Δύο νέα στεγαστικά σχέδια, με στόχο τη διεύρυνση των επιλογών για απόκτηση κατοικίας και την καλύτερη αξιοποίηση τόσο της ιδιωτικής όσο και της κρατικής γης, ανακοίνωσε σήμερα ο Υπουργός Εσωτερικών Κωνσταντίνος Ιωάννου, παρουσιάζοντας παράλληλα τον συνολικό σχεδιασμό της Κυβέρνησης για την αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος. Όπως ανέφερε κατά τη σημερινή συνέντευξη Τύπου, τα νέα μέτρα εντάσσονται σε μια ευρύτερη πολιτική που στηρίζεται σε δύο βασικούς άξονες: στην αύξηση του διαθέσιμου οικιστικού αποθέματος και στην ενίσχυση της δυνατότητας των πολιτών να αποκτήσουν δική τους στέγη.
Το πρώτο νέο σχέδιο αφορά τη δυνατότητα δημιουργίας επιπρόσθετης κατοικίας σε υφιστάμενο οικιστικό ακίνητο, κυρίως για τη στέγαση παιδιών ή εγγονιών της οικογένειας. Το δεύτερο προβλέπει τη διάθεση κρατικών οικοπέδων, με σημαντικά μειωμένο τίμημα, σε οικογένειες που πληρούν συγκεκριμένα εισοδηματικά και άλλα κριτήρια.
Επιπρόσθετη κατοικία ακόμη και αν εξαντλήθηκε ο συντελεστής δόμησης
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το νέο Σχέδιο παραχώρησης δικαιώματος ανέγερσης νέας κατοικίας σε επιπρόσθετο όροφο, το οποίο, σύμφωνα με τον Υπουργό Εσωτερικών, θα εφαρμόζεται παγκύπρια, με συγκεκριμένες εξαιρέσεις που θα καθορίζονται στους όρους του.
Η βασική καινοτομία του σχεδίου είναι ότι οι ιδιοκτήτες υφιστάμενων κατοικιών θα μπορούν, υπό προϋποθέσεις, να δημιουργήσουν ακόμη μία κατοικία για τη στέγαση παιδιών ή εγγονιών τους, ανεξαρτήτως εάν έχει ήδη εξαντληθεί ο συντελεστής δόμησης του ακινήτου. Η νέα μονάδα δεν θα πρέπει υποχρεωτικά να δημιουργείται μόνο με την προσθήκη νέου ορόφου. Όπως διευκρίνισε ο κ. Ιωάννου, μπορεί να προκύψει είτε εντός της υφιστάμενης οικοδομής είτε με επέκταση, προσθήκη ορόφου ή αξιοποίηση ελεύθερου χώρου στο τεμάχιο.
Το δομήσιμο εμβαδόν της νέας κατοικίας θα μπορεί να φτάνει μέχρι τα 150 τετραγωνικά μέτρα, ενώ σε μεγαλύτερα τεμάχια και υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις θα μπορεί να αυξάνεται μέχρι τα 180 τετραγωνικά μέτρα. Προβλέπονται επίσης διευκολύνσεις σε σχέση με τις απαιτήσεις για χώρους στάθμευσης. Σημαντική παράμετρος του σχεδίου είναι ότι θα τίθεται περιορισμός στη μεταβίβαση της νέας κατοικίας για περίοδο δέκα ετών, με εξαίρεση την περίπτωση κληρονομικής διαδοχής. Σύμφωνα με τον Υπουργό Εσωτερικών, στόχος είναι οι οικογένειες να μπορούν να αξιοποιούν την περιουσία που ήδη διαθέτουν, αποφεύγοντας σε αρκετές περιπτώσεις την ανάγκη αγοράς νέου οικοπέδου και περιορίζοντας κατά συνέπεια το συνολικό κόστος απόκτησης κατοικίας.
Παράλληλα, η Κυβέρνηση θεωρεί ότι το μέτρο μπορεί να συμβάλει στην καλύτερη αξιοποίηση του υφιστάμενου οικιστικού αποθέματος και των πολεοδομικών δυνατοτήτων στις πόλεις και τις κοινότητες.
