Την ίδια ώρα που η λειψυδρία των προηγούμενων χρόνων και το πλάνο τριετίας για διασφάλιση της ύδρευσης έχει στερήσει από τους γεωργούς σημαντικές ποσότητες νερού, η αξιοποίηση του ανακτημένου νερού καθίσταται ιδιαίτερα σημαντικό εργαλείο, καθώς μειώνει την πίεση στα φράγματα και τους υπόγειους υδροφορείς.
Με στόχο να αυξηθούν οι διαθέσιμες ποσότητες ανακυκλωμένου νερού για τον πρωτογενή τομέα, το Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων δρομολογεί συγκεκριμένα έργα εντός του 2027, όπως καταγράφεται αναλυτικα στον προϋπολογισμό του Υπουργείο Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος για τον νέο χρόνο, προϋπολογισμός ο οποίος έχει κατατεθεί στη Βουλή και θα εξεταστεί στην Επιτροπή Οικονομικών στις 2 Νοεμβρίου. Έχουν συνολικό κόστος €3.500.000 και προορίζονται να καλύψουν δαπάνες σχετικές με υδατικά έργα χρήσης ανακυκλωμένου νερού, το οποίο παράγεται στους σταθμούς επεξεργασίας λυμάτων για σκοπούς άρδευσης.
Λευκωσία: Δεξαμενές, αγωγοί και νερό από τη Μια Μηλιά
Το Σχέδιο προνοεί την κατασκευή δεξαμενής αποθήκευσης ανακυκλωμένου νερού στη Βαθιά Γωνιά χωρητικότητας 500.000 m3, την κατασκευή δεξαμενής αποθήκευσης ανακυκλωμένου νερού στην Ανθούπολη χωρητικότητας 500.000 m3 και δεξαμενής χωρητικότητας 500.000 m3 στο Παλιομέτοχο, την κατασκευή δεξαμενής εξισορρόπησης 13.000 m3, αντλιοστασίου και συνδετικών αγωγών/συνοδών έργων καθώς και νέας δεξαμενής αποθήκευσης 1,3 εκ. m3, στη Βαθιά Γωνιά, και την αγορά και τοποθέτηση αγωγών μεταφοράς για τα αρδευτικά δίκτυα Ιδαλίου-Ποταμιάς-Άγιου Σωζόμενου και Γερίου και των χώρων πρασίνου των Δήμων. Προνοείται επίσης η κατασκευή αγωγού μεταφοράς ανακυκλωμένου νερού από το σταθμό Μιας Μηλιάς στις ελεύθερες περιοχές για άρδευση.
Λεμεσός: Έργα σύνδεσης και αξιοποίησης
Αφορά την άμεση κατασκευή αγωγών σύνδεσης του υπό ανέγερση από πλευράς ΣΑΛΑ Σταθμού Επεξεργασίας Λυμάτων Δυτικής Λεμεσού στα Πολεμίδια, με το υφιστάμενο δίκτυο άρδευσης ανακυκλωμένου νερού καθώς και έργα αξιοποίησης του ανακυκλωμένου νερού, το οποίο παράγεται από τους Σταθμούς Επεξεργασίας Λυμάτων Μονής και Πολεμιδιών.
Οι πιστώσεις σύμφωνα με τα προγραμματιζόμενα έργα αφορούν τη μελέτη και κατασκευή των απαραίτητων έργων σύνδεσης και αξιοποίησης του ανακυκλωμένου νερού, το οποίο θα παράγεται στο Σταθμό Επεξεργασίας Λυμάτων Δυτικής Λεμεσού. Το έργο περιλαμβάνει την αγορά και τοποθέτηση αγωγού για μεταφορά του νερού στο υφιστάμενο αρδευτικό δίκτυο ή στις δεξαμενές εμπλουτισμού του υδροφορέα Ακρωτηρίου, τα οποία είναι απαραίτητα για την άμεση σύνδεση του αρδευτικού δικτύου με τον υπό ανέγερση Σταθμό.
Λάρνακα: Επιδιόρθωση υδατοδεξαμενής αποθήκευσης
Η προτεινόμενη πρόνοια προορίζεται να καλύψει τις δαπάνες για επιδιόρθωσης χωμάτινης υδατοδεξαμενής αποθήκευσης ανακυκλωμένου νερού Λάρνακας χωρητικότητας 500.000 κυβικών μετρων.
