Την κρίση αφθώδους πυρετού που πλήττει την Κύπρο συζήτησε σήμερα εκτάκτως η Επιτροπή Γεωργίας της Βουλής. Μετά τον δημόσιο αναβρασμό που έχει προκαλέσει ο μέχρι στιγμής εντοπισμός κρουσμάτων του ιού σε 11 κτηνοτροφικές μονάδες, με αποτέλεσμα να οδηγούνται σε θανάτωση δεκατέσσερις χιλιάδες ζώα, αλλά και υπό τον φόβο μεγάλης εξάπλωσης του ιού, κάτι που θα επέφερε βαρύ πλήγμα στην Οικονομία, οι βουλευτές εξέτασαν το κατά πόσον λήφθηκαν τα απαραίτητα μέτρα από τις αρμόδιες υπηρεσίες, από τη στιγμή που παρουσιάστηκαν κρούσματα αυθώδους πυρετού στα κατεχόμενα από τον περασμένο Δεκέμβριο. Η συζήτηση διεξήχθη μετά και από έντονες αντιδράσεις από αντιπολιτευόμενα κόμματα για τους χειρισμούς του κρατικού μηχανισμού.
Καθοριστικός ο ρόλος των ξένων εμπειρογνωμόνων για τις αποφάσεις θανατώσεων ή εμβολιασμών – Πυρά κατά Πίπη
Υψηλοί τόνοι καταγράφηκαν όταν οι βουλευτές άρχισαν να βάλλουν κατά του διευθυντή των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών, Χριστόδουλο Πίπη, για ολιγωρία. Αρχικά το κλίμα φορτίστηκε, όταν ο κ. Πίπης ήρθε σε αντιπαράθεση με τον βουλευτή του ΑΚΕΛ, Ανδρέα Πασιουρτίδη, σχετικά με το πρόγραμμα εμβολιασμών και την επάρκεια των ελέγχων από τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες.
Απαντώντας σε σχετικό ερώτημα του κ. Πασιουρτίδη, ο κ. Πίπης γνωστοποίησε ότι μετά τον εντοπισμό κρουσμάτων, στα κατεχόμενα προχώρησαν από τον περασμένο Δεκέμβριο με το μέτρο του εμβολιασμού, μετά από αποστολή 500.000 εμβολίων από την ΕΕ μέσω της Κυπριακής Δημοκρατίας. Όπως είπε, «στα κατεχόμενα δεν γίνεται θανάτωση επειδή δεν είχαν δυνατότητα διαχείρισης και πρόνοια για αποζημιώσεις και είχαν γίνει εισηγήσεις στους ‘αρμοδίους’ για θανάτωση και απορρίφθηκαν, στο σκεπτικό που ήθελαν να αποκτήσουν το ίδιο καθεστώς με την Τουρκία, για να μπορούν να δικαιολογούν τις εξαγωγές με την Τουρκία. Εμείς το γνωρίζαμε αυτό».
Σε παρατήρηση ότι στις ελεύθερες περιοχές δεν αρκεί ο εμβολιασμός και για ποιο λόγο αρκεί στα κατεχόμενα, με τον κ. Πασιουρτίδη να υποδεικνύει ότι δεν μπορούν να ισχύουν και τα δύο, ο κ. Πίπης απάντησε ότι ο κανονισμός της ΕΕ προνοεί θανάτωση των ζώων των θετικών μονάδων, έστω και αν εντοπίστηκε ένα ζώο από αυτά θετικό στον ιό. Ωστόσο την ίδια ώρα σημείωσε ότι αναλόγως της εξέλιξης της κατάστασης, η αρμόδια Αρχή του κράτους αξιολογά και αποφασίζει για θανάτωση ή εμβολιασμούς. Εδώ ο κ. Πίπης ανέφερε ότι καθοριστικός για αυτές τις αποφάσεις θα είναι ο ρόλος των τεσσάρων ξένων εμπειρογνωμόνων, οι οποίοι αναμένεται να φτάσουν το βράδυ της Τρίτης στην Κύπρο ως μέρος της ευρωπαϊκής στήριξης. «Αν θα εφαρμόσουμε τον εμβολιασμό, ο στόχος είναι να προχωρήσεις με τον εμβολιασμό των μολυσμένων ζώων, για να μειωθεί η δυνατότητα του οργανισμού των ζώων να αποβάλει τον ιό. Μετά θα πάμε στον υπόλοιπο πληθυσμό, οπότε με βάση το πρωτόκολλο θα εμβολιαστούν όλα τα ζώα δύο φορές, σε περίοδο έξι μηνών», είπε.
