Συνεχίζονται οι αντιδράσεις των δήμων απέναντι στο νομοσχέδιο της κυβέρνησης για Φόρο Υγειονομικής Ταφής Δημοτικών Αποβλήτων. «Δεν θα πληρώσουν οι δήμοι και οι πολίτες την αστοχία του κράτους και την έλλειψη υποδομών», αναφέρει σε ανακοίνωση η Ένωση Δήμων, σχετικά με τον χρόνο και τον τρόπο εφαρμογής του φόρου, εκφράζοντας την ανησυχία της για την «εικόνα έλλειψης ολοκληρωμένου σχεδιασμού» σε ένα ζήτημα με σοβαρές οικονομικές και περιβαλλοντικές προεκτάσεις. Την ίδια ώρα, το Προεδρικό ασκεί πίεση για ψήφιση του νομοσχεδίου. Όπως είναι σε θέση να γνωρίζει ο «Π», ο Πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης, έχει τοποθετήσει τη συγκεκριμένη ρύθμιση στην πρώτη θέση μίας λίστας κρίσιμων νομοσχεδίων και κανονισμών, για τα οποία ζητά σε επιστολή του, ημερομηνίας 22 Ιουνίου 2026, προς την πρόεδρο της Βουλής, Αννίτα Δημητρίου, εξέταση κατά προτεραιότητα από τις πρώτες συνεδριάσεις των κοινοβουλευτικών επιτροπών, ενόψει και της διακοπής της Βουλής για τη θερινή περίοδο.
Κάνοντας στην ίδια επιστολή λόγο για νομοθετήματα που εκκρεμούν ενώπιον της Βουλής, τονίζει, μεταξύ άλλων, ότι ορισμένα συνδέονται άμεσα με υποχρεώσεις της Κυπριακής Δημοκρατίας, στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Ακολούθως προτάσσει τους «περί Αποβλήτων Κανονισμούς του 2026» (Φόρος Υγειονομικής Ταφής). Όπως σημειώνει, οι κανονισμοί αυτοί εκκρεμούν από τον Μάρτιο, αποτελούν μέρος της πράσινης φορολογικής μεταρρύθμισης και συνιστούν δέσμευση της Κυπριακής Δημοκρατίας στο πλαίσιο του Σχεδίου, με καταληκτική ημερομηνία υλοποίησης την 31η Αυγούστου 2026.
Την ίδια ώρα, οι δήμοι αντιδρούν έντονα. Σύμφωνα με πληροφορίες του «Π», έχουν αρχίσει κύκλο επαφών με τα κόμματα ώστε να αποτρέψουν την ψήφιση των κανονισμών, οι οποίοι προνοούν χρέωση €10 ανά τόνο μέχρι τις 31/12/2027. Εφεξής, η χρέωση θα αυξάνεται κατά €5 ανά τόνο ετησίως, με ανώτατο όριο τα €70 ανά τόνο.
Η ανακοίνωση της Ένωσης Δήμων έρχεται εν μέσω της συζήτησης επί του νομοσχεδίου, που άρχισε στις 24 Ιουνίου στην Επιτροπή Περιβάλλοντος της Βουλής, υπό την πίεση της γενικής διεύθυνσης Ανάπτυξης του Υπουργείου Οικονομικών για ψήφιση μέχρι το τέλος Αυγούστου, ειδάλλως η Κύπρος θα χάσει ευρωπαϊκή χρηματοδότηση ύψους 23 εκατομμυρίων ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, τα οποία προορίζονται για υποδομές ανακύκλωσης, διαλογής στην πηγή και σύγχρονης διαχείρισης αποβλήτων. Χωρίς αυτά τα έργα δεν μπορεί να εφαρμοστεί από τις τοπικές αρχές το «πολυβασανισμένο» «Πληρώνω όσο Πετώ», το οποίο, σύμφωνα με τις πρόνοιες της νομοθεσίας, από την 1η Ιουλίου 2024 οι αρχές της τοπικής αυτοδιοίκησης θα έπρεπε να το είχαν εφαρμόσει.