Πάφος: Έργα σε Πόλη Χρυσοχούς και κοιλάδα Έζουσας
Πρόκειται για δαπάνες προκαταρκτικών εργασιών για δημιουργία συστήματος αξιοποίησης ανακυκλωμένου νερού στην Πόλη Χρυσοχού, αλλά και για την αναβάθμιση του έργου αξιοποίησης ανακυκλωμένου νερού από τον υδροφορέα της Έζουσας.
Ελεύθερη Αμμόχωστος: Αναβάθμιση δικτύου
Το Σχέδιο περιλαμβάνει την αναβάθμιση και επέκταση του υφιστάμενου δικτύου ανακυκλωμένου νερού Παραλιμνίου και Αγίας Νάπας.
€2 εκατ. στους ΕΟΑ για αποχετευτικά έργα σε κοινότητες, σταθμούς λυμάτων και έργα όμβριων υδάτων
Συγχρόνως ο προϋπολογισμός του 2027 περιλαμβάνει και έργα σύνδεσης με τα αποχετευτικά συστήματα. Αξίζει να σημειωθεί ότι η Κύπρος τελεί σε καθεστώς ευρωπαϊκής παράβασης από το 2012, λόγω μη ολοκλήρωσης των απαιτούμενων αποχετευτικών έργων, ενώ, σύμφωνα με το Υπουργείο Γεωργίας, η πλήρης σύνδεση με τα αποχετευτικά συστήματα μπορεί να προσθέσει περίπου 22 εκατ. κυβικά μέτρα ανακτημένου νερού ετησίως.
Συγκεκριμένα, στον προϋπολογισμό του 2027 καταγράφονται πιστώσεις ύψους:
(α) €2.000.000 που προορίζονται να καλύψουν τις δαπάνες καταβολής της κυβερνητικής συνεισφοράς στους Επαρχιακούς Οργανισμούς Αυτοδιοίκησης για υλοποίηση των ακόλουθων έργων:
1. Αποχετευτικά έργα σε αγροτικές κοινότητες του Προγράμματος Εφαρμογής της Οδηγίας 91/271/ΕΟΚ για Αστικά Λύματα.
2. Τριτοβάθμια Επεξεργασία των Σταθμών Επεξεργασίας Λυμάτων των Επαρχιακών Οργανισμών Αυτοδιοίκησης.
3. Έργα όμβριων υδάτων.
(β) €500.000 που προορίζονται να καλύψουν δαπάνες για υλοποίηση αποχετευτικών έργων σε αγροτικούς oικισμούς με ισοδύναμο πληθυσμό μικρότερο των 2.000 ατόμων, οι οποίοι δεν εμπίπτουν στο Πρόγραμμα Εφαρμογής της Οδηγίας 91/271/ΕΟΚ και θα κατασκευαστούν από το ΤΑΥ: 1. Σχεδιασμός, προμήθεια, κατασκευή, λειτουργία και συντήρηση Σταθμού Επεξεργασίας Λυμάτων, αγωγού μεταφοράς και δεξαμενής αποθήκευσης του ανακυκλωμένου νερού στην κοινότητα Αγίου Ιωάννη Αγρού 2. 3. Αποχετευτικό Σύστημα Συμπλέγματος Σολέας (Φάση Β) Το έργο είναι συγχρηματοδοτούμενο. Περιλαμβάνονται πιστώσεις που δεν είναι επιλέξιμες. Αποχετευτικό Σύστημα Συμπλέγματος Κοκκινοχωρίων (Φάση Β)
(γ) €200.000 που προορίζονται να καλύψουν τις δαπάνες σχεδιασμού και κατασκευής πρόσθετων υποδομών βελτίωσης/ αναβάθμισης του Σταθμού Επεξεργασίας Οικιακών Βοθρολυμάτων, Βιομηχανικών Λυμάτων, Περίσσειας Λάσπης και Στραγγισμάτων στο Βατί Λεμεσού οι οποίες είναι απαραίτητες για την ομαλή λειτουργία του έργου. Έχει διαπιστωθεί ότι ο Σταθμός παραλαμβάνει αυξημένες ποσότητες γαλακτοκομικών αποβλήτων μεγαλύτερων των ποσοτήτων σχεδιασμού του και προβληματικών αποβλήτων με εξαιρετικά αυξημένες συγκεντρώσεις στερεών, λιπών και ελαίων. Το ολικό κόστος του έργου είναι €1.391.270.