Κατηγορίες για απουσία ελέγχων τις τελευταίες 15 μέρες
Σε κάποιο σημείο ο πρόεδρος της Επιτροπής Γεωργίας και βουλευτής του ΑΚΕΛ, Γιαννάκης Γαβριήλ, ζήτησε από τον κ. Πίπη να αποστείλει στη Βουλή γραπτώς τους ελέγχους που έκαναν σε κτηνοτροφικές μονάδες οι Κτηνιατρικές Υπηρεσίες από τις 16/12/2025 μέχρι σήμερα. Τότε σχόλιο του κ. Πασιουρτίδη, ότι, όπως απορρέει από δημόσια τοποθέτηση των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών, τις τελευταίες 15 μέρες δε έγιναν έλεγχοι, ο κ. Πίπης το αρνήθηκε. Σε αυτό το σημείο, βουλευτές υπέδειξαν στον διευθυντή των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών ότι ο ίδιος σε δηλώσεις του ανέφερε ότι υπάρχουν ενδείξεις για παρουσία του ιού εδώ και δεκαπέντε ημέρες στις φάρμες, χωρίς να ενημερωθούν οι Κτηνιατρικές Υπηρεσίες, με τον ίδιο να απαντά ότι αυτές ήταν αναφορές των κτηνοτρόφων. «Αν λέτε ότι αυτό ήταν το συμπέρασμά σας, αυτό σημαίνει ότι τις τελευταίες 15 μέρες δεν κάνατε έλεγχο», ανταπάντησε ο κ. Πασιουρτίδης, με τον κ. Πίπη να το αρνείται.
Σε αυτό το σημείο οι βουλευτές διάβασαν τις δηλώσεις που έκανε ο ίδιος και έγινε αυτή η αναφορά, με τον κ. Πίπη να επιρρίπτει ευθύνες στα ΜΜΕ, λέγοντας ότι «ο καθένας γράφει ό,τι θέλει».
Η αναφορά αυτή προκάλεσε την άμεση αντίδραση του κτηνοτρόφου από την Ορόκλινη, Γιώργου Δημητρίου, ο οποίος παρενέβη διαμαρτυρόμενος για την εικόνα που παρουσίασε ο Διευθυντής.
«Πάνε οι ασθενείς στα νοσοκομεία»
Ο κ. Πίπης, σε υπεράσπιση των χειρισμών του, ανέφερε ότι η Υπηρεσία ενημερώθηκε στις 19 Φεβρουαρίου μόνο από μία μονάδα στα Λιβάδια. Όταν ρωτήθηκε από τον βουλευτή του ΔΗΚΟ, Ζαχαρία Κουλία, γιατί δεν διενεργήθηκαν έλεγχοι στις γειτονικές φάρμες προληπτικά, ο διευθυντής απάντησε με μια αναφορά που προκάλεσε αίσθηση:
«Ο κάθε κτηνοτρόφος έχει τον κτηνίατρό του, ο οποίος πρέπει να ενημερώνει τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες για το αν υπάρχει πρόβλημα. Οι Υπηρεσίες του Υπουργείου Υγείας δεν πάνε σε κάθε νοσούντα, αλλά πάνε οι ασθενείς στα νοσοκομεία».
