Αντιμέτωπη με διαδικασία επί παραβάσει από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνεχίζει να βρίσκεται η Κύπρος, λόγω της καθυστέρησής της να ενσωματώσει την αυστηρή ευρωπαϊκή Οδηγία ΕΕ 2023/2668 για την προστασία των εργαζομένων από την έκθεση στον αμίαντο. Η προθεσμία για τη μεταφορά των περισσότερων διατάξεων της Οδηγίας στο εθνικό δίκαιο των κρατών μελών έληξε στις 21 Δεκεμβρίου 2025, ενώ στις 30 Ιανουαρίου 2026 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απέστειλε προειδοποιητικές επιστολές σε δέκα κράτη μέλη που δεν κοινοποίησαν εγκαίρως μέτρα για την ενσωμάτωση των νέων κανόνων της ΕΕ στο εθνικό δίκαιο, από τα οποία, έξι δεν συμμορφώθηκαν, μεταξύ των οποίων η Κύπρος.
Η Λευκωσία είχε προθεσμία δύο μηνών από τις 30 Ιανουαρίου για να απαντήσει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, να ολοκληρώσει τη μεταφορά της οδηγίας στο εθνικό δίκαιο και να κοινοποιήσει τα σχετικά μέτρα. Σε αντίθετη περίπτωση, η Επιτροπή θα μπορούσε να προχωρήσει στο επόμενο στάδιο της διαδικασίας παράβασης, με την έκδοση αιτιολογημένης γνώμης.
Οι νέοι κανόνες
Η επικαιροποιημένη Οδηγία μειώνει δραστικά τα επιτρεπόμενα όρια έκθεσης των εργαζομένων στη σκόνη αμιάντου (το όριο γίνεται 10 φορές χαμηλότερο από το προηγούμενο, πέφτοντας από τις 0,1 ίνες ανά κ.εκ. στις 0,01 ίνες ανά κ.εκ.). Παράλληλα, εισάγει αυστηρότερες απαιτήσεις για τη χρήση προστατευτικού εξοπλισμού, τη δειγματοληψία και την ιατρική παρακολούθηση όσων εργάζονται σε τεχνικά έργα, ανακαινίσεις ή κατεδαφίσεις.
Κύρια αιτία επαγγελματικού καρκίνου
Σημειώνοντας ότι ο αμίαντος είναι μια επικίνδυνη καρκινογόνος ουσία που ευθύνεται για δεκάδες χιλιάδες θανάτους ετησίως στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ο πρόεδρος της κοινοβουλευτικής επιροπής Εργασίας και βουλευτής του ΑΚΕΛ Αμμοχώστου, Γιώργος Κουκουμάς, υπέβαλε κοινοβουλευτικό ερώτημα στον υπουργό Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, Μαρίνο Μουσιούττα, ζητώντας εξηγήσεις για τους λόγους της καθυστέρησης.
Στην ερώτηση τονίζει ότι το Διεθνές Κέντρο Έρευνας για τον Καρκίνο (IARC) έχει αναγνωρίσει τον αμίαντο ως αποδεδειγμένο καρκινογόνο παράγοντα που προκαλεί αμιάντωση, καρκίνο του πνεύμονα, μεσοθηλίωμα, καθώς και καρκίνο του λάρυγγα και των ωοθηκών. Μάλιστα, όπως σημειώνει, είναι η κύρια αιτία επαγγελματικού καρκίνου που σχετίζεται με την εργασία, καθώς έχει αναγνωριστεί ότι στα κράτη μέλη έως και το 78% των περιστατικών καρκίνου που σχετίζονται με την εργασία συνδέεται με έκθεση στον αμίαντο.
Μόλις τελευταίως κατατέθηκε
Από την απάντηση, ημερομηνίας 22 Σεπτεμβρίου 2026, του κ. Μουσιούττα προς τον κ. Κουκουμά προκύπτει ότι μόλις στις αρχές του περασμένου μήνα, δηλαδή στις 7 Σεπτεμβρίου, προωθήθηκε στη Βουλή το Σχετικό Σχέδιο κανονισμών με τίτλο «Οι περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία (Προστασία από τον Αμίαντο) Κανονισμοί του 2026», ώστε να πάρει σειρά για εξέταση στην Επιτροπή Εργασίας και ψήφιση στην Ολομέλεια. Σύμφωνα με πληροφορίες, την ερχομενη Τριτη στην Επιτροπή Εργασίας θα ξεκινησει η συζητηση.
