Η κλιμάκωση του πολέμου στην Ουκρανία και οι ρωσικές υβριδικές επιχειρήσεις στην Ευρώπη επαναφέρουν τη συζήτηση για την αποτροπή της Μόσχας, τις κυρώσεις, τη στρατιωτική στήριξη προς το Κίεβο και τη διπλωματία. Την ίδια ώρα, η σύνοδος Ντόναλντ Τραμπ–Σι Τζινπίνγκ αναζωπυρώνει τα ερωτήματα για τον ανταγωνισμό ΗΠΑ–Κίνας, την ασφάλεια της Ταϊβάν και τον παραγκωνισμό της Ευρώπης.
Στη Μέση Ανατολή, ο πόλεμος του Ιράν συνεχίζεται, ενώ οι επαφές της Τεχεράνης μέσω μεσολαβητών αναδεικνύουν τη διαπραγμάτευση ως πιθανή διέξοδο. Παράλληλα, οι σχέσεις του Ισραήλ με ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ψυχραίνονται, την ώρα που ενισχύονται οι δεσμοί του με αραβικά κράτη. Από τη Μόσχα έως το Πεκίνο, αρθρογράφοι εξετάζουν επίσης κατά πόσο πολιτικά και οικονομικά συμφέροντα συντηρούν τις συγκρούσεις.
Ο δυτικός Τύπος
Η συντακτική επιτροπή της Washington Post, σε κύριο άρθρο με τίτλο «Η αποκλιμάκωση με τη Ρωσία απαιτεί μεγαλύτερη επίδειξη δυτικής ισχύος» και ημερομηνία πρόσβασης την 29η Σεπτεμβρίου, ζητεί ισχυρότερη δυτική πίεση στη Μόσχα. Η εφημερίδα υποστηρίζει ότι η Ρωσία κλιμακώνει τόσο τις επιθέσεις εναντίον ουκρανικών πόλεων όσο και τις υβριδικές επιχειρήσεις στην Ευρώπη, με στόχο να τρομοκρατήσει αμάχους και να κάμψει τη δυτική υποστήριξη προς το Κίεβο.
Ως ενδείξεις επικαλείται τα χιλιάδες μη επανδρωμένα αεροσκάφη, τις βόμβες και τους πυραύλους που εκτοξεύθηκαν μέσα σε μία εβδομάδα, καθώς και την απόπειρα καταστροφής ουκρανικού μεταγωγικού αεροσκάφους στη Λειψία. Επικρίνει την προτροπή του Τραμπ προς τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι να περιορίσει τα ουκρανικά πλήγματα σε ρωσικά διυλιστήρια, σημειώνοντας ότι αυτά αυξάνουν το κόστος του πολέμου για τη Μόσχα. Προτείνει περισσότερη βοήθεια προς την Ουκρανία και αυστηρότερες κυρώσεις στις ρωσικές τράπεζες, στα ξένα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που συνεργάζονται μαζί τους και στους ενδιάμεσους που κρατούν συνδεδεμένη τη ρωσική πολεμική οικονομία με τον υπόλοιπο κόσμο. Κατά την εφημερίδα, η αποκλιμάκωση προϋποθέτει να πειστεί το Κρεμλίνο ότι κάθε νέα επιθετική ενέργεια επιδεινώνει τη θέση του.
Στη Wall Street Journal, ο Ουόλτερ Ράσελ Μιντ εξετάζει την περιορισμένη ουσία αλλά την έντονη συμβολική διάσταση της συνόδου Τραμπ–Σι, σε άρθρο με τίτλο «Ο Τραμπ και η κινεζική συγκυρία», με ημερομηνία πρόσβασης την 29η Σεπτεμβρίου. Η συνάντηση παρέτεινε την εμπορική ανακωχή έως τις 10 Ιανουαρίου και άνοιξε διάλογο για την τεχνητή νοημοσύνη, χωρίς να καταλήξει σε ουσιαστική στρατηγική συμφωνία.
Ο Μιντ θεωρεί την εξέλιξη αναμενόμενη, καθώς οι στενοί οικονομικοί δεσμοί ΗΠΑ–Κίνας συνυπάρχουν με σύνθετο ανταγωνισμό στα πυρηνικά όπλα, την τεχνολογία, τον κυβερνοχώρο, τα drones και τα βιολογικά όπλα. Η έκβαση θα εξαρτηθεί από απρόβλεπτους παράγοντες, όπως οι τεχνολογικές ανακαλύψεις, οι αδυναμίες της κινεζικής οικονομίας, η πολιτική πόλωση στις ΗΠΑ και οι πόλεμοι στο Ιράν και την Ουκρανία. Η τελετουργία της συνόδου παρουσίασε τους δύο ηγέτες ως κυρίαρχες μορφές ενός κόσμου μικρότερων δυνάμεων, όμως ο Μιντ απορρίπτει την προοπτική μιας σταθερής σινοαμερικανικής «G2». Όπως σημειώνει, ο Τραμπ δεν οικοδομεί διεθνείς τάξεις, ενώ οι φιλοδοξίες του Σι δύσκολα χωρούν σε μόνιμο συμβιβασμό με την Ουάσιγκτον.