Ιδιαίτερα έντονα απάντησε ο κ. Πίπης, όταν ο Χαράλαμπος Θεοπέμπτου ζήτησε διευκρινίσεις για τα προληπτικά μέτρα που έπρεπε να πάρουν οι Κτηνιατρικές Υπηρεσίες. Συγκεκριμένα απάντησε ειρωνικά: «Πείτε μου εσείς, που ξέρετε, καλύτερα τι μέτρα έπρεπε να πάρουμε και δεν πήραμε». Τότε παρενέβη ο κ. Πασιουρτίδης θέτοντας θέμα σεβασμού, με τον κ. Πίπη να απαντά: «Δε σημαίνει ότι, επειδή είσαστε βουλευτές, έχετε περισσότερα δικαιώματα από όλους μας».
«Δεν είναι ευθύνη των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών να λάβουν μέτρα πρόληψης»
Όταν ο κ. Γαβριήλ ρώτησε «ποια προληπτικά μέτρα λαμβάνονται στις υπόλοιπες επαρχίες – ή περιμένετε από τον κτηνίατρο της κάθε φάρμας να πάρει μέτρα;» η απάντηση του διευθυντή προκάλεσε αλγεινή εντύπωση, διότι υποστήριξε ότι «δεν είναι ευθύνη των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών να λάβουν μέτρα πρόληψης για τις φάρμες των κτηνοτρόφων, οι κτηνοτρόφοι πρέπει να πάρουν τα προληπτικά μέτρα».
Σε απορία του κ. Γαβριήλ αν οι Υπηρεσίες δεν καθοδηγούν τους κτηνοτρόφους, ο κ. Πίπης απάντησε ότι «καθοδήγηση υπάρχει πάντοτε, όποτε ρωτήσουν, τους λέμε, έχει από τον Δεκέμβριο που τα έχω πει ένα εκατομμύριο φορές το τι πρέπει να κάνουν».
Δε δέχονται θυματοποίηση των κτηνοτρόφων οι οργανώσεις – Βλέπουν κενά στην επιτήρηση της πράσινης γραμμής
«Αποδεικνύεται ότι δεν εφαρμόστηκαν πιστά τα μέτρα που αποφασίστηκαν μετά τα κρούσματα στα κατεχόμενα», είπε ο γενικός γραμματέας του Παναγροτικού, Τάσος Γαπάνης. Τόνισε ότι δεν είναι αποδεκτή η θυματοποίηση των κτηνοτρόφων, καταλογίζοντας ευθύνες στο κράτος για ενέργεις στις οποίες δεν προχώρησε. «Έχουμε κτηνοτροφικές περιοχές που ράμπες απολύμανσης δεν έχουν γίνει το προηγούμενο διάστημα. Όσοι κτηνοτρόφοι μερίμνησαν από δικά τους έξοδα, απέκτησαν. Οι οριοφύλακες τι έκαναν; Κτηνιάτροι μεταβαίνουν στα κατεχόμενα. Ποιος τους ελέγχει;» διερωτήθηκε.
Από τη στιγμή που ο ιός εντοπίστηκε τον Δεκέμβριο στα κατεχόμενα, θα έπρεπε οι κρατικές Αρχές να κλείσουν την «τρύπα» με συνοριοφύλακες, είπε εκ μέρους της ΠΕΚ ο Χρίστος Παπαπέτρου. Επίσης διερωτήθηκε γιατί δεν ελέγχονται οι κτηνίατροι που μεταβαίνουν από τις ελεύθερες περιοχές στα κατεχόμενα.
Από την πλευρά τους, οι Λάμπρος Αχιλλέως του Ευρωαγροτικού και Τάκης Χριστοδούλου της Νέας Αγροτικής, άσκησαν κριτική για τη μη λήψη μέτρων στα οδοφράγματα και ζήτησαν να πέσουν οι τόνοι, για να μη στοχοποιούνται περιοχές.
