Βαρύς συνεχίζει να είναι ο φόρος αίματος στους κυπριακούς δρόμους, με τον φετινό απολογισμό να επιβεβαιώνει ότι το πρόβλημα της οδικής ασφάλειας όχι μόνο δεν υποχωρεί, αλλά, παρά τις όποιες προσπάθειες και τα μέτρα που λαμβάνονται, επιμένει.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Αστυνομίας, μέχρι τις 4 Δεκεμβρίου καταγράφηκαν 43 νεκροί από θανατηφόρα τροχαία. Η χρονιά, ωστόσο, δεν έκλεισε εκεί. Τις επόμενες ημέρες ακόμη δύο άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στην άσφαλτο, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό των θυμάτων στους 45, λίγο πριν από το τέλος του έτους - κάτι που μπορεί να χαρακτηριστεί ως ένα μεγάλο πισωγύρισμα. Το 2020 έχασαν τη ζωή τους 48 άνθρωποι, το 2021 45, το 2022 37, το 2023 34 και το 2024 41. Η χειρότερη χρονιά μετά το 2013 παραμένει το 2015, με 57 νεκρούς σε οδικές συγκρούσεις. Πέραν από αυτούς τους αριθμούς βέβαια, είναι και τα δεκάδες σοβαρά δυστυχήματα που άφησαν πίσω τους βαριά τραυματίες και οικογένειες των οποίων η καθημερινότητα άλλαξε ριζικά εξαιτίας των τραυματισμών.
Μαύρα Σαββατοκυρίακα
Η Λεμεσός καταγράφει και φέτος τον υψηλότερο αριθμό νεκρών, με 15 θύματα. Ακολουθούν η Λευκωσία με 11 και η Λάρνακα με 9. Το στοιχείο που ξεχωρίζει περισσότερο, ωστόσο, δεν είναι η γεωγραφική κατανομή του φαινομένου, αλλά η κατηγορία των θυμάτων. Πιο συγκεκριμένα, οι νεκροί οδηγοί μοτοσυκλέτας ξεπερνούν τους οδηγούς αυτοκινήτων, τη στιγμή που οι μοτοσυκλέτες είναι λιγότερες από 4% του στόλου οχημάτων. Οι μοτοσυκλετιστές που έχασαν τη ζωή τους το 2025 ανέρχονται σε 16, έναντι 13 οδηγών αυτοκινήτων, ενώ στα θύματα περιλαμβάνονται επίσης 8 πεζοί και 3 ποδηλάτες.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει και η χρονική κατανομή των θανατηφόρων. Τα Σαββατοκυρίακα και οι νυχτερινές ώρες εξακολουθούν να είναι οι πιο επικίνδυνες περίοδοι.
Για τα αίτια της φετινής τραγικής εικόνας και τα ερωτήματα που παραμένουν σε σχέση με τον ρόλο της Πολιτείας στην πρόληψη και καταστολή μίλησε στον «Π» ο διευθυντής Τροχαίας Αρχηγείου, Χάρης Ευριπίδου.
Απλώς... παράδοξο
Κύριε Ευριπίδου, για τρίτη συνεχόμενη χρονιά οι νεκροί από τροχαία αυξάνονται. Πώς εξηγείται αυτό;
Εκείνο που ξεχωρίζει είναι η πολύ μεγάλη αύξηση στους μοτοσυκλετιστές. Πρόκειται για αριθμό μεγαλύτερο ακόμη και από τους οδηγούς αυτοκινήτων. Μπορεί να είναι η πρώτη φορά που παρουσιάζεται ένα τέτοιο φαινόμενο. Είναι παράδοξο, αν λάβει κανείς υπόψη ότι τα αυτοκίνητα είναι σαφώς περισσότερα από τις μοτοσυκλέτες στο οδικό δίκτυο. Παράλληλα, βλέπουμε και σημαντικό αριθμό πεζών νεκρών, όπως και τα προηγούμενα χρόνια.
Πού αποδίδετε αυτή την αύξηση; Τι δεν λειτούργησε, από τη στιγμή που κάθε χρόνο ακούμε για αυξημένα μέτρα και νέους στόχους;
Δεν θα έλεγα ότι τα μέτρα δεν λειτούργησαν. Αντίθετα, θεωρούμε ότι τα μέτρα που εφαρμόστηκαν, περιλαμβανομένου και του συστήματος φωτοεπισήμανσης, βοήθησαν σε συγκεκριμένες κατηγορίες παραβάσεων, κυρίως όσον αφορά τους οδηγούς αυτοκινήτων. Ωστόσο, τα στοιχεία δείχνουν ότι εμφανίστηκαν ή εντάθηκαν άλλα δεδομένα. Η αύξηση της χρήσης μοτοσυκλέτας -λόγω των deliveries και της παρατεταμένης καλοκαιρίας- έφερε περισσότερα δίκυκλα στους δρόμους και για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Παράλληλα, το ζήτημα της χρήσης κινητού τηλεφώνου εξελίχθηκε και δεν μειώθηκε, παρ' όλο που αυξήθηκαν οι καταγγελίες. Το σύστημα ελέγχων βοηθά στον έλεγχο συγκεκριμένων παραβάσεων, δεν μπορεί όμως να αντιμετωπίσει πλήρως την απρόσεκτη οδήγηση που σχετίζεται με την απόσπαση προσοχής.
Και μία εξήγηση
Τα Σαββατοκυρίακα και οι νυχτερινές ώρες παραμένουν οι πιο επικίνδυνες περίοδοι; Υπάρχει η αίσθηση ότι η Αστυνομία «λείπει» από τους δρόμους αυτές τις ώρες.
