Η Τουρκία πρέπει να συμμορφωθεί πλήρως με τις υποχρεώσεις της βάσει του διεθνούς δικαίου, να σεβαστεί την κυριαρχία, τα δικαιώματα και τη δικαιοδοσία της Κυπριακής Δημοκρατίας, να απέχει από την εφαρμογή του παράνομου «μνημονίου κατανόησης» σχετικά με την κατασκευή υποθαλάσσιου αγωγού φυσικού αερίου που συνδέει την Τουρκία με τα κατεχόμενα εδάφη της Κυπριακής Δημοκρατίας και να παύσει αμέσως όλες τις σχετικές δραστηριότητες, ανέφερε η Μαρία Μιχαήλ, Μόνιμη Αντιπρόσωπος της Κύπρου στα Ηνωμένα Έθνη, σε επιστολή της με ημερομηνία 7 Αυγούστου 2026 προς τον Γενικό Γραμματέα, Αντόνιο Γκουτέρες.
Σύμφωνα με την Πρέσβειρα Μιχαήλ, «η υπογραφή του υποτιθέμενου “μνημονίου κατανόησης” αποτελεί ακόμη μια σκόπιμη και προκλητική ενέργεια της Τουρκίας, η οποία παραβιάζει το διεθνές δίκαιο, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας για την Κύπρο».
Προσθέτει ότι οι προπαρασκευαστικές δραστηριότητες για την εφαρμογή του υποτιθέμενου «μνημονίου κατανόησης» φαίνεται να έχουν ήδη ξεκινήσει, καθώς η Τουρκία εξέδωσε ναυτιλιακή προειδοποίηση στις 21 Ιουλίου 2026 για την αποστολή των ερευνητικών σκαφών «Oruç Reis», «Denar Explorer», «Denar Pathfinder» και «Denar Surveyor» στο πλαίσιο προκαταρκτικών ερευνητικών δραστηριοτήτων που σχετίζονται με το προτεινόμενο έργο. «Αν και αυτές οι αρχικές δραστηριότητες φέρεται να λαμβάνουν χώρα εντός των τουρκικών χωρικών υδάτων, καταδεικνύουν σαφώς την πρόθεση της Τουρκίας να προχωρήσει στην εφαρμογή του παράνομου μνημονίου», σημειώνει.
«Το υποτιθέμενο “μνημόνιο κατανόησης” είναι άκυρο και, ως εκ τούτου, στερείται οποιασδήποτε νομικής ισχύος. Η παράνομη αποσχιστική οντότητα που ιδρύθηκε στο κατεχόμενο τμήμα της Κυπριακής Δημοκρατίας στερείται διεθνούς νομικής προσωπικότητας και δεν έχει αρμοδιότητα, βάσει του διεθνούς δικαίου, να συνάπτει διεθνείς συμφωνίες ή να εγκρίνει έργα που επηρεάζουν το έδαφος, τα χωρικά ύδατα, την αποκλειστική οικονομική ζώνη και την υφαλοκρηπίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας. Τα ψηφίσματα 541 (1983) και 550 (1984) του Συμβουλίου Ασφαλείας κήρυξαν κατηγορηματικά την υποτιθέμενη αποσχιστική οντότητα νομικά άκυρη και κάλεσαν όλα τα κράτη να μην την αναγνωρίσουν ούτε να τη διευκολύνουν με οποιονδήποτε τρόπο», τονίζει περαιτέρω.
«Η υποτιθέμενη υλοποίηση από την Τουρκία του υποθαλάσσιου αγωγού φυσικού αερίου, μαζί με οποιαδήποτε συναφή έργα υποδομής στην ανοικτή θάλασσα και στην ξηρά, πραγματοποιείται χωρίς την εξουσιοδότηση και τη συγκατάθεση της Κυβέρνησης της Κυπριακής Δημοκρατίας, με πλήρη παραβίαση της κυριαρχίας, των δικαιωμάτων και της δικαιοδοσίας της», συνεχίζει η Μόνιμη Αντιπρόσωπος, προσθέτοντας ότι «η κατασκευή υποθαλάσσιου αγωγού στο κατεχόμενο έδαφος της Κυπριακής Δημοκρατίας, ο οποίος διέρχεται επίσης από τα χωρικά της ύδατα και την αποκλειστική οικονομική ζώνη/ υφαλοκρηπίδα, συνιστά παραβίαση της κυριαρχίας της Κυπριακής Δημοκρατίας και προσβολή των δικαιωμάτων και της δικαιοδοσίας της επί της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης/ υφαλοκρηπίδας της, σύμφωνα με τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, οι σχετικές διατάξεις της οποίας αντανακλούν το εθιμικό διεθνές δίκαιο».
Διευκρινίζει περαιτέρω ότι η φερόμενη υλοποίηση του προτεινόμενου έργου παραβιάζει την κυριαρχία της Κυπριακής Δημοκρατίας επί του εδάφους και των χωρικών της υδάτων, στο μέτρο που πραγματοποιείται χωρίς την έγκρισή της και παραβιάζει τα δικαιώματα και τη δικαιοδοσία της ως παράκτιου κράτους να ρυθμίζει δραστηριότητες που επηρεάζουν τους φυσικούς πόρους και το θαλάσσιο περιβάλλον εντός της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης/ υφαλοκρηπίδας της.