«κ. Πίπη, δε δέχομαι να διαβάλλεις την οικογένειά μου»
Κατηγορίες προς τον διευθυντή του Τμήματος Κτηνιατρικών Υπηρεσίων, Χριστόδουλο Πίπη εξέφρασε εκ μέρους των κτηνοτρόφων ο Γιώργος Δημητρίου, ο οποίος είναι και ιδιοκτήτης πληγείσας φάρμας.
«κ. Πίπη, δεν δέχομαι να διαβάλλεις την οικογένειά μου και να στοχοποιείς τις δύο φάρμες», είπε. «Το Σάββατο, όταν μας ειδοποίησαν ότι έπρεπε να θανατωθούν τα ζώα μας, αντί να μας στείλουν ψυχολόγους για να στηρίξουν εμάς και τα παιδιά μας για στήριξη, έστειλαν κλιμάκιο της Αστυνομίας για καταθέσεις. Εκτός και αν είναι μέρος ενός παιχνιδιού για αποποίηση ευθυνών του κρατικού μηχανισμού», σημείωσε.
«Δεν είμαι υποχρεωμένος να αποδείξω ότι δεν είμαι ελέφαντας. Μας ζήτησαν μέχρι και στολές για να κάνουν τη δουλειά τους οι υπάλληλοι του κτηνιατρείου», πρόσθεσε σε έντονους τόνους, για να εισπράξει χειροκρότημα επιδοκιμασίας από συναδέρφους του που ήταν παρώντες στην αίθουσα.
Επίσης ο κ. Δημητρίου ζήτησε τα εξής μέτρα:
- Καταβολή πλήρους και δίκαιης αποζημίωσης με βάση τις τρέχουσες τιμές αγοράς.
- Κάλυψη απώλειας εισοδήματος μέχρι την πλήρη επαναδραστηριοποίηση της μονάδας.
- Διασφάλιση επιδοτήσεων με βάση το ζωικό κεφάλαιο που υπήρχε προ της κρίσης (19/02/2026).
- Άδεια εισαγωγής ζώων από χώρες απαλλαγμένες από νόσους και επιδότηση ναύλων μεταφοράς.
- Επιδότηση τόκων για τα υφιστάμενα δάνεια.
- Καταγραφή ζημιών σε καθημερινή βάση από την ημέρα της προσβολής.
Ο κ. Δημητρίου κατήγγειλε ακόμα τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες για αλλαγές ημερομηνιών σε έγγραφα αποζημιώσεων και ασάφεια γύρω από τα έντυπα, με αναφορά σε βρουκέλλα, αντί για αφθώδη πυρετό.
Διαμαρτυρίες για την απομάκρυνση του μολυσμένου γάλακτος
Μία άλλη κατηγορία που δέχθηκαν οι Κτηνιατρικές Υπηρεσίες από την πλευρά κτηνοτρόφων, των οποίων επηρεάστηκαν οι μονάδες τους από τον ιό, αφορά την απομάκρυνση του μολυσμένου γάλακτος. Κτηνοτρόφος από την Ορόκλινη ανέφερε ότι τους ειπώθηκε από τις Υπηρεσίες να το πετάξουν στην αποχέτευση, όμως, όπως ενημέρωσαν, αυτό δεν είναι εφικτό, γιατί δε χωράει. Για αυτόν τον λόγο ζήτησαν από τη Δευτέρα την παραλαβή του γάλακτός όλων των επηρεαζόμενων μονάδων της περιοχής, από βυτιοφόρο που θα έστελναν οι Υπηρεσίες, κάτι που δεν έγινε μέχρι το απόγευμα της Τρίτης. Το πρόβλημα γίνεται μεγαλύτερο, όταν θα πρέπει να γίνει νέο άρμεγμα των ζώων, χωρίς να υπάρχουν χώροι διοχέτευσης του νέου γάλακτος, είπαν. Σε ερώτηση του κ. Κουλία «ποιος θα καταστρέψει το μολυσμένο γάλα, ο κ. Πίπης απάντησε «εμείς». «Μα πότε; Γέμισαν τα ψυγεία. Τηλεφωνούν οι υπάλληλοι να αρχίσουν άρμεγμα και δεν έχουμε τόπο να το βάλουν. Πού θα το βάλουν;», διαμαρτυρήθηκαν οι κτηνοτρόφοι, με τον κ. Γαβριήλ να ζητά από τον κ. Πίπη να λύσει το πρόβλημα, ώστε να μπορέσουν οι κτηνοτρόφοι να εργαστούν.