Κρατικά οικόπεδα στο 25% της αγοραίας αξίας
Το δεύτερο νέο μέτρο αφορά το Σχέδιο Διάθεσης Οικοπέδων σε Οικογένειες με βάση εισοδηματικά κριτήρια. Μέσω του σχεδίου, διαθέσιμη κρατική γη θα παραχωρείται σε δικαιούχους για την ανέγερση κατοικίας που θα χρησιμοποιείται για ιδιοκατοίκηση. Το σημαντικότερο στοιχείο είναι ότι τα οικόπεδα θα διατίθενται στο 25% της αγοραίας αξίας τους. Δικαιούχοι θα είναι Κύπριοι πολίτες ηλικίας κάτω των 45 ετών, ενώ στο σχέδιο θα μπορούν να συμμετέχουν οικογένειες με παιδιά, ζευγάρια χωρίς παιδιά και μονογονεϊκές οικογένειες, εφόσον πληρούν τα προβλεπόμενα εισοδηματικά, οικογενειακά και άλλα κριτήρια. Η κυβερνητική στόχευση είναι το σχέδιο να δώσει τη δυνατότητα κυρίως σε νεαρές οικογένειες χαμηλών και μεσαίων εισοδημάτων να αποκτήσουν γη για ανέγερση κατοικίας με σημαντικά χαμηλότερο κόστος.
Παράλληλα, το Υπουργείο Εσωτερικών επιχειρεί μέσω του ίδιου σχεδίου να συνδέσει τη στεγαστική πολιτική με την αναζωογόνηση της υπαίθρου, καθώς μέρος των οικοπέδων θα διατίθεται σε κοινότητες ορεινών και απομακρυσμένων περιοχών. Οι ενδιαφερόμενοι θα υποβάλλουν την εκδήλωση ενδιαφέροντος μέσω των Προέδρων των Κοινοτικών Συμβουλίων. Ακολούθως, τα προκαταρκτικά αιτήματα θα διαβιβάζονται στις αρμόδιες Επαρχιακές Διοικήσεις, προκειμένου να αρχίσει η διαδικασία αξιολόγησης και διαχωρισμού των προτεινόμενων τεμαχίων.
Σύμφωνα με όσα ανακοίνωσε ο κ. Ιωάννου, το επόμενο διάστημα αναμένεται να διατεθούν περίπου 570 οικόπεδα σε όλες τις επαρχίες σε δικαιούχους που είχαν ήδη εκφράσει ενδιαφέρον κατά την πρώτη φάση του σχεδίου. Θα ακολουθήσουν πρόσθετοι διαχωρισμοί οικοπέδων σε κοινότητες που έχουν επιδείξει ενδιαφέρον, με ιδιαίτερη βαρύτητα σε ορεινές, απομακρυσμένες και μειονεκτικές περιοχές. Οι αναλυτικοί οδηγοί των δύο νέων σχεδίων αναμένεται να αναρτηθούν τις επόμενες ημέρες στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Εσωτερικών.
700 δικαιούχοι στο σχέδιο για νέους
Ο Υπουργός Εσωτερικών παρουσίασε παράλληλα στοιχεία για την εφαρμογή των υφιστάμενων στεγαστικών πολιτικών, υποστηρίζοντας ότι τα μέτρα που τέθηκαν σε εφαρμογή τα προηγούμενα χρόνια έχουν πλέον «συγκεκριμένα και μετρήσιμα αποτελέσματα». Το Στεγαστικό Σχέδιο για νέους και νεαρές οικογένειες μέχρι 41 ετών στήριξε συνολικά 700 δικαιούχους, με τη συνολική κρατική δαπάνη να ανέρχεται στα 26 εκατομμύρια ευρώ. Ο κ. Ιωάννου άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο επαναπροκήρυξης του συγκεκριμένου σχεδίου, επισημαίνοντας ότι η μεγάλη ανταπόκριση που καταγράφηκε δημιουργεί αυτή την προοπτική, υπό την προϋπόθεση ότι θα εξασφαλιστούν οι απαιτούμενοι πόροι. Παράλληλα, στα στεγαστικά σχέδια για ορεινές, ακριτικές, μειονεκτικές περιοχές και περιοχές της υπαίθρου εγκρίθηκαν την περίοδο 2023 μέχρι 2026 συνολικά 1.075 αιτήσεις, με δαπάνη 43 εκατομμυρίων ευρώ.
€168 εκατ. για στεγαστικά σχέδια προσφύγων
Σημαντική είναι, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, και η δαπάνη για τα στεγαστικά σχέδια της Υπηρεσίας Μέριμνας και Αποκατάστασης Εκτοπισθέντων. Την τριετία 2023 μέχρι 2026 εγκρίθηκαν περισσότερες από 6.500 αιτήσεις προσφύγων, με συνολικό ποσό που ανέρχεται στα 168 εκατομμύρια ευρώ. Την ίδια ώρα, βρίσκονται σε εξέλιξη οι διαδικασίες για το Σχέδιο Ανέγερσης Προσιτών Κατοικιών σε Κρατική Γη, το οποίο προβλέπει τη δημιουργία 460 σύγχρονων κατοικιών για νέους και οικογένειες, οι οποίες θα προσφέρονται με προσιτό ενοίκιο. Ο αρχιτεκτονικός διαγωνισμός έχει ήδη ολοκληρωθεί, έχουν επιλεγεί τα πρότυπα σχέδια και, σύμφωνα με το Υπουργείο, η διαδικασία περνά πλέον στα επόμενα στάδια υλοποίησης.
