Η ΕΕ παρατείνει το καθεστώς προσωρινής προστασίας για τους εκτοπισμένους από την Ουκρανία έως τις 4 Μαρτίου 2028, εισάγοντας όμως νέα προϋπόθεση για όσους υποβάλουν αίτηση από εδώ και στο εξής: θα πρέπει να αποδεικνύουν ότι συμμορφώνονται με τις στρατιωτικές τους υποχρεώσεις έναντι της Ουκρανίας.
Η απόφαση ελήφθη την Τετάρτη από το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και επεκτείνει κατά ένα ακόμη έτος το καθεστώς προσωρινής προστασίας, το οποίο μέχρι σήμερα ίσχυε έως τις 4 Μαρτίου 2027.
Περισσότεροι από τέσσερα εκατομμύρια άνθρωποι που εκτοπίστηκαν από την Ουκρανία έχουν επωφεληθεί από το μέτρο από τον Μάρτιο του 2022, όταν ενεργοποιήθηκε για πρώτη φορά μετά τη ρωσική εισβολή. Σύμφωνα με στοιχεία έως τις 31 Μαΐου 2026, 4,38 εκατομμύρια άτομα εξακολουθούσαν να καλύπτονται από το καθεστώς.
Η Κύπρος στις πρώτες θέσεις
Στην Κύπρο, σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat που δημοσιεύθηκαν στις 10 Ιουλίου, 25.490 Ουκρανοί βρίσκονταν υπό καθεστώς προσωρινής προστασίας στα τέλη Μαΐου, έναντι 24.880 τον Απρίλιο.
Η Κύπρος καταγράφει την τρίτη υψηλότερη αναλογία δικαιούχων ανά κάτοικο στην ΕΕ, με 25,9 δικαιούχους ανά 1.000 κατοίκους, πίσω μόνο από τη Σλοβακία και την Πολωνία και σημαντικά πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο των 9,7 ανά 1.000 κατοίκους.
Τι αλλάζει
Η νέα προϋπόθεση αφορά μόνο νέους αιτητές και δεν επηρεάζει όσους ήδη απολαμβάνουν προσωρινή προστασία στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Στην πράξη, οι νέοι αιτητές θα πρέπει να αποδεικνύουν ότι εγκατέλειψαν νόμιμα την Ουκρανία και ότι έχουν εκπληρώσει ή συμμορφώνονται με τις στρατιωτικές τους υποχρεώσεις. Αυτό μπορεί να αποδεικνύεται, μεταξύ άλλων, με διαβατήριο που φέρει σφραγίδα εξόδου από τις ουκρανικές αρχές ή με επίσημα έντυπα ή ηλεκτρονικά έγγραφα που πιστοποιούν απαλλαγή ή συμμόρφωση.
Τα δικαιώματα που παρέχει
Το καθεστώς προσωρινής προστασίας εξασφαλίζει στους δικαιούχους κοινά δικαιώματα σε όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ, όπως το δικαίωμα διαμονής, εργασίας, πρόσβασης σε στέγαση, ιατρική περίθαλψη, κοινωνικές παροχές και εκπαίδευση για τα παιδιά.
Το Συμβούλιο της ΕΕ αναμένεται να εγκρίνει επίσημα την απόφαση τις επόμενες εβδομάδες, ώστε να δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και να τεθεί σε ισχύ την επόμενη ημέρα.
Παράλληλα, η ΕΕ συνεχίζει να προετοιμάζει τη σταδιακή μετάβαση μετά το τέλος του καθεστώτος προσωρινής προστασίας, εξετάζοντας λύσεις για μακροχρόνια παραμονή μέσω εργασίας, εκπαίδευσης ή οικογενειακής επανένωσης, καθώς και σχέδια για την επιστροφή και επανένταξη των Ουκρανών στην πατρίδα τους όταν το επιτρέψουν οι συνθήκες.