Βολές βουλευτών - «Θα χάσουν τα παιδιά τους»
Επικριτικοί για τους χειρισμούς τους κράτους ήταν στις τοποθετήσεις τους οι βουλευτές. Σε ερώτηση του Προέδρου της Επιτροπής και βουλευτή του ΑΚΕΛ, Γιαννάκη Γαβριήλ, εάν η υπουργός αφήχθη από το εξωτερικό, ο γενικός διευθυντής του Υπουργείου Γεωργίας, Ανδρέας Γρηγορίου, απάντησε ότι έφτασε από τις Βρυξέλλες πριν από μία ώρα (11.00), ωστόσο παρέμεινε στο ΚΣΕΔ, στην εν εξελίξει διϋπουργική σύσκεψη για διαχείριση της κρίσης. Ποια προληπτικά μέτρα πάρθηκαν από το Υπουργείο από τότε που εντοπίστηκε ο ιός στα κατεχόμενα; Ποια τα άμεσα μέτρα στήριξης στους επηρεαζόμενους; Αυτά ήταν ορισμένα από τα ερωτήματα που έθεσε ενώπιον του Υπουργείου ο κ. Γαβριήλ. «Οι κτηνοτρόφοι μας θεωρούν ότι θα χάσουν τα παιδία τους, γιατί έτσι θεωρούν τα ζώα τους», τόνισε.
Επίσης ζήτησε πληροφόρηση για τον τρόπο που το κράτος θα αναπληρώσει τον ζωικό πληθυσμό των περίπου 30.000 ζώων που αναμένεται να θανατωθούν, αφού από τις πλείστες χώρες απαγορεύεται η εισαγωγή ζώων στην Κύπρο για παραγωγή του χαλουμιού ΠΟΠ. «Τι γίνεται με τις εξαγωγές; Θα είναι σε καραντίνα τα γαλακτοκομικά προϊόντα; Πώς θα περιορίσετε την εξάπλωση; Πώς θα αναπληρώσουν το εισόδημα οι πληγέντες;» πρόσθεσε.
Οι εμβολιασμοί
Από την πλευρά του ο βουλευτής του ΔΗΣΥ, Χαράλαμπος Πάζαρος, ανέφερε ότι «δυστυχώς από τη στιγμή που μέσα και από δημόσιες τοποθετήσεις, υπήρχαν πληροφορίες ότι εδώ και μέρες βρισκόταν ο ιός, σίγουρα υπάρχουν κάποιες ευθύνες. Από τη στιγμή που εντοπίστηκε από τον Δεκέμβριο στα κατεχόμενα, θα έπρεπε να ληφθούν μέτρα. Υπάρχει ανάγκη για δραστικά μέτρα, γιατί εάν επεκταθεί ο ιός οι επιδράσεις θα είναι αλυσιδωτές και θα επηρεάσουν όλους μας». «Ήρθαν στην Κύπρο τα εμβόλια; Υπάρχει ένδειξη με αριθμούς για οικονομική βοήθεια από πλευράς ΕΕ; Ποια μέτρα πάρθηκαν για αποτροπή της επέκτασης του ιού; Θα επηρεαστούν οι εξαγωγές στο χαλούμι; Πόσο θα επηρεαστούν οι καταναλωτές εάν υάρξει αύξηση των τιμών; Πόσα ζώα θα θανατωθούν. Φτάσαμε σε σημείο να λέμε μακάρι να είναι 35.000 και όχι περισσότερο», πρόσθεσε. «Ακούσαμε ότι δεν υπάρχει προσωπικό για εμβολιασμούς ανά το Παγκύπιο», είπε, για να σημειώσει ότι δεν υπάρχει δικαιολογία και ότι πρέπει να βρεθεί προσωπικό από άλλες υπηρεσίες και να γίνει αγορά υπηρεσιών, «για να ανταποκριθούμε στις ανάγκες της στιγμής.
