Πράκτορας της ρωσικής στρατιωτικής κατασκοπευτικής υπηρεσίας GRU ήταν ο αποβιώσας διπλωμάτης στη ρωσική Πρεσβεία στη Λευκωσία, σύμφωνα με Ρώσο ειδικό ερευνητή.
Ο Ρώσος διπλωμάτης που βρέθηκε νεκρός στην Κύπρο, φερόμενος ότι αυτοκτόνησε, ήταν ο τρίτος γραμματέας της ρωσικής πρεσβείας Αλεξέι Πανόφ, σύμφωνα με στοιχεία του διπλωματικού καταλόγου της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Ο ερευνητής της ρωσικής επιρροής στο εξωτερικό, συγγραφέας του βιβλίου «Ρώσοι πράκτορες επιρροής στη Γερμανία» και σχετικής έρευνας για τη δράση των ρωσικών μυστικών υπηρεσιών στην Κύπρο, Ντμίτρι Χμελνίτσκι, δήλωσε στη δημοσιογραφική πλατφόρμα «Echo» ότι, σύμφωνα με τις πηγές του, ο 41χρονος Πανόφ ήταν αξιωματικός της GRU με βαθμό λοχαγού.
Πριν μετατεθεί στην Κύπρο, αναφέρει ο Χμελνίτσκι, ο Πανόφ εργαζόταν στη Μόσχα σε Ινστιτούτο που συνδεόταν με τη ραδιοτεχνολογία, όπου ενδεχομένως εργαζόταν και η σύζυγος του. Στα καθήκοντά του Αλεξέι Πανόφ, στην πρεσβεία, περιλαμβανόταν, κατά την εκτίμηση του ειδικού, «η συντήρηση και λειτουργία κατασκοπευτικού εξοπλισμού εντός της πρεσβείας και πιθανώς και εκτός αυτής».
Το κρατούσαν μυστικό για τέσσερις μέρες
Ο Χμελνίτσκι επισήμανε ότι, σύμφωνα με ανακοίνωση της διπλωματικής αποστολής, ο Πανόφ πέθανε στις 8 Ιανουαρίου, ωστόσο η πρεσβεία δημοσιοποίησε την πληροφορία μόλις στις 12 Ιανουαρίου, δεν επέτρεψε την είσοδο Κυπρίων αστυνομικών στην πρεσβεία και δεν παρέδωσε στις κυπριακές αρχές το φερόμενο ως σημείωμα αυτοκτονίας.
«Αν η αιτία της αυτοκτονίας ήταν καθαρά προσωπική, δεν είναι σαφές γιατί η πρεσβεία απέκρυψε τον θάνατό του για τόσες ημέρες. Αυτό σημαίνει ότι υπήρχε κάτι που τους έφερε σε εξαιρετικά δύσκολη θέση και επί τέσσερις ημέρες διεξάγονταν διαβουλεύσεις με τη Μόσχα. Δεν αποκλείω το ενδεχόμενο να προετοίμαζε διαφυγή, η οποία αποκαλύφθηκε και «αποτράπηκε» — κάτι απολύτως σύνηθες για τις σοβιετικές και ρωσικές μυστικές υπηρεσίες», εκτιμά ο Χμελνίτσκι.
Πρόσθεσε ότι, κατά την άποψη του, οι ρωσικές Πρεσβείες ανέκαθεν λειτουργούσαν περισσότερο ως κέντρα πληροφοριών παρά ως κλασικές διπλωματικές αποστολές, ενώ σήμερα, που η διπλωματία «έχει περιοριστεί στο απόλυτο ελάχιστο», η κατασκοπεία είναι «σχεδόν το μόνο αντικείμενο της δραστηριότητάς τους».
Ακολούθως ο Χμελνίτσκι σημειώνει ότι «μόνο συμβούλους —θέσεις επιπέδου συνταγματάρχη— η ρωσική πρεσβεία στην Κύπρο διαθέτει αυτή τη στιγμή οκτώ, χωρίς να υπολογίζουμε τους πρώτους, δεύτερους και τρίτους γραμματείς».
Η καθυστέρηση τεσσάρων ημερών στην ανακοίνωση του θανάτου, η μη συνεργασία με τις κυπριακές αρχές και η μη παράδοση του σημειώματος αυτοκτονίας συνιστούν σοβαρή απόκλιση από τη συνήθη διπλωματική πρακτική, ακόμη και με βάση τη Σύμβαση της Βιέννης αποτελούν θεσμική ανωμαλία.
Η περιγραφή της στελέχωσης της πρεσβείας (υπερπληθώρα «συμβούλων» υψηλού βαθμού) ενισχύει την πάγια εκτίμηση δυτικών υπηρεσιών ότι πολλές ρωσικές αποστολές λειτουργούν πρωτίστως ως κόμβοι πληροφοριών και όχι ως διπλωματία. Το περιστατικό εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο υβριδικών πρακτικών, όπου η διάκριση μεταξύ διπλωματίας, κατασκοπείας και πολιτικής επιρροής είναι σκόπιμα θολή.
