Μετά τη σοβαρή υποβάθμιση, την οποία δημιούργησε τα τελευταία χρόνια η ρύπανση στους υδροβιότοπους Ακρωτηρίου, καθώς έγιναν χωρίς σωστό σχεδιασμό οι γύρω αναπτύξεις, η πρώτη πρωτοβουλία, η οποία μπορεί να λειτουργήσει σαν καταλύτης για την αλλαγή της εικόνας, προέρχεται από τις τάξεις των Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων και συγκεκριμένα από τον Πτηνολογικό Σύνδεσμο Κύπρου.
Ο οργανισμός έχει ήδη εξασφαλίσει χρηματοδότηση από δύο δωρητές του ιδιωτικού τομέα και έχει αρχίσει τις προετοιμασίες, ώστε από τον προσεχή Σεπτέμβιο να ξεκινήσει να εφαρμόζεται ένα έργο, το οποίο περιλαμβάνει δύο δράσεις, πρώτον την αποκατάσταση στη Λίμνη Μακριά (γνωστή ως Λίμνη Ζακακίου), όπου η ρύπανση προκάλεσε ευτροφισμό στα καλάμια, με αποτέλεσμα ο υδροβιότοπος, μαζί και το πτηνοπαρατηρητήριο, να πνιγούν από τη βλάστηση, και δεύτερον, τη δημιουργία μικρών νησιών στις λίμνες της περιοχής Λέιντις Μάιλ, ώστε να δημιουργηθούν ευνοϊκότερες συνθήκες για το φώλιασμα ορισμένων σημαντικών για την περιοχή ειδών πουλιών.
Η Λίμνη Μακριά, μία από τις εισόδους της ρύπανσης στην Αλυκή Ακρωτηρίου, δεν προσφέρεται σήμερα για φωλαιοποίηση πουλιών και πτηνοπαρατήρηση, καθώς «έχει πνιγεί» από το καλάμι, λόγω του ευτροφισμού που προκαλεί η κάθοδος μολυσμένων νερών από τις γύρω αναπτύξεις. Συγχρόνως μειώνεται η πανίδα, διότι σκοτώνεται η τροφή της από τη ρυπανση.
«Και για τις δύο δράσεις είναι ενήμερες τόσο η Υπηρεσία Θήρας και Πανίδας της Κυπριακής Δημοκρατίας όσο και το Τμήμα Περιβάλλοντος των Βρετανικών Βάσεων, οι οποίες ασχολούνται με την προστασία των πτηνών και τη φύση στην περιοχή, ενώ μόλις ξεκινήσει το έργο θα υπάρξει επαφή με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, όπως ο Δήμος Κουρίου και ο ΕΟΑ Λεμεσού, για ενημέρωση και διαβούλευση», δήλωσε στον «Π» η διευθύντρια του Πτηνολογικού Συνδέσμου Κύπρου, Μέλπω Αποστολίδου.
Διαβάστε επίσης:
- Στη σκιά αμαρτιών η «κρίση» στο Lady’s Mile - Οι πραγματικότητες στην περιοχή και τα επόμενα βήματα
- Λιγότερα φλαμίνγκο στους υγρότοπους της Κύπρου - Ανησυχητική πτώση μέχρι και 31% από το 2013 μέχρι σήμερα
- Η λίμνη Ακρωτηρίου αργοπεθαίνει - Η χωρίς σχέδιο και έλεγχο ανάπτυξη στην περιοχή καταστρέφει τον υγροβιότοπο
Μολυσμένα νερά από τις γύρω αναπτύξεις
Τους προηγούμενους μήνες, μετά από παρεμβάσεις των ΜΚΟ, έγινε γνωστό ότι η Λίμνη Μακριά, η οποία επικοινωνά με την Αλυκή Ακρωτηρίου, είναι μία από τις εισόδους της ρύπανσης στην αλυκή. Τα τελευταία χρόνια καταλήγουν εκεί μολυσμένα νερά από τις γύρω αναπτύξεις, νερά που περιέχουν μεταξύ άλλων κολοβακτηρίδια. Αυτά ακολούθως μεταφέρονται στην Αλυκή, οδηγώντας σε σταδιακή μείωση της πανίδας που φιλοξενεί, καθώς η τροφή τους σκοτώνεται.
Το 2020 στην αλυκή Ακρωτηρίου έφτασαν 13.000 φλαμίνγκο. Το 2021 γύρω στις 6.000 και από τότε κάθε χρόνο μειώνονται ολοένα και περισσότερο. Το 2025 καταγράφηκαν περίπου 200, ενώ την ίδια ώρα αυξήθηκε ο πληθυσμός τους στην Αλυκή Λάρνακας και τη Λίμνη Παραλιμνίου.
«Όσο το πρόβλημα της ρύπανσης συνεχίζεται, δεν μπορούμε να μιλάμε για ουσιαστική αποκατάσταση, αλλά ευελπιστούμε ότι αυτή η προσπάθεια θα λειτουργήσει και σαν καταλύτης για να κινητοποιήσει τις Αρχές να αντιμετωπίσουν ουσιαστικά το πρόβλημα της ροής των ρυπασμένων νερών στη Λίμνη Μακριά», είπε η Μέλπω Αποστολίδου.