Από την πλευρά του ο Κυριάκος Χατζηγιάννης του ΔΗΣΥ, επέκρινε την απουσία του Γενικού Ελεγκτή και του αρχηγού της Αστυνομίας από τη συνεδρίαση.
Ο Πρόδρομος Αλαμπρίτης του ΔΗΣΥ είπε ότι υπάρχουν κτηνοτρόφοι, οι οποίοι παραπονιούνται ότι δεν δέχτηκαν ενημέρωση από τις κρατικές υπηρεσίες για τα μέτρα που πρέπει να λάβουν. Ο Ανδρέας Πασιουρτίδης του ΑΚΕΛ ανέφερε ότι θα έπρεπε να ήταν παρούσα στη συνεδρίαση η υπουργός Γεωργίας. «Ισχύει ότι δεν εμβολιάσαμε αριθμό μονάδων, για να μην γίνουν αποκλεισμοί από την ΕΕ από λίστες εξαγωγών;» ρώτησε. «Ακόμα και μέχρι χθες, κτηνοτρόφοι της Αραδίππου μας έλεγαν ότι κανένας κρατικός λειτουργός δεν επισκέφθηκε τις μονάδες τους» τόνισε. Παρόντες στη συνεδρίαση είναι το Υπουργείο Γεωργίας, οι Κτηνιατρικές Υπηρεσίες και εκπρόσωποι των αγροτικών οργανώσεων.
Ανησυχία για τα αγρινά
«Από τη στιγμή που ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είπε ότι έχει ενημέρωση για το πώς έφθασε ο αφθώδης πυρετός, εσείς ως εκπρόσωποι του Υπουργείου θα γνωρίζετε αυτές τις πληροφορίες και θέλουμε να μας τις αναφέρετε», είπε ο Χρίστος Ορφανίδης του ΔΗΚΟ. «Αφθώδη πυρετό παρουσίασαν τελευταίως η Γερμανία και η Ουγγαρία. Και στη Χίο και τη Λέσβο. Μελετήσαμε τα μέτρα από αυτές τις χώρες, που πάρθηκαν το 2025; Τι γίνεται με τα αγρινά; Μπορεί να μεταδοθεί και σε αυτά η ασθένεια;» πρόσθεσε.
Μέχρι σήμερα υπάρχουν φάρμες που δεν γνωρίζουν τι να κάνουν με το γάλα, τόνισε ο βουλευτής του ΕΛΑΜ, Λίνος Παπαγιάννης.
Οι οριοφύλακες
Ο βουλευτής της ΔΗΠΑ, Αλέκος Τρυφωνίδης, ανέφερε ότι παρώντες στη συνεδρίαση θα έπρεπε να ήταν ο πρώην υπουργός Δικαιοσύνης και ο πρώην αρχηγός Αστυνομίας για την απόφασή τους να σταματήσουν 300 οριοφύλακες, οι οποίοι, σημείωσε, θα μπορούσαν με περιπολίες κατά μήκος της πράσινης γραμμής να αποτρέψουν τη μεταφορά σανού από τα κατεχόμενα, από «τρύπες», εάν είναι αυτός ο λόγος, τόνισε, που έφθασε στις ελεύθερες περιοχές ο ιός.
«Από την ταφή των νεκρών ζώων υπάρχουν κίνδυνοι, όπως για τα υπόγεια ύδατα;» ρώτησε ο Χαράλαμπος Θεοπέμπτου των Οικολόγων.
