΑ εξέδωσε στις 7 Μαΐου 2026 απόφαση στην ατομική προσφυγή Konstantinou v. Cyprus, κρίνοντας ότι η Κυπριακή Δημοκρατία παραβίασε το δικαίωμα του αιτητή σε δίκαιη δίκη (Άρθρο 6.1 της ΕΣΔΑ), λόγω έλλειψης δικαστικού ελέγχου της απόφασης του μεταβατικού Ανώτατου Δικαστικού Συμβουλίου το 2023 να μην προάγει τον αιτητή σε Πρόεδρο Επαρχιακού Δικαστηρίου.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, το ΕΔΔΑ έκρινε ότι «υπήρχε έλλειψη πρόσβασης του αιτητή σε δικαστήριο».
Όπως αναφέρεται, το ζήτημα ανέκυψε κατά την περίοδο της μεταρρύθμισης της Δικαιοσύνης στην Κύπρο, όταν το μεταβατικό Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο που είχε συσταθεί μέχρι να τεθούν σε πλήρη εφαρμογή οι μεταρρυθμίσεις, είχε προχωρήσει στην προαγωγή δικαστών στη θέση Προέδρου Επαρχιακού Δικαστηρίου.
Ο αιτητής, τότε εκ των υποψηφίων για τη θέση, δεν προήχθη, με αποτέλεσμα να ζητήσει να προσβάλει την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστικού Συμβουλίου.
Το ζήτημα με το οποίο ήρθε αντιμέτωπο το ΕΔΔΑ ήταν κατά πόσον «η πλήρης απουσία δικαστικού ελέγχου της διαδικασίας προαγωγής των δικαστών ενώπιον του μεταβατικού Ανώτατου Δικαστικού Συμβουλίου ήταν συμβατή με το Κράτος Δικαίου και το Άρθρο 6.1 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου».
Παρότι το ΕΔΔΑ αποδέχθηκε ότι το νομικό σύστημα της Δημοκρατίας βρισκόταν υπό διαρθρωτική μεταρρύθμιση, «αυτό δεν μπορούσε να δικαιολογήσει την κατάργηση του δικαστικού ελέγχου/αναθεώρησης των αποφάσεων που επηρεάζουν τη σταδιοδρομία των δικαστών». Παράλληλα, σύμφωνα με την ανακοίνωση, το Δικαστήριο «ούτε και διέκρινε οποιουσδήποτε ουσιαστικούς λόγους που θα μπορούσαν να δικαιολογήσουν, κατ’ εξαίρεση, την απουσία δικαστικού ελέγχου στην παρούσα υπόθεση».
Συνακόλουθα, το ΕΔΔΑ έκρινε ότι η Κυπριακή Δημοκρατία παραβίασε το δικαίωμα του αιτητή σε δίκαιη δίκη, υπενθυμίζοντας ότι, σύμφωνα με την πάγια νομολογία του, «οι αποκλεισμοί από την πρόσβαση στο δικαστήριο σπανίως επιτρέπονται και μόνο για εξαιρετικούς λόγους».
Το ΕΔΔΑ δεν επιδίκασε οποιοδήποτε ποσό για ηθική βλάβη, κρίνοντας ότι το εύρημα παραβίασης δικαιώματος του αιτητή αποτελεί δίκαιη ικανοποίηση. Επιδικάστηκαν, ωστόσο, υπέρ του αιτητή έξοδα και δαπάνες ύψους 13.887,60 ευρώ.
Σημειώνεται ότι από την 1η Ιουλίου 2023, οι αποφάσεις του Ανώτατου Δικαστικού Συμβουλίου υπόκεινται σε έλεγχο από το Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστικό Συμβούλιο, το οποίο ενεργεί ως δευτεροβάθμιο δικαστικό συμβούλιο.