Περισσότερες από 4.100 νέες μονάδες μέσω κινήτρων
Ο ΚΟΑΓ, σύμφωνα με τον Κωνσταντίνο Ιωάννου, έχει επανενεργοποιηθεί και ενισχυθεί ως βασικό εργαλείο άσκησης στεγαστικής πολιτικής. Αυτή τη στιγμή 702 οικιστικές μονάδες βρίσκονται σε στάδιο υλοποίησης, αδειοδότησης ή σχεδιασμού, ενώ παράλληλα προωθείται η οικοπεδοποίηση 135 οικοπέδων.
Πρόσθετη προσφορά κατοικίας αναμένεται να προκύψει μέσω των Σχεδίων Πολεοδομικών Κινήτρων και του Built to Rent. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Υπουργείου, μέσα στην επόμενη τριετία αναμένεται να προστεθούν στην αγορά περισσότερες από 4.100 οικιστικές μονάδες. Από αυτές, 1.142 μονάδες προβλέπεται να διατεθούν για προσιτή αγορά ή ενοικίαση. Παράλληλα, μέσα από τα ίδια εργαλεία υπολογίζεται ότι θα εισρεύσουν περισσότερα από 22 εκατομμύρια ευρώ στο Ειδικό Ταμείο Προσιτής Κατοικίας του ΚΟΑΓ, ποσό που εκτιμάται ότι θα επιτρέψει στον Οργανισμό να δημιουργήσει περίπου 250 επιπλέον κατοικίες. Στον συνολικό σχεδιασμό περιλαμβάνονται ακόμη σχέδια για φοιτητική και συλλογική διαμονή, με στόχο την αύξηση των επιλογών στέγασης τόσο για φοιτητές όσο και για εργαζομένους.
Αδειοδοτήσεις για περισσότερες από 15.000 οικογένειες
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Υπουργός Εσωτερικών και στη μεταρρύθμιση της ταχείας αδειοδότησης, παρουσιάζοντας στοιχεία μέχρι το τέλος Αυγούστου. Συνολικά 2.533 μονοκατοικίες και διπλοκατοικίες αδειοδοτήθηκαν σε διάστημα 40 εργάσιμων ημερών, ενώ άλλες 1.242 πολυκατοικίες και αναπτύξεις κατοικιών σε σειρά αδειοδοτήθηκαν σε 80 εργάσιμες ημέρες. Σύμφωνα με το Υπουργείο Εσωτερικών, οι συγκεκριμένες αναπτύξεις αφορούν περισσότερες από 15.000 οικογένειες και εκτιμάται ότι, χάρη στην ταχύτερη διαδικασία αδειοδότησης, οι ενδιαφερόμενοι θα μπορούν να αποκτήσουν την κατοικία τους περίπου ενάμιση χρόνο νωρίτερα σε σχέση με το προηγούμενο καθεστώς.
«Περισσότερη προσφορά και περισσότερες επιλογές»
Ο Κωνσταντίνος Ιωάννου υπογράμμισε ότι η κυβερνητική προσέγγιση για το στεγαστικό δεν βασίζεται σε ένα μεμονωμένο μέτρο, αλλά σε ένα σύνολο παρεμβάσεων που επιχειρούν να αυξήσουν την προσφορά κατοικίας, να αξιοποιήσουν κρατική και ιδιωτική γη και να μειώσουν τον χρόνο που απαιτείται για την υλοποίηση νέων αναπτύξεων. Όπως ανέφερε, η στέγαση συνδέεται άμεσα όχι μόνο με την ποιότητα ζωής και την οικονομική ασφάλεια των νοικοκυριών, αλλά και με το δημογραφικό, τη στήριξη των νέων και των οικογενειών και την κοινωνική συνοχή.
«Περισσότερη προσφορά, περισσότερες επιλογές, ταχύτερη υλοποίηση και ουσιαστική στήριξη των πολιτών» είναι, όπως σημείωσε, η κατεύθυνση που ακολουθεί η Κυβέρνηση, διαμηνύοντας ότι η στεγαστική πολιτική θα συνεχίσει να προσαρμόζεται στις ανάγκες της κοινωνίας και να αξιοποιεί κάθε διαθέσιμο εργαλείο του κράτους.
