Η Αναθεωρητική Αρχή Προσφορών ακύρωσε την απόφαση κατακύρωσης του διαγωνισμού που προκήρυξε το Υπουργείο Εξωτερικών για την παροχή υπηρεσιών έκδοσης αιτήσεων θεώρησης (Visa) σε 17 πρεσβείες μας, μετά τις σοβαρές καταγγελίες που διατύπωσαν ενώπιόν της οι δικηγόροι προσφοροδότη που αποκλείστηκε. Οι εν λόγω καταγγελίες συνοψίζονται στα ακόλουθα:
Πρώτον,μία από τις δύο εταιρείες στις οποίες κατακυρώθηκε ο διαγωνισμός φέρεται να διατηρεί γραφεία στο ψευδοκράτος.
Δεύτερον, και οι δύο εταιρείες στις οποίες κατακυρώθηκε ο διαγωνισμός παρουσίασαν στο παρελθόν σοβαρές ελλείψεις κατά την εκτέλεση παρόμοιων συμβάσεων με άλλες χώρες, γεγονός που οδήγησε στον τερματισμό τους.
Τρίτον, υπάρχει σοβαρό ενδεχόμενο να υπήρξε προ-συνεννόηση μεταξύ των δύο εταιρειών που κέρδισαν τον διαγωνισμό, καθώς υπέβαλαν την ίδια τιμή ανά βίζα για τις 15 από τις 17 πρεσβείες που αφορούσε ο διαγωνισμός.
Γιατί ακυρώθηκε
Η Αναθεωρητική Αρχή Προσφορών ακύρωσε την απόφαση κατακύρωσης του διαγωνισμού διότι το Υπουργείο Εξωτερικών δεν προχώρησε σε έρευνα για να διαπιστώσει εκ των προτέρων κατά πόσο οι δύο εταιρείες που επελέγησαν πληρούσαν τους όρους του διαγωνισμού.
Όπως ανέφεραν οι αρμόδιοι λειτουργοί του Υπουργείου Εξωτερικών ενώπιον της Αναθεωρητικής Αρχής Προσφορών, ο έλεγχος αυτός θα γινόταν πριν από την υπογραφή της σύμβασης! Με άλλα λόγια, πρώτα επέλεξαν τις δυο εταιρείες στις οποίες θα κατακύρωναν τον διαγωνισμό και στη συνέχεια, πριν από την υπογραφή, θα έλεγχαν αν πληρούσαν τους όρους του διαγωνισμού. Όπως ήταν αναμενόμενο, το επιχείρημα αυτό δεν έγινε αποδεκτό από την Αναθεωρητική Αρχή Προσφορών. Ως αποτέλεσμα τα μέλη της Αρχής αποφάσισαν ομόφωνα, την περασμένη Παρασκευή, να ακυρώσουν την απόφαση κατακύρωσης του διαγωνισμού και να ζητήσουν την επανεξέτασή της.
Η απόφαση της Αναθεωρητικής Αρχής Προσφορών είναι αναρτημένη στην ιστοσελίδα της.
Ο διαγωνισμός
Ο διαγωνισμός προκηρύχθηκε στις 20/01/2025. Η διαδικασία ήταν ανοικτή και κριτήριο ανάθεσης καθορίστηκε η πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά, βάσει τιμής. Η καταληκτική ημερομηνία υποβολής προσφορών ήταν η 21/02/2025, ενώ το άνοιγμα των προσφορών πραγματοποιήθηκε στις 24/02/2025.
Η αξιολόγηση των προσφορών ανατέθηκε σε ιδιώτη σύμβουλο –δεν κατονομάζεται στην απόφαση– ο οποίος εισηγήθηκε την ανάθεση της σύμβασης ως εξής:
- Για την πρεσβεία μας στην Αρμενία, στον προσφοροδότη BLS International Services (BLS) με χρέωση €1,90 ανά αίτηση για την έκδοση βίζας.
