Η νέα Βουλή καλείται να βάλει τάξη στον τομέα των ταξί, με την Αρχή Αδειών να προωθεί μια συνολική μεταρρύθμιση που αλλάζει τον τρόπο λειτουργίας του κλάδου. Στο επίκεντρο βρίσκεται η δημιουργία ενιαίας κρατικής ψηφιακής πλατφόρμας, ενώ παράλληλα, προωθείται η σταδιακή έκδοση νέων αδειών και μια νέα φιλοσοφία ως προς το καθεστώς τους. Το πλαίσιο βρίσκεται σε διαβούλευση και αναμένεται να παρουσιαστεί έως τα τέλη Ιουνίου ενώπιον της Βουλής σύμφωνα με την πρόεδρο της Αρχής.
Πλήρης εποπτεία
Κεντρικός άξονας της μεταρρύθμισης είναι η δημιουργία μιας υποχρεωτικής κρατικής πλατφόρμας, στην οποία θα ενταχθούν όλοι οι κάτοχοι αδειών ταξί. Μέσω αυτής, οι αρμόδιες αρχές θα έχουν για πρώτη φορά πλήρη εικόνα της αγοράς, με καταγραφή όλων των απαραίτητων δεδομένων με στόχο την ενίσχυση της διαφάνειας, αλλά και στον περιορισμό της παραοικονομίας, η οποία παραμένει έντονη στον κλάδο. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στις διαδρομές που μέχρι σήμερα περνούν «κάτω από το ραντάρ». Όπως εξήγησε στον «Π» η πρόεδρος της Αρχής Αδειών, Δέσποινα Αμερικάνου, όταν ένα ταξί βγαίνει εκτός της επαρχίας στην οποία είναι αδειοδοτημένο, αυτό θα πρέπει να δηλώνεται στην πλατφόρμα, ώστε να υπάρχει συνεχής εικόνα της δραστηριότητάς του και να αποφεύγονται κενά στην εποπτεία. Το ζήτημα συνδέεται άμεσα με την πειρατεία και έχει επανειλημμένα απασχολήσει τη δημόσια συζήτηση. Ο αρμόδιος υπουργός είχε αναφέρει τον περασμένο Φεβρουάριο ότι «το 70% των περιπτώσεων πειρατείας διενεργείται από επαγγελματίες οδηγούς». Καθοριστικό κεφάλαιο της μεταρρύθμισης αποτελεί η αλλαγή στη φιλοσοφία των αδειών. Το νέο μοντέλο απομακρύνεται από τη λογική της ιδιωτικής «επένδυσης», καθώς οι άδειες που θα εκδοθούν στο εξής θα ανήκουν στο κράτος, αποτρέποντας τη δημιουργία συνθηκών καρτέλ. Ερωτηθείσα σχετικά, η πρόεδρος της Αρχής Αδειών, Δέσποινα Αμερικάνου, ανέφερε ότι εξετάζεται η διάθεσή τους να γίνει σταδιακά, με στόχο να αυξηθεί η προσφορά χωρίς να διαταραχθεί απότομα η αγορά. Την ίδια ώρα, ξεκαθάρισε όμως ότι οι υφιστάμενες άδειες δεν θα επηρεαστούν. Πάντως, αν και δεν διευκρινίστηκε ο αριθμός των νέων αδειών, τα δεδομένα που είχαν παρουσιαστεί στο παρελθόν παραμένουν ενδεικτικά της κατάστασης. Η Κύπρος διαθέτει μόλις 38 ενεργές άδειες ταξί ανά 100.000 κατοίκους, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος φτάνει τις 114. Για να καλυφθεί η ζήτηση έως το 2030, εκτιμάται ότι θα χρειαστούν τουλάχιστον 3.200 έως 5.600 νέες άδειες.
Τα προβλήματα
Η ανάγκη για αυτές τις αλλαγές προκύπτει από τα χρόνια προβλήματα που χαρακτηρίζουν τον τομέα. Η αγορά των ταξί παραμένει «παγωμένη» για περισσότερο από δύο δεκαετίες, καθώς από το 2002 δεν έχουν εκδοθεί νέες άδειες. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να δημιουργηθεί ένα κλειστό σύστημα, στο οποίο η είσοδος νέων επαγγελματιών είναι περιορισμένη. Με τα χρόνια, οι άδειες απέκτησαν σημαντική οικονομική αξία και λειτουργούν συχνά ως επενδυτικό προϊόν. Πληροφορίες αναφέρουν ότι η τιμή μεταπώλησης μπορεί να φτάσει ακόμη και τις €100.000, ενώ περίπου το 48,6% των αδειών ενοικιάζεται σε οδηγούς.
Το κόστος λειτουργίας είναι ήδη υψηλό. Η ενοικίαση άδειας μπορεί να κυμαίνεται από €3.000 έως €18.000 τον χρόνο, ενώ τα καύσιμα φτάνουν μέχρι και τις €24.000 ετησίως. Σε αυτά προστίθενται ασφάλειες, συντήρηση, φόροι και λοιπά έξοδα, οδηγώντας πολλούς επαγγελματίες σε ιδιαίτερα απαιτητικές συνθήκες εργασίας, με ωράρια που φτάνουν τις 10 έως 12 ώρες ημερησίως. Την ίδια στιγμή, η αγορά δεν καλύπτει τη ζήτηση. Μελέτες της Deloitte για λογαριασμό της Bolt και της Αρχής Αδειών, σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Frederick, δείχνουν ότι σε ώρες αιχμής - ιδιαίτερα σε αστικά κέντρα όπως η Λεμεσός- η διαθεσιμότητα ταξί είναι περιορισμένη. Όσον αφορά την πειρατεία, τα στοιχεία καταδεικνύουν την αύξηση του φαινομένου: το 2024 επιβλήθηκαν 108 διοικητικά πρόστιμα συνολικού ύψους €141.000, ενώ το 2025 οι υποθέσεις εκτοξεύθηκαν στις 306, με τα πρόστιμα να ξεπερνούν τις €540.000.
Στο μεταξύ, πρόταση νόμου του βουλευτή Αλέκου Τρυφωνίδη, η οποία θα τεθεί ενώπιον της Ολομέλειας στις 16 Απριλίου, προβλέπει αυστηρότερες ποινές για όσους διενεργούν παράνομες μεταφορές, με δυνατότητα επιβολής φυλάκισης έως 24 μήνες ή χρηματικής ποινής έως €10.000.