«Η τελευταία πρόκληση της Τουρκίας έρχεται σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη συγκυρία, καθώς συνεχίζονται οι προσπάθειες για την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων με στόχο μια συνολική επίλυση του Κυπριακού προβλήματος. Αντί να συμβάλλουν στη δημιουργία συνθηκών που ευνοούν την επιτυχία αυτής της διαδικασίας, τέτοιες μονομερείς ενέργειες υπονομεύουν την εμπιστοσύνη μεταξύ των δύο κοινοτήτων και επιδιώκουν να προδικάσουν το μέλλον του νησιού μέσω μη αναστρέψιμων εξελίξεων», τόνισε η κ. Μιχαήλ.
«Η Τουρκία επιδιώκει να δημιουργήσει μια ακόμη στρατηγική υποδομή σύνδεσης, που θα ενώνει μόνιμα το κατεχόμενο τμήμα της Κύπρου με την τουρκική ηπειρωτική χώρα. Αυτό αποτελεί μέρος της μακροχρόνιας πολιτικής της Τουρκίας για τη δημιουργία τετελεσμένων γεγονότων, με στόχο την περαιτέρω εδραίωση του πολιτικού, οικονομικού και στρατηγικού ελέγχου της επί του κατεχόμενου τμήματος της Κυπριακής Δημοκρατίας και την ενίσχυση των συνεπειών της συνεχιζόμενης στρατιωτικής κατοχής της. Αυτή η τελευταία εξέλιξη δεν μπορεί να εξεταστεί μεμονωμένα. Ακολουθεί την παράνομη κατασκευή και λειτουργία ενός υποθαλάσσιου αγωγού νερού μεταξύ της Τουρκίας και των κατεχόμενων περιοχών της Κυπριακής Δημοκρατίας και αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης και συστηματικής πολιτικής που αποσκοπεί στην ενσωμάτωση του κατεχόμενου εδάφους στις πολιτικές και οικονομικές δομές της Τουρκίας, ενισχύοντας έτσι την εξάρτηση των κατεχόμενων περιοχών από την Τουρκία και εδραιώνοντας περαιτέρω τον παράνομο διαχωρισμό του νησιού», εξήγησε περαιτέρω.
Πρόσθεσε ότι ο προτεινόμενος υποθαλάσσιος αγωγός φυσικού αερίου δεν πρέπει να θεωρηθεί απλώς ως ένα έργο ενεργειακής υποδομής μεταξύ της Τουρκίας και της παράνομης αποσχιστικής οντότητας στις κατεχόμενες περιοχές. «Η αμφίδρομη αυτή υποδομή αποσκοπεί τελικά, από την πλευρά της Τουρκίας, στη διευκόλυνση της μελλοντικής μεταφοράς πόρων φυσικού αερίου που εξάγονται από τις θαλάσσιες περιοχές επί των οποίων η Κυπριακή Δημοκρατία ασκεί κυριαρχία και κυριαρχικά δικαιώματα, δημιουργώντας έτσι πρόσθετες νομικές και πολιτικές ανησυχίες όσον αφορά τις προθέσεις και τα σχέδια της Τουρκίας. Η εξέλιξη αυτή εξετάζεται στο πλαίσιο των παράνομων γεωτρήσεων και σεισμικών δραστηριοτήτων της Τουρκίας που πραγματοποιήθηκαν στα χωρικά ύδατα και στην αποκλειστική οικονομική ζώνη/ υφαλοκρηπίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας κατά τη διάρκεια της περιόδου 2019–2020, κατά παράβαση της κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας βάσει του διεθνούς δικαίου, όπως αυτά αποτυπώνονται στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας».
«Στο πλαίσιο αυτό, η Κυβέρνησή μου ζητά με σεβασμό τη βοήθειά σας για να μεταφερθεί ένα σαφές μήνυμα στην Τουρκία ότι πρέπει να συμμορφωθεί πλήρως με τις υποχρεώσεις της βάσει του διεθνούς δικαίου, να σεβαστεί την κυριαρχία, τα δικαιώματα και τη δικαιοδοσία της Κυπριακής Δημοκρατίας, να απέχει από την εφαρμογή του παράνομου “μνημονίου κατανόησης” σχετικά με την κατασκευή υποθαλάσσιου αγωγού φυσικού αερίου που συνδέει την Τουρκία με τις κατεχόμενες περιοχές της Κυπριακής Δημοκρατίας και να παύσει αμέσως όλες τις σχετικές δραστηριότητες», υπογράμμισε η κ. Μιχαήλ.
«Τέτοιες μονομερείς ενέργειες, ιδίως όταν συνοδεύονται από προκλητικές δηλώσεις και προσπάθειες δημιουργίας νέων τετελεσμένων γεγονότων, δεν συμβάλλουν στην ειρήνη, τη σταθερότητα ή τη συμφιλίωση. Αντίθετα, υπονομεύουν την εμπιστοσύνη μεταξύ των δύο κοινοτήτων, περιπλέκουν τις προσπάθειες του Γενικού Γραμματέα και της Αποστολής Καλών Υπηρεσιών του, βλάπτουν τις προοπτικές για την επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων και εδραιώνουν περαιτέρω τον διαχωρισμό του νησιού», κατέληξε.
Πηγή: ΚΥΠΕ
