Συγκεκριμένες και "εφαρμόσιμες προτάσεις" για την αντιμετώπιση της υδατικής κρίσης επανακαταθέτει ο Γενικός Γραμματέας του ΑΚΕΛ, Στέφανος Στεφάνου, ο οποίος προειδοποίησε το Σάββατο ότι η Κύπρος βρίσκεται αντιμέτωπη με τη χειρότερη υδατική κρίση των τελευταίων δεκαετιών, την ώρα που το κράτος παραμένει "επικίνδυνα απροετοίμαστο".
Μιλώντας σε δημοσιογραφική διάσκεψη για το υδατικό, ο ΓΓ του ΑΚΕΛ ανέφερε ότι «τα σενάρια για το ερχόμενο καλοκαίρι είναι εφιαλτικά», καθώς η χώρα κινδυνεύει να μείνει χωρίς νερό, αλλά και χωρίς ρεύμα, με αλυσιδωτές και ενδεχομένως καταστροφικές συνέπειες για την κοινωνία, τη γεωργία, τις καλλιέργειες, την οικονομία, για να προσθέσει πως «αυτά συμβαίνουν στην Κύπρο του 2026».
Υπό αυτά τα δεδομένα, ο ΓΓ του ΑΚΕΛ υπογράμμισε ότι η Κύπρος χρειάζεται άμεσα ένα ολοκληρωμένο σχέδιο για το νερό και επανακατέθεσε συγκεκριμένες και εφαρμόσιμες εισηγήσεις.
Μεταξύ άλλων, πρότεινε τον άμεσο τερματισμό της παραχώρησης τεράστιων ποσοτήτων νερού σε γήπεδα γκολφ και μεγάλες αναπτύξεις, την επιτάχυνση της σύνδεσης φραγμάτων με τη μονάδα επεξεργασίας λυμάτων στην Τερσεφάνου και τη διασύνδεσή τους με το δίκτυο, καθώς και τη σύνδεση και πλήρη αξιοποίηση του φράγματος Σολιάς.
Παράλληλα, εισηγήθηκε την προώθηση και ολοκλήρωση των έργων για αξιοποίηση του ανακυκλωμένου νερού από τη μονάδα τριτοβάθμιας επεξεργασίας στη Μια Μηλιά.
Αναφερόμενος στις μονάδες αφαλάτωσης, τόνισε ότι η υλοποίησή τους πρέπει να προχωρήσει ταχύτατα, καθώς αποτελούν αναγκαία λύση, με πλήρη τήρηση της νομοθεσίας, της δημόσιας διαβούλευσης, των περιβαλλοντικών μελετών και των σωστών χωροθετικών διαδικασιών.
Είπε, επίσης, ότι επιβάλλεται η αξιοποίηση τεχνολογιών που βασίζονται σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ώστε να μειωθεί το κόστος και οι παραγόμενοι ρύποι, δεδομένου ότι οι μονάδες αφαλάτωσης είναι ιδιαίτερα ενεργοβόρες και ρυπογόνες.
Παράλληλα, ο ΓΓ του ΑΚΕΛ εισηγήθηκε ορθολογική διαχείριση των υδάτινων αποθεμάτων με προτεραιότητα στην εξοικονόμηση και τη μείωση των απωλειών, ανάπτυξη ουσιαστικής εκστρατείας για τη διαμόρφωση υδατικής συνείδησης, άμεση συντήρηση και αναβάθμιση των υφιστάμενων υποδομών και φραγμάτων, καθώς και ουσιαστική ενίσχυση του Τμήματος Αναπτύξεως Υδάτων με προσωπικό και επαρκή κονδύλια.
Στις εισηγήσεις του περιλαμβάνονται ακόμη η εφαρμογή υποχρεωτικών μέτρων εξοικονόμησης νερού σε ξενοδοχεία και μεγάλες τουριστικές μονάδες, με ξεκάθαρη προτεραιοποίηση της υδροδότησης των νοικοκυριών και των βασικών υπηρεσιών, η επέκταση της χρηματοδότησης προς αγροτικές μονάδες για εγκατάσταση καινοτόμων τεχνολογιών καλύτερης αξιοποίησης των υδάτινων πόρων, καθώς και επενδύσεις του κράτους σε τεχνολογίες εξοικονόμησης και επαναχρησιμοποίησης νερού σε δημόσια κτήρια, σχολεία, δήμους και κοινότητες.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε και στον τουρισμό, σημειώνοντας ότι το καλοκαίρι αναμένονται περίπου τέσσερα εκατομμύρια τουρίστες, γεγονός που καθιστά αναγκαίο ένα σχεδιασμό «ώστε να διασφαλιστούν επαρκείς ποσότητες νερού και να επιτευχθεί ισορροπία ανάμεσα στην τουριστική ανάπτυξη και τη βιώσιμη διαχείριση των υδάτινων πόρων προς όφελος των νοικοκυριών και του γεωργοκτηνοτροφικού τομέα».
Περαιτέρω, σημείωσε ότι η κρίση δεν προέκυψε αιφνιδιαστικά.
Όπως είπε, «τα προηγούμενα χρόνια δεν έγιναν όσα έπρεπε να γίνουν για να μπορούμε να αντιμετωπίσουμε τη λειψυδρία, τις ανομβρίες και τις ολιγομβρίες, που ναι μεν υπάρχουν από τον καιρό της Αγίας Ελένης, αλλά τα τελευταία χρόνια εντείνονται λόγω της κλιματικής κρίσης, που όπως προέβλεπαν οι επιστήμονες, κτυπά με ιδιαίτερη οξύτητα τη Μεσόγειο».
