Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προχώρησε την Τετάρτη στην αποστολή αιτιολογημένης γνώμης προς την Κύπρο, στο πλαίσιο διαδικασίας επί παραβάσει, λόγω της μη πλήρους ενσωμάτωσης της οδηγίας σχετικά με τη διοικητική συνεργασία στον τομέα της φορολογίας και την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των κρατών μελών.
Μαζί με το Βέλγιο και τη Βουλγαρία, η Κύπρος δεν έχει ακόμη θεσπίσει ή κοινοποιήσει στην Κομισιόν όλα τα αναγκαία εθνικά μέτρα για την εφαρμογή της οδηγίας, η οποία τροποποιεί το υφιστάμενο πλαίσιο διοικητικής συνεργασίας στον φορολογικό τομέα, οδηγώντας την Κομισιόν στο να προχωρήσει τη διαδικασία και στα τρία κράτη μέλη.
Η οδηγία (ΕΕ) 2025/872 προβλέπει την τυποποίηση της συλλογής της δήλωσης πληροφοριών για τον συμπληρωματικό φόρο (top-up tax information return) και την αυτόματη ανταλλαγή των σχετικών στοιχείων μεταξύ των φορολογικών αρχών των κρατών μελών. Η υποχρέωση αυτή αποτελεί μέρος της εφαρμογής της οδηγίας για τον παγκόσμιο ελάχιστο φορολογικό συντελεστή για πολυεθνικούς ομίλους και μεγάλες εγχώριες επιχειρήσεις.
Σύμφωνα με την Κομισιόν, οι φορολογικές αρχές σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση θα έπρεπε να έχουν ξεκινήσει την ανταλλαγή των σχετικών πληροφοριών από τον Ιούνιο του 2026. Ωστόσο, η μη πλήρης μεταφορά της οδηγίας στο εθνικό δίκαιο από την Κύπρο δημιουργεί εμπόδια στην ομαλή εφαρμογή του ενωσιακού πλαισίου.
Η Επιτροπή είχε αποστείλει προειδοποιητική επιστολή προς την Κύπρο τον Ιανουάριο του 2026. Καθώς οι ελλείψεις δεν έχουν θεραπευτεί πλήρως, ο εκτελεστικός βραχίονας της Ένωσης προχώρησε πλέον στην έκδοση αιτιολογημένης γνώμης, που αποτελεί το επόμενο στάδιο της διαδικασίας επί παραβάσει.
Η Κύπρος έχει προθεσμία δύο μηνών για να απαντήσει και να λάβει τα αναγκαία μέτρα συμμόρφωσης. Σε διαφορετική περίπτωση, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μπορεί να παραπέμψει την υπόθεση στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ζητώντας την επιβολή οικονομικών κυρώσεων.
Ελλιπή εφαρμογή Οδηγίας για καταπολέμηση ξεπλύματος χρήματος
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή άνοιξε επίσης, διαδικασία επί παραβάσει κατά της Κύπρου αποστέλλοντας προειδοποιητική επιστολή, λόγω της μη ορθής ενσωμάτωσης ορισμένων διατάξεων της Οδηγίας για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες.
Η Κύπρος περιλαμβάνεται, μαζί με τη Λιθουανία, την Πολωνία και τη Σλοβενία, στα κράτη μέλη που, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, δεν έχουν μεταφέρει ορθά στο εθνικό τους δίκαιο βασικές διατάξεις της Οδηγίας (ΕΕ) 2018/1673, ιδίως όσον αφορά τα αδικήματα νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, τις προβλεπόμενες κυρώσεις και τις επιβαρυντικές περιστάσεις που συνεπάγονται αυστηρότερες ποινές.
Η Οδηγία θεσπίζει κοινό ευρωπαϊκό πλαίσιο για τον ορισμό των αδικημάτων και των κυρώσεων που σχετίζονται με το ξέπλυμα χρήματος, ενισχύοντας παράλληλα την αστυνομική και δικαστική συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών και αποτρέποντας την εκμετάλλευση διαφορών μεταξύ των εθνικών νομικών συστημάτων από εγκληματικές οργανώσεις.