Φωτογραφία από την Αλυκή Ακρωτηρίου το φθινόπωρο του 2025. Αδικαιολόγητη παρουσία και όγκος νερού για τα δεδομένα της εποχής (μειωμένη βροχόπτωση, παρατεταμένη ανομβρία και λειψυδρία).
Σήμερα οι εμπλεκόμενοι είναι στο στάδιο εκπόνησης μελετών για αντιμετώπιση του προβλήματος. Τον Φεβρουάριο του 2025, με πρωτοβουλία του Δήμου Κουρίου και των Βρετανικών Βάσεων, στις οποίες ανήκει διοικητικά η Αλυκή Ακρωτηρίου, όχι όμως ο περιβάλλοντας χώρος, αποφασίστηκε να αναλάβουν δράση δημιουργώντας μια τεχνική επιτροπή για παρακολούθηση και αντιμετώπιση του προβλήματος. Στόχος ήταν στη λήξη των 36 μηνών, δηλαδή στις αρχές του 2028, να καταλήξουν σε έργα ή δράσεις που πρέπει να γίνουν, τις λεγόμενες «σκληρές παρεμβάσεις». Τα έργα αυτά θα υλοποιηθούν από τον φορέα που έχει την ανάλογη ευθύνη. Στην τεχνική επιτροπή συμμετέχουν οι Δήμοι Κουρίου και Λεμεσού, ο ΕΟΑ Λεμεσού, το Τμήμα Περιβάλλοντος της Κυπριακής Δημοκρατίας, οι Βρετανικές Βάσεις, το Τμήμα Γεωλογικής Επισκόπησης, το Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων, το Τμήμα Δασών και η Γενική Διεύθυνση Περιβάλλοντος του Υπουργείου Γεωργίας.
Έργα αφαίρεσης καλαμιού και φωλαιοποίησης
Μόνο οι εργασίες αποκατάστασης που θα γίνουν στη Λίμνη Μακριά από το έργο του Πτηνολογικού, κοστολογούνται γύρω στις 20 με 25 χιλιάδες ευρώ, σύμφωνα με τη Μέλπω Αποστολίδου. Μετά τον καθορισμό των προδιαγραφών, τις διαβουλεύσεις με εμπλεκόμενους και κάποιες καταγραφές, οι οποίες μεταξύ άλλων, αφορούν και την αξιολόγηση των επιδράσεων, οι εργασίες στο πεδίο αναμένονται, είπε, μεταξύ τέλους καλοκαιριού και αρχές φθινοπώρου. Αυτήν την περίοδο είναι σε διαδικασίες πρόσληψης προσωπικού για το έργο.
Συγκεκριμένα θα αφαιρεθούν ποσότητες καλαμιού σε ένα τμήμα της Λίμνης Μακρίας, μπροστά από το πτηνοπαρατηρητήριο. Σε ένα άλλο τμήμα θα δημιουργθεί ένα νησάκι, πάνω στο οποίο θα μπορούν να φωλιάζουν πουλιά. Θα γίνουν συγχρόνως δύο μόνιμοι διάδρομοι μέσα στη Λίμνη, με χώμα, στους οποίους θα μπορούν να προχωρούν τα μηχανήματα, για να απομακρύνουν μελλοντικά το καλάμι. Σήμερα, εξήγησε, αυτό δεν είναι εφικτό, διότι λόγω του νερού, δεν μπορεί να εισέλθει ένα μηχάνημα, για να κάνει καθαρισμό.
Ο ρόλος των ΜΚΟ και οι δωρητές
Τόνισε ότι το έργο δείχνει τον ρόλο που μπορούν να επιτελούν οι ΜΚΟ, καθώς μπορούν να προσελκύουν και ιδιωτικά κονδύλια, δρώντας ως καταλύτες στο να γίνει κάτι ουσιαστικό, διότι, πρόσθεσε, «πλέον πρέπει να μιλάμε για αποκατάσταση, δεν μπορούμε να αφήσουμε τη ζημιά να παραμείνει».
Ο πρώτος δωρητής είναι ένα ιδιωτικό ίδρυμα, το «John Ellermann», με βάση την Αγγλία, το οποίο χρηματοδότησε ένα προηγούμενο έργο του Πτηνολογικού, με συστάσεις για το τι πρέπει να γίνει για την ευρύτερη περιοχή των υγρότοπων Ακρωτηρίου. Με το επόμενο έργο «ερχόμαστε να χτίσουμε πάνω στο προηγούμενο, υλοποιώντας κάποιες από τις συστάσεις του», είπε η Μέλπω Αποστολίδου. Ο δεύτερος χορηγός είναι ένας οργανισμός, ο οποίος δημιουργήθηκε από μία εταιρεία αγροτουρισμού και πτηνοπαρατήρησης.