Υπογράμμισε, επίσης, ότι ούτε η προηγούμενη Κυβέρνηση Αναστασιάδη - ΔΗΣΥ ούτε η σημερινή Κυβέρνηση Χριστοδουλίδη έλαβαν τα αναγκαία μέτρα, ώστε να θωρακίσουν τη χώρα, με αποτέλεσμα η Κυβέρνηση Χριστοδουλίδη να αρχίσει να λαμβάνει «κάποια αποσπασματικά μέτρα μόλις τον Μάιο του 2024 και αυτά της τελευταίας στιγμής».
Επέρριψε σοβαρές ευθύνες στις προηγούμενες κυβερνήσεις, επισημαίνοντας ότι το Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων αποψιλώθηκε σε τέτοιο βαθμό, ώστε να χάσει τη δυνατότητα να επιτελεί επαρκώς τον ρόλο του.
Την ίδια ώρα, πρόσθεσε, η συντήρηση υδατικών έργων, υποδομών και εγκαταστάσεων έγινε με πλημμελή και ανεπαρκή τρόπο, γεγονός που οδήγησε σε σοβαρές απώλειες νερού.
Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ανέφερε το φράγμα του Μαυροκόλυμπου, όπου χάθηκαν 1,5 εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού εξαιτίας της μη κατάλληλης συντήρησης, ενώ αντίστοιχα προβλήματα καταγράφονται και στο δίκτυο υδροδότησης, με μεγάλες διαρροές και απώλειες.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στις μονάδες αφαλάτωσης, σημειώνοντας ότι τα προηγούμενα χρόνια δεν ανανεώθηκαν συμβάσεις, με αποτέλεσμα μονάδες να ξηλωθούν και η Κύπρος να διαθέτει σήμερα λιγότερες από όσες απαιτούνται για την κάλυψη των αναγκών σε πόσιμο νερό.
«Όταν τα φράγματα άδειασαν», ανέφερε, «τρέχαμε άρον άρον να βρούμε μονάδες αφαλάτωσης για να καλύψουμε τις ανάγκες. Ευτυχώς που βρέθηκαν τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα να μας δανείσουν για δύο χρόνια αριθμό κινητών μονάδων. Κι ενώ οι ανάγκες είναι πιεστικές οι δύο μονάδες που προγραμματίζονταν να λειτουργήσουν αρχές του 2026, στον Γαρύλλη και στο Λιμάνι Λεμεσού ακόμη δεν είναι έτοιμες. Εντός του 2026 πρέπει να τεθούν σε λειτουργία ακόμη 3 κινητές μονάδες σε Επισκοπή, Βασιλικό και Επαρχία Αμμοχώστου, χωρίς επίσης να γνωρίζουμε πότε θα λειτουργήσουν».
Σύμφωνα με τον κ. Στεφάνου, σημαντικά υδατικά έργα παραμένουν αναξιοποίητα, όπως το ανακυκλωμένο νερό στον σταθμό επεξεργασίας λυμάτων της Τερσεφάνου, λόγω της μη ολοκλήρωσης της απαραίτητης διασωλήνωσης, καθώς και το φράγμα της Σολιάς, το οποίο παραμένει ουσιαστικά ανενεργό για τον ίδιο λόγο.
Την ίδια ώρα, σημείωσε ότι ενώ έχει σταματήσει η παροχή νερού προς τους γεωργούς, το κράτος συνεχίζει να παρέχει νερό σε γήπεδα γκολφ και μεγάλες αναπτύξεις με αδιαφανείς διαδικασίες και διατάγματα, κάνοντας λόγο για «σκανδαλώδες» γεγονός.
Ασκώντας κριτική στα πρόσφατα κυβερνητικά μέτρα, ο κ. Στεφάνου δήλωσε ότι οι ανακοινώσεις για περικοπές νερού στα νοικοκυριά «δεν πρόκειται να αποδώσουν», σημειώνοντας ότι «οι τεχνοκράτες επιμένουν ότι οι περικοπές μόνο βλάβες και μεγάλες απώλειες νερού θα προκληθούν εξαιτίας των πεπαλαιωμένων συστημάτων και δικτύων».
Είπε ακόμα ότι «η κυβερνητική απόφαση για αναδρομική επιβολή του περιβαλλοντικού τέλους στους γεωργούς το μόνο που κάνει είναι να τους τιμωρεί, την ώρα που υποφέρουν από ψηλά κόστη παραγωγής και έλλειψη νερού».
Καταληκτικά, ο ΓΓ του ΑΚΕΛ υπογράμμισε ότι «το νερό δεν είναι πολυτέλεια, αλλά κοινωνικό αγαθό» και ότι «είναι απαράδεκτο να συνεχίσουν να πληρώνουν τα νοικοκυριά, οι αγρότες και η κοινωνία στο σύνολο της την όποια ανεπάρκεια και την ανικανότητα που μας έφερε στο σημείο που είμαστε σήμερα».
Εξέφρασε την ελπίδα ότι οι προτάσεις που κατατέθηκαν θα μελετηθούν σοβαρά από την Κυβέρνηση, ώστε να υπάρξει ουσιαστική και αποτελεσματική διαχείριση της υδατικής κρίσης.
ΚΥΠΕ