Όπως επισημαίνεται από την Κομισιόν, εκ των βασικών καινοτομιών της Οδηγίας είναι η δυνατότητα δίωξης για ξέπλυμα χρήματος ακόμη και χωρίς προηγούμενη καταδίκη για το βασικό αδίκημα από το οποίο προήλθαν τα παράνομα έσοδα, καθώς και η δυνατότητα δίωξης προσώπων που νομιμοποιούν έσοδα από δικές τους εγκληματικές δραστηριότητες, γνωστό και ως self-laundering. Παράλληλα, προβλέπονται αυστηρότερες ποινές όταν το αδίκημα διαπράττεται από πρόσωπα ή οργανισμούς με ειδικά καθήκοντα, όπως τράπεζες ή συμβολαιογράφοι, ενώ αποσαφηνίζονται και οι κανόνες αρμοδιότητας στις διασυνοριακές υποθέσεις.
Σύμφωνα με την Κομισιόν, η κυπριακή νομοθεσία δεν συμμορφώνεται πλήρως με τις απαιτήσεις της Oδηγίας και για τον λόγο αυτό απέστειλε προειδοποιητική επιστολή, σηματοδοτώντας την έναρξη της διαδικασίας επί παραβάσει. Η Κύπρος έχει προθεσμία δύο μηνών για να απαντήσει και να αντιμετωπίσει τις ελλείψεις που επισημαίνει η Επιτροπή. Εάν η απάντησή της δεν κριθεί ικανοποιητική, η Επιτροπή μπορεί να προχωρήσει στο επόμενο στάδιο της διαδικασίας, εκδίδοντας αιτιολογημένη γνώμη.
Μη παροχή στοιχείων τραπεζικών συναλλαγών σε OLAF
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κίνησε επίσης την Τετάρτη διαδικασία επί παραβάσει κατά της Κύπρου, αποστέλλοντας προειδοποιητική επιστολή λόγω μη συμμόρφωσης με τις υποχρεώσεις σχετικά με την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF), καθώς η κυπριακή νομοθεσία δεν επιτρέπει στην υπηρεσία να λαμβάνει τραπεζικά στοιχεία στο πλαίσιο ερευνών για υποψία διάπραξης ποινικού αδικήματος.
Σύμφωνα με την Κομισιόν, η κυπριακή νομοθεσία δεν επιτρέπει στην OLAF να λαμβάνει, κατόπιν αιτήματος, πληροφορίες για τραπεζικούς λογαριασμούς και αρχεία τραπεζικών συναλλαγών στο πλαίσιο διοικητικών ερευνών όταν δεν υπάρχει εύλογη υποψία διάπραξης ποινικού αδικήματος.
Η υποχρέωση αυτή προβλέπεται στο άρθρο 7 παράγραφος 3α του κανονισμού, το οποίο προστέθηκε με την αναθεώρηση του 2020, προκειμένου να ενισχυθεί η συνεργασία των κρατών-μελών με την OLAF για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Από την πλευρά της, η Κομισιόν εκτιμά ότι η ισχύουσα κυπριακή νομοθεσία βρίσκεται σε σύγκρουση με το ενωσιακό δίκαιο και περιορίζει σημαντικά την αποτελεσματικότητα των διοικητικών ερευνών της OLAF.
Πρόκειται για μόλις τη δεύτερη διαδικασία επί παραβάσει που κινεί η Επιτροπή για το συγκεκριμένο ζήτημα, μετά την αντίστοιχη υπόθεση κατά της Ιρλανδίας στο προηγούμενο πακέτο διαδικασιών επί παραβάσει, που εξέδωσε ο εκτελεστικός βραχίονας της Ένωσης στις 4 Ιουνίου 2026.
Η Κύπρος έχει προθεσμία δύο μηνών να υποβάλει τις παρατηρήσεις της και να αντιμετωπίσει τις ελλείψεις που επισημαίνει η Επιτροπή. Εάν η απάντηση δεν κριθεί ικανοποιητική, η Επιτροπή μπορεί να προχωρήσει στην έκδοση αιτιολογημένης γνώμης, όπως προβλέπεται για το επόμενο στάδιο της διαδικασίας επί παραβάσει.
Πηγή: ΚΥΠΕ
