Υπό ιατρική παρακολούθηση για τον κίνδυνο μετάδοσης αιματογενώς μεταδιδόμενου νοσήματος τελεί δεσμοφύλακας, ο οποίος επενέβη χωρίς προστατευτικό εξοπλισμό για να σταματήσει σοβαρό περιστατικό βίας στις Κεντρικές Φυλακές. Η συντεχνία «ΙΣΟΤΗΤΑ» καταγγέλλει ότι το συμβάν αποτελεί συνέπεια της χρόνιας υποστελέχωσης και ζητά γραπτές απαντήσεις και άμεσα μέτρα προστασίας εντός επτά ημερών.
Το περιστατικό σημειώθηκε πριν από λίγες ημέρες, όταν δεσμοφύλακας της πρώτης γραμμής μπήκε ανάμεσα σε κρατουμένους για να σταματήσει σοβαρό επεισόδιο βίας, σύμφωνα με ανακοίνωση του Κλαδικού Συμβουλίου Δεσμοφυλάκων της Παγκύπριας Συντεχνίας «ΙΣΟΤΗΤΑ».
Όπως αναφέρεται, ο δεσμοφύλακας επενέβη με γυμνά χέρια και στη συνέχεια διαπίστωσε ότι είχε αίμα τρίτου πάνω του. Πλέον τελεί υπό ιατρική παρακολούθηση, με επαναλαμβανόμενες εξετάσεις για διάστημα μηνών, λόγω του κινδύνου μετάδοσης αιματογενώς μεταδιδόμενου νοσήματος. Κατά το ίδιο διάστημα εξακολουθεί να εργάζεται κανονικά.
Η συντεχνία διευκρινίζει ότι δεν δημοσιοποιεί το όνομα του δεσμοφύλακα ούτε οποιοδήποτε δεδομένο υγείας, σημειώνοντας ότι το Υπουργείο γνωρίζει το περιστατικό και οφείλει να διαθέτει γραπτή καταγραφή του.
«Η έκθεση σε αίμα παύει να είναι ατύχημα»
Το Κλαδικό Συμβούλιο αποδίδει το συμβάν στις συνθήκες που επικρατούν στις Κεντρικές Φυλακές, υποστηρίζοντας ότι δεν επρόκειτο για ένα απρόβλεπτο περιστατικό.
Επικαλείται έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Πρόληψη των Βασανιστηρίων, η οποία, όπως αναφέρει, κατέγραψε υψηλά επίπεδα πληρότητας, ανεπαρκή ιατροφαρμακευτική φροντίδα και αδυναμία διασφάλισης της ασφάλειας λόγω της χρόνιας υποστελέχωσης.
Παραπέμπει επίσης σε απόφαση του Μόνιμου Κακουργιοδικείου Λευκωσίας, η οποία, σύμφωνα με την ανακοίνωση, διαπίστωσε διακίνηση και χρήση ναρκωτικών εντός των Κεντρικών Φυλακών.
Κατά τη συντεχνία, όταν ο εργοδότης γνωρίζει ότι στον χώρο κυκλοφορούν ναρκωτικά, ότι τα περιστατικά βίας είναι καθημερινά και ότι το προσωπικό δεν επαρκεί, «η έκθεση σε αίμα παύει να είναι ατύχημα. Γίνεται πρόβλεψη. Και ό,τι προβλέπεται, ή προλαμβάνεται ή χρεώνεται σε κάποιον».
Ζητούν γραπτές απαντήσεις για τα πρωτόκολλα
Η «ΙΣΟΤΗΤΑ» ζητά να διευκρινιστεί κατά πόσο υπάρχει γραπτή εκτίμηση για τον βιολογικό κίνδυνο στις πτέρυγες των Κεντρικών Φυλακών, πότε αυτή καταρτίστηκε και αναθεωρήθηκε, καθώς και ποιο είναι το γραπτό πρωτόκολλο που ενεργοποιείται όταν δεσμοφύλακας εκτίθεται σε αίμα.
Η συντεχνία αναφέρει ότι είχε θέσει από τις 7 Μαΐου 2026 ζητήματα που αφορούν την προστασία της υγείας του προσωπικού πρώτης γραμμής, περιλαμβανομένου ιατρικού ελέγχου έκθεσης, χωρίς να λάβει ουσιαστική απάντηση.
Κατηγορεί, παράλληλα, τον Υπουργό Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως ότι δήλωσε δημοσίως πως δεν λαμβάνει και δεν πρόκειται να λάβει υπόψη τις επιστολές της.
«Πρόκειται, δηλαδή, για δηλωμένη πολιτική με βιντεοσκοπημένη ομολογία», αναφέρει.