- Για την πρεσβεία μας στην Ιαπωνία, στον προσφοροδότη VF Worldwide Holdings Ltd (VFS) με χρέωση €25 ανά αίτηση για την έκδοση βίζας.
- Για τις υπόλοιπες 15 πρεσβείες, με τη διαδικασία της κλήρωσης μεταξύ των εταιρειών BLS και VFS, οι οποίες είχαν προσφέρει την ίδια χαμηλότερη τιμή και συγκεκριμένα €1,90 ανά βίζα για καθεμία από τις 15 πρεσβείες.
Σημειώνεται ότι για την πρεσβεία μας στην Αρμενία η VFS δεν υπέβαλε προσφορά και την κέρδισε η BLS, ενώ η BLS δεν υπέβαλε προσφορά για την πρεσβεία μας στην Ιαπωνία και την κέρδισε η VFS.
Το Συμβούλιο Προσφορών του Υπουργείου Εξωτερικών, σε συνεδρία του ημερομηνίας 22/05/2025, αποφάσισε ομόφωνα την υιοθέτηση της έκθεσης του ιδιώτη συμβούλου.
Οι καταγγελίες
Η εταιρεία TLS Group S.A. προσέφυγε στην Αναθεωρητική Αρχή Προσφορών επιδιώκοντας την ακύρωση της απόφασης κατακύρωσης του διαγωνισμού στις εταιρείες BLS και VFS.
Το γραφείο Χάρης Κυριακίδης ΔΕΠΕ διά του δικηγόρου Χρήστου Τοπούζη πρόβαλε τρεις λόγους ακύρωσης: Ότι η προσβαλλόμενη απόφαση ήταν προϊόν πλάνης, μη δέουσας έρευνας και πλημμελούς αιτιολογίας, και ότι απουσίαζαν πρακτικά. Προς ενίσχυση των πιο πάνω, στην αγόρευσή του ενώπιον της Αναθεωρητικής Αρχής Προσφορών ο δικηγόρος Χρήστος Τοπούζης υποστήριξε, μεταξύ άλλων, τα εξής:
1 Γραφεία στα κατεχόμενα: Η εταιρεία VFS θα έπρεπε να αποκλειστεί από τον διαγωνισμό καθώς φέρεται να διατηρεί γραφεία στις κατεχόμενες περιοχές της Κυπριακής Δημοκρατίας, με αποτέλεσμα να παραβιάζεται ο όρος 6.2 του διαγωνισμού.
Σύμφωνα με το δικηγορικό γραφείο Χάρης Κυριακίδης ΔΕΠΕ, μέσα από την έρευνά του προέκυψε ότι η εταιρεία VFS Global/VF Services (UK) Ltd διατηρεί γραφεία και δραστηριοποιείται σε θέματα βίζας στα κατεχόμενα. Επιπλέον, η εταιρεία αυτή είναι «a wholly owned subsidiary of VF Worldwide Holdings Ltd (VFS)». Η πληροφόρηση αυτή προέρχεται τόσο από την ιστοσελίδα της VFS όσο και από την ίδια την προσφορά της. Επιπρόσθετα, το ιδρυτικό έγγραφο της εταιρείας VF Services (UK) Ltd, ημερομηνίας 06/03/2006, καθιστά σαφή τη σχέση της με τη VF Worldwide Holdings Ltd.
2 Τερματισμός συμβολαίων σε άλλες χώρες. Δεν θα έπρεπε να κατακυρωθεί ο διαγωνισμός στις εταιρείες VFS και BLS, ούτε καν να γίνουν αποδεκτές οι προσφορές τους καθώς σε άλλους παρόμοιους διαγωνισμούς, σύμφωνα με το δικηγορικό γραφείο, δεν κατάφεραν να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους με αποτέλεσμα να διακοπούν τα συμβόλαιά τους.