Οι νύχτες, ιδιαίτερα της Παρασκευής και του Σαββάτο, είναι πράγματι πιο επικίνδυνες. Ως νέα διεύθυνση, αλλά και με σαφή κατεύθυνση από την ηγεσία, δίνεται ιδιαίτερη έμφαση σε αυτό το κομμάτι εδώ και αρκετό καιρό. Οι περιπολίες τα βράδια Παρασκευής και Σαββάτου είναι αυξημένες. Το φαινόμενο είναι γενικό και εξηγείται σε μεγάλο βαθμό από το ότι οι δρόμοι αδειάζουν, αναπτύσσονται υψηλότερες ταχύτητες και στη μέση μπαίνουν παράγοντες όπως το αλκοόλ και η κούραση.
Αύξηση προσωπικού
Υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης της παρουσίας σας στους δρόμους;
Εννοείται. Πλέον έχουμε και ενίσχυση σε προσωπικό. Μέχρι πρόσφατα δεν υπήρχε επάρκεια, παρότι είχαν γίνει προσλήψεις, καθώς οι νέοι αστυνομικοί εκπαιδεύονταν ακόμη. Το τελευταίο διάστημα αποφοιτούν από την Αστυνομική Ακαδημία και εντάσσονται μόνιμα στην Τροχαία, κάτι που επιτρέπει καλύτερη αξιοποίηση.
Αυξημένες οι καταγγελίες
Τι δείχνουν οι αριθμοί των ελέγχων;
Μέχρι τον Νοέμβριο του 2025 οι καταγγελίες ξεπέρασαν τις 134.000, περισσότερες κατά τουλάχιστον 10.000 σε σχέση με πέρσι (120.000-125.000), χωρίς να υπολογίζονται οι κάμερες. Μόνο για χρήση κινητού τηλεφώνου, οι καταγγελίες έφτασαν τις 8.000-8.500, περίπου χίλιες περισσότερες από πέρσι, χωρίς να περιλαμβάνονται τα στοιχεία Δεκεμβρίου. Οι έλεγχοι βοηθούν κυρίως στους οδηγούς αυτοκινήτων. Όμως, υπάρχουν κατηγορίες όπου το πρόβλημα είναι πιο σύνθετο. Ένα από αυτά είναι η χρήση κινητού τηλεφώνου που συνδέεται με πολλά περιστατικά απρόσεκτης οδήγησης. Σε περιπτώσεις όπου όχημα βρέθηκε στην αντίθετη λωρίδα χωρίς εμφανή λόγο, η μόνη λογική εξήγηση είναι η απόσπαση προσοχής. Εξετάζουμε και τον έλεγχο της χρήσης κινητού μέσω καμερών, πέραν των παραδοσιακών ελέγχων, όπως άρχισαν να κάνουν άλλες χώρες. 19 περιστατικά φέτος συνδέονται με τον παράγοντα αυτό.
Θεσμικά κενά
Υπάρχουν κενά σε ό,τι αφορά τους μοτοσυκλετιστές;
Υπάρχει όντως κενό που πρέπει να δούμε. Υπάρχουν πολλοί αλλοδαποί που δεν έχουν άδεια ούτε ασφάλεια. Υπάρχουν οδηγοί που δεν είναι αδειούχοι για το είδος της μοτοσυκλέτας που χρησιμοποιούν αλλά κυκλοφορούν κανονικά.
Πώς γίνεται αυτό;
Με βάση τη σημερινή νομοθεσία, αυτός που έχει το ασφαλιστήριο δεν είναι υποχρεωτικά και ο αδειούχος οδηγός. Σε αρκετές περιπτώσεις, η μοτοσυκλέτα δηλώνεται στο όνομα τρίτου προσώπου, ακόμη και συγγενή. Εκεί ακριβώς εντοπίζεται το πρόβλημα. Χρειάζεται ένας μηχανισμός σε συνεργασία με το αρμόδιο υπουργείο ώστε να μην μπορεί κάποιος να εγγράψει ή να ασφαλίσει όχημα αν δεν κατέχει άδεια οδήγησης. Υπάρχουν νομικές και συνταγματικές δυσκολίες, αλλά άποψή μου είναι ότι το πρόβλημα πρέπει να αντιμετωπιστεί.
Εισηγήσεις στο Οδικό Συμβούλιο
Τι γίνεται με τη σχολή παραβατών;
Υπήρξε πρόβλημα με την προσφορά που είχε υποβληθεί, καθώς δεν πληρούσε τις προδιαγραφές. Γι’ αυτό δεν μπορούσε να προχωρήσει. Η διαδικασία θα επαναπροκηρυχθεί με τη νέα χρονιά και ευελπιστούμε ότι θα βοηθήσει ουσιαστικά στο κομμάτι της πρόληψης.
Ποιος είναι ο στόχος για τα επόμενα χρόνια;
Ο στόχος παραμένει η μείωση των νεκρών στους 28 μέχρι το 2030. Στην επόμενη συνεδρίαση στο Συμβούλιο Οδικής Ασφάλειας, θα πάμε με πιο συγκεκριμένες εισηγήσεις, βασισμένες στα δεδομένα και στις νέες τάσεις. Σιγουρα όμως συνεχίζουμε τις δράσεις διαφώτισης κ.λπ. Να πούμε ότι οι δράσεις δεν είναι στατικές. Ανανεώνονται και διαφοροποιούνται ανάλογα με τα δεδομένα. Για παράδειγμα, με την αύξηση της χρήσης ηλεκτρικών σκούτερ, προσαρμόζουμε τόσο τις εκστρατείες ενημέρωσης όσο και τους ελέγχους.