Κριτική για τις εξαγγελίες του νέου σωφρονιστικού ιδρύματος
Η συντεχνία ασκεί κριτική στις εξαγγελίες για την κατασκευή του νέου σωφρονιστικού ιδρύματος, κάνοντας λόγο για επιτροπές, μελέτες, σχέδια δράσης, περίφραξη υψηλής ασφάλειας και δημιουργία «νεκρής ζώνης» σαράντα έως εξήντα μέτρων γύρω από το μελλοντικό κτίριο.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, ο Υπουργός έχει εξαγγείλει ότι το έργο θα αρχίσει να υλοποιείται πριν από το τέλος του 2027 και θα ολοκληρωθεί πριν από το 2030, με την κατασκευή και την έναρξη λειτουργίας του να απαιτούν τέσσερα έως πέντε χρόνια.
Η «ΙΣΟΤΗΤΑ» υποστηρίζει ότι, με βάση αυτό το χρονοδιάγραμμα, οι δεσμοφύλακες θα συνεχίσουν να εργάζονται στο σημερινό κτίριο για τουλάχιστον άλλες 1.200 νύχτες.
«Ζητήσαμε μέτρα προστασίας: λάβαμε αρχιτεκτονική. Καμία μακέτα δεν σταμάτησε ποτέ αιμορραγία, και κανένα σχεδιάγραμμα δεν απέτρεψε ποτέ μετάδοση», αναφέρει.
Ερωτήματα για τη στελέχωση
Το νέο ίδρυμα σχεδιάζεται για 1.250 θέσεις κράτησης, ωστόσο η συντεχνία θέτει ερωτήματα για τον αριθμό των δεσμοφυλάκων που προβλέπεται να προσληφθούν.
Όπως σημειώνει, οι υφιστάμενες εγκαταστάσεις έχουν σχεδιαστεί για περίπου 600 άτομα, αλλά φιλοξενούν γύρω στους 1.200 κρατουμένους. Οι υπολογισμοί της συντεχνίας κάνουν λόγο για περισσότερες από 150 κενές θέσεις, ενώ η τελευταία διαδικασία πρόσληψης κάλυψε 68 από τις 90 θέσεις που είχαν προκηρυχθεί.
«Κρεβάτια χωρίς προσωπικό δεν σημαίνουν λιγότερο κίνδυνο· σημαίνουν περισσότερο», υπογραμμίζει, προσθέτοντας ότι σήμερα η πραγματική «νεκρή ζώνη» είναι η απόσταση που χωρίζει τον έναν δεσμοφύλακα από τον επόμενο.
Τα τέσσερα αιτήματα της συντεχνίας
Το Κλαδικό Συμβούλιο ζητά γραπτή απάντηση εντός επτά ημερών σε τέσσερα συγκεκριμένα αιτήματα.
Πρώτον, αξιώνει ολοκληρωμένη προστασία από βιολογικούς κινδύνους, με γραπτή εκτίμηση ανά πτέρυγα, επαρκή μέσα ατομικής προστασίας σε κάθε βάρδια, απολυμαντικά, πρωτόκολλο ενεργειών μετά από έκθεση, άμεση ιατρική παραπομπή, εξετάσεις, εμβολιαστική κάλυψη και ψυχολογική στήριξη.
Δεύτερον, ζητά επείγουσα κάλυψη των κενών θέσεων και δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα μόνιμης στελέχωσης, με συγκεκριμένους αριθμούς και ημερομηνίες.
Τρίτον, εισηγείται άμεση αποσυμφόρηση, μέσω επέκτασης της ηλεκτρονικής επιτήρησης στους υποδίκους, αύξησης της κοινωφελούς εργασίας και αξιοποίησης κάθε νόμιμου εναλλακτικού μέτρου.
Τέταρτον, ζητά ανθρώπινες συνθήκες εργασίας, τερματισμό του εγκλεισμού προσωπικού πίσω από χειροκίνητες πόρτες, ορθολογικές βάρδιες και ουσιαστική εκπαίδευση για τη διαχείριση επεισοδίων.
Η συντεχνία διευκρινίζει ότι δεν ζητά να ακυρωθεί το έργο του 2030, αλλά να ληφθούν άμεσα μέτρα, ώστε το προσωπικό να μην επωμιστεί το κόστος της αναμονής.
Όπως αναφέρει, η ανακοίνωση κοινοποιείται στην Επίτροπο Διοικήσεως και Προστασίας Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και στο Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας, ενώ το σχετικό υλικό θα τεθεί ενώπιον των αρμόδιων ευρωπαϊκών και διεθνών οργάνων.
«Δεν ζητούμε προνόμια. Ζητούμε να γυρίζουμε σπίτι μας όπως φύγαμε, ζωντανοί και αρτιμελείς», καταλήγει η ανακοίνωση, την οποία υπογράφει ο Πρόεδρος του Κλαδικού Συμβουλίου Δεσμοφυλάκων, Γιώργος Μαλτέζος.