Συγκεκριμένα, για την BLS αναφέρθηκε ότι τον Ιούλιο του 2023 το Υπουργείο Εσωτερικών της Εσθονίας τερμάτισε τη σύμβαση παροχής υπηρεσιών λόγω της μη έκδοσης των ηλεκτρονικών δελτίων ταυτότητας. Αντίστοιχο θέμα, σύμφωνα με το δικηγορικό γραφείο, προέκυψε και για τη VFS, της οποίας η σύμβαση με τη Σρι Λάνκα για την έκδοση θεωρήσεων βίζας τερματίστηκε τον Ιούλιο του 2024 με απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου της χώρας.
3 Ασυνήθιστα χαμηλές και πανομοιότυπες προσφορές. Σύμφωνα με το δικηγορικό γραφείο Χάρης Κυριακίδης ΔΕΠΕ, οι ασυνήθιστα χαμηλές προσφορές των δύο επιτυχόντων προσφοροδοτών (VFS και BLS), σε συνδυασμό με το γεγονός ότι ήταν πανομοιότυπες, δεν θα έπρεπε να γίνουν αποδεκτές από το Υπουργείο Εξωτερικών. «Το καθήκον αναζήτησης εξηγήσεων στην παρούσα περίπτωση ήταν αυξημένο, εφόσον οι προσφορές των δύο επιτυχόντων προσφοροδοτών ήταν περίπου κατά 90% χαμηλότερες από την εκτιμώμενη αξία του διαγωνισμού και ήταν πανομοιότυπες στα 15 από τα 17 μέρη του. Σε συνδυασμό με τη μη διεξαχθείσα κλήρωση –όπως προβλεπόταν στα έγγραφα του διαγωνισμού και κατόπιν της σύμφωνης γνώμης τους– αυτό οδηγεί στο συμπέρασμα της προσυνεννόησης μεταξύ των VFS και BLS», υποστήριξε ο δικηγόρος Χρήστος Τοπούζης.
Κατακύρωση χωρίς έρευνα
Η Αναθεωρητική Αρχή Προσφορών αναφέρει, μεταξύ άλλων, στην απόφασή της και τα εξής: «Ενόψει όλων των πιο πάνω, η απόφαση της Αναθέτουσας Αρχής (σ.σ. ΥΠΕΞ) να αποδεχθεί τις προσφορές των VFS και BLS και να προχωρήσει στην αξιολόγησή τους και κατακύρωση σ’ αυτούς του διαγωνισμού χωρίς να προηγηθεί επαρκής και η δέουσα υπό τις περιστάσεις ολοκληρωμένη έρευνα, ώστε να αποφασιστεί κατά πόσο δικαιούνται να λάβουν μέρος στο διαγωνισμό, δεν ήταν ευλόγως επιτρεπτή, εξού και θα πρέπει να ακυρωθεί».
Τι δήλωσε στον «Π» η γ.δ. του ΥΠΕΞ
Καλέσαμε χθες τη γενική διευθύντρια του Υπουργείου Εξωτερικών, πρέσβη Θεοδώρα Κωνσταντινίδου, να σχολιάσει την ακυρωτική απόφαση της Αναθεωρητικής Αρχής Προσφορών και ειδικότερα την αναφορά των δικηγόρων της παραπονούμενης εταιρείας TLS ότι το ΥΠΕΞ κατακύρωσε προσφορά σε εταιρεία που διατηρεί γραφεία στα κατεχόμενα.
Η κ. Κωνσταντινίδου δεν θέλησε να τοποθετηθεί, καθώς εκκρεμεί ακόμη μία απόφαση της Αναθεωρητικής Αρχής Προσφορών μετά από προσφυγή άλλου παραπονούμενου προσφοροδότη. Όπως μας ανέφερε, με την ολοκλήρωση της διαδικασίας θα υπάρξει επίσημη τοποθέτηση του Υπουργείου Εξωτερικών.