Από την πλευρά του, το Τμήμα Περιβάλλοντος αναφέρει ότι η φορολόγηση εξυπηρετεί τον εθνικό στόχο για 10% μείωση της ταφής μέχρι το 2035. Την ίδια ώρα, τα έσοδα από την είσπραξη αυτού του φόρου θα κατατίθενται στο Πάγιο Ταμείο της Δημοκρατίας, ώστε να χρησιμοποιούνται για τη χωριστή συλλογή αποβλήτων, μέσω επιστροφής χρημάτων στις τοπικές αρχές για σκοπούς όπως η παροχή εξοπλισμού, αλλά και για τη μείωση των δημοτικών αποβλήτων που καταλήγουν για ταφή. Επίσης, προειδοποιεί ότι αν δεν επιτευχθεί ο στόχος για 10% στην υγειονομική ταφή μέχρι το 2035, θα υπάρχουν ευρωπαϊκά πρόστιμα.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η Ένωση Δήμων διαφωνεί με το ποσοστό 68% για την ταφή σκουπιδιών, που αναφέρει το Τμήμα Περιβάλλοντος. Σύμφωνα με στοιχεία της Ένωσης, στην Πάφο θάβεται το 100% των σκουπιδιών, στο Πεντάκωμο το 85% και στην Κόσιη το 74%, οδηγώντας σε μέσο όρο περίπου 80%.
Δεδομένου ότι ετήσια καταλήγουν σε αυτούς τους τρεις χώρους περίπου 500.000 τόνοι αποβλήτων, οι δήμοι υπολογίζουν ότι θα κληθούν να επωμιστούν χρέωση 4 εκατομμυρίων ευρώ τον πρώτο χρόνο, 6 εκατ. ευρώ τον δεύτερο και 8 εκατ. ευρώ τον τρίτο. Όπως διαμήνυσαν τις προηγούμενες μέρες, θα υποχρεωθούν να μετακυλήσουν το κόστος στα νοικοκυριά, κάνοντας λόγο για ζημιά στα νοικοκυριά ύψους περίπου 32,9 εκατομμυρίων ευρώ σε μία τετραετία.
Όπως αναφέρει στην ανακοίνωσή της η Ένωση Δήμων, η Τοπική Αυτοδιοίκηση και οι πολίτες δεν μπορούν να καλούνται να επωμιστούν το κόστος που προκαλεί η αστοχία του κράτους και η αδυναμία του να έχει έγκαιρα έτοιμες τις αναγκαίες υποδομές διαχείρισης αποβλήτων, περιλαμβανομένων και των οργανικών αποβλήτων. Προσθέτει ότι «είναι αδιανόητο, την ώρα που οι δήμοι βρίσκονται αντιμέτωποι με αυξημένες οικονομικές υποχρεώσεις και καλούνται να εφαρμόσουν τις πολιτικές διαχείρισης αποβλήτων, να μην υπάρχει συγκροτημένη κρατική προσέγγιση και ξεκάθαρος στρατηγικός σχεδιασμός για την εφαρμογή ενός τόσο σημαντικού μέτρου».
Επιπλέον, αναφέρεται ότι ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι η καθυστέρηση στη λήψη αποφάσεων και η απουσία συντονισμένης εθνικής στρατηγικής ενδέχεται να θέσουν σε κίνδυνο ευρωπαϊκή χρηματοδότηση ύψους 23 εκατομμυρίων ευρώ, η οποία προορίζεται για την ανάπτυξη κρίσιμων υποδομών ανακύκλωσης, διαλογής στην πηγή και σύγχρονης διαχείρισης αποβλήτων. «Πρόκειται για επενδύσεις που αποτελούν βασική προϋπόθεση για την επίτευξη των εθνικών και ευρωπαϊκών περιβαλλοντικών στόχων και για την οριστική απομάκρυνση από την παρωχημένη πρακτική της ταφής», προσθέτει.