Οι λόγοι της καθυστέρησης
Εξηγώντας τους λόγους της καθυστέρησης, ο υπουργός ανέφερε ότι σε αρχικό στάδιο, εξετάστηκε από το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας το ενδεχόμενο τροποποίησης των υφιστάμενων Κανονισμών (των περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία (Προστασία από τον Αμίαντο) Κανονισμών του 2006 και 2015) για σκοπούς εναρμόνισης με τη νέα ευρωπαϊκή Οδηγία. Ωστόσο, σύμφωνα με τον κ. Μουσιούττα, διαπιστώθηκε ότι οι αναγκαίες αλλαγές ήταν πολυάριθμες και εκτεταμένες, γεγονός που καθιστούσε, τόνισε, το προτεινόμενο νομοθέτημα ιδιαίτερα πολύπλοκο. Ως εκ τούτου, κρίθηκε ως καταλληλότερη και αποτελεσματικότερη ρύθμιση η κατάρτιση νέων Κανονισμών, οι οποίοι θα αντικαταστήσουν πλήρως το υφιστάμενο κανονιστικό πλαίσιο.
Εδώ ο υπουργός σημειώνει ότι οι αυξημένες υπηρεσιακές υποχρεώσεις του αρμόδιου Κλάδου του Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας, παράλληλα με την ετοιμασία των υπό αναφορά Κανονισμών, επηρέασαν αναπόφευκτα το χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης της σχετικής νομοπαρασκευαστικής εργασίας.
Οι προτεινόμενοι Κανονισμοί διαβιβάστηκαν στη Νομική Υπηρεσία για νομοτεχνικό έλεγχο στις 5 Νοεμβρίου του 2025, ο οποίος ολοκληρώθηκε στις 30 Ιουλίου του 2026. Κατά τη διάρκεια της εν λόγω διαδικασίας, πραγματοποιήθηκαν, σύμφωνα με τον υπουργό, επανειλημμένες συσκέψεις και εκτεταμένες διαβουλεύσεις μεταξύ της Νομικής Υπηρεσίας και του Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας, με στόχο τη διασφάλιση της ορθής και πλήρους εναρμόνισης με το ευρωπαϊκό κεκτημένο.
Αμέσως μετά την ολοκλήρωση του νομοτεχνικού ελέγχου, το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων υπέβαλε στις 7 Αυγούστου του 2026 Πρόταση προς το Υπουργικό Συμβούλιο για έγκριση του Σχεδίου Κανονισμών. Το Υπουργικό Συμβούλιο, σε συνεδρία του ημερομηνίας 25.8.2026, αποφάσισε να εγκρίνει το Σχέδιο Κανονισμών με τίτλο «Οι περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία (Προστασία από τον Αμίαντο) Κανονισμοί του 2026», που, σύμφωνα με τον κ. Μουσιούττα, προωθήθηκε στη Βουλή των Αντιπροσώπων στις 7 Σεπτεμβρίου του 2026 προς εξέταση και έγκριση κατά προτεραιότητα.
Σε επικοινωνία με Κομισιόν
Αναφορικά με την διαδικασία επί παραβάσει κατά της Κυπριακής Δημοκρατίας από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, λόγω μη κοινοποίησης μέτρων μεταφοράς της Ευρωπαϊκής Οδηγίας στο εθνικό δίκαιο, το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων βρίσκεται, όπως αναφέρει ο υπουργός, σε συνεχή επικοινωνία με τις αρμόδιες υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, παρέχοντας (μέσω της Νομικής Υπηρεσίας και του Υπουργείου Εξωτερικών) ενημέρωση για την πρόοδο των διαδικασιών.