Οι Financial Times, σε κύριο άρθρο με τίτλο «Η κλιμακούμενη υβριδική εκστρατεία της Ρωσίας κατά της Ευρώπης» και ημερομηνία πρόσβασης την 29η Σεπτεμβρίου, αναφέρονται στην απόπειρα επίθεσης με drone κατά ουκρανικού μεταγωγικού αεροσκάφους στο αεροδρόμιο της Λειψίας και στο πλήγμα κοντά σε σιδηροδρομική γραμμή στην Πολωνία. Εκτιμούν ότι η Μόσχα επιδιώκει να αυξήσει το κόστος και τους κινδύνους για τις χώρες που στηρίζουν την Ουκρανία.
Η εφημερίδα αποθαρρύνει την κινδυνολογία για επικείμενη μεγάλης κλίμακας επίθεση εναντίον του ΝΑΤΟ, προειδοποιεί όμως ότι η χλιαρή αντίδραση μπορεί να ενθαρρύνει τον Βλαντίμιρ Πούτιν να δοκιμάσει τα όρια του Άρθρου 5. Ζητεί ταχύτερη απόδοση ευθυνών όταν υπάρχουν πειστικά στοιχεία, κλείσιμο προξενείων, απελάσεις διπλωματών, νέες κυρώσεις και εντονότερη δράση κατά του ρωσικού «σκιώδους στόλου». Τα μέτρα, σύμφωνα με τους Financial Times, θα ήταν αποτελεσματικότερα αν επιβάλλονταν συντονισμένα από πολλές ευρωπαϊκές χώρες. Παράλληλα, χρειάζονται προκαθορισμένα πρωτόκολλα ταχείας αντίδρασης και σαφής κατανομή αρμοδιοτήτων, ώστε να αποφεύγονται οι επικαλύψεις μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και ΝΑΤΟ.
Στην Corriere della Sera, ο Τζουζέπε Σαρτσίνα εξετάζει τον παραγκωνισμό της Ευρώπης από την αναδυόμενη σινοαμερικανική συνεννόηση, σε άρθρο με τίτλο «Άξονας ΗΠΑ–Κίνας, η Ευρώπη στο περιθώριο», με ημερομηνία πρόσβασης την 29η Σεπτεμβρίου. Επισημαίνει ότι η σύνοδος Τραμπ–Σι δεν επηρέασε τον πόλεμο στην Ουκρανία. Οι πληροφορίες για πιθανή ανταλλαγή περιορισμού της αμερικανικής στήριξης προς την Ταϊβάν με αντίστοιχη μείωση της κινεζικής βοήθειας προς το Ιράν παραπέμπουν, κατά τον αρθρογράφο, σε διευθέτηση που αγνοεί τους συμμάχους των δύο δυνάμεων.
Ο Σαρτσίνα εκτιμά ότι το Πεκίνο δεν προτίθεται να αναλάβει σοβαρή ειρηνευτική πρωτοβουλία για την Ουκρανία, καθώς κινεζικές εταιρείες εξακολουθούν να προμηθεύουν τη Μόσχα με τεχνολογία διπλής χρήσης και τους Φρουρούς της Επανάστασης με οπλισμό. Οι ευρωπαϊκές ηγεσίες εμφανίζονται ως απλοί θεατές, διχασμένες για τον επανεξοπλισμό, τη στήριξη προς το Κίεβο και το μέγεθος της ρωσικής απειλής. Ο αρθρογράφος ζητεί μεγαλύτερη διαφάνεια για τη στρατιωτική βοήθεια προς την Ουκρανία και ακριβέστερη αποτύπωση των αμυντικών δαπανών.
Ο Τύπος της Μέσης Ανατολής
Ο Σαγιέντ Τζαβάντ Τζαμαλί, στην ιρανική Shargh, αναλύει τη σημασία της διπλωματίας για τον τερματισμό ενός πολέμου που δεν μπορεί να σταματήσει με μια απλή απόφαση. Στο άρθρο γνώμης «Η λεπίδα της διπλωματίας στο σώμα του πολέμου», που δημοσιεύτηκε στις 29 Σεπτεμβρίου, υποστηρίζει ότι οι συγκρούσεις κλιμακώνονται και διευρύνονται με τρόπους που οι εμπλεκόμενοι δεν μπορούν εύκολα να ελέγξουν, επικαλούμενος μεταξύ άλλων τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και τη Φινλανδία.
Παρουσιάζει τη διαπραγμάτευση ως μέσο επικοινωνίας και περιορισμού των απωλειών, ακόμη και όταν οι αντίπαλες πλευρές έχουν παραβιάσει προηγούμενες δεσμεύσεις. Αναφερόμενος στον πόλεμο του Ιράν με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, σημειώνει ότι η ιρανική διπλωματία συνέχισε τις επαφές μέσω μεσολαβητών, μεταξύ άλλων και του Πακιστάν. Καταλήγει ότι, παρά τις δυσκολίες και την καχυποψία, η διαπραγμάτευση ίσως αποτελεί τη μόνη διέξοδο.
Η συντακτική ομάδα της Jerusalem Post, σε κύριο άρθρο με τίτλο «Η παράξενη κατάσταση του Ισραήλ», που δημοσιεύτηκε στις 30 Σεπτεμβρίου, εξετάζει την επιδείνωση των σχέσεων του Ισραήλ με ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, παρά την ενίσχυση των επαφών του με αραβικά κράτη. Το άρθρο αντιπαραβάλλει τους περιορισμούς της Ολλανδίας σε προϊόντα από ισραηλινούς οικισμούς και τις επικριτικές δηλώσεις Βρετανών αξιωματούχων με την προοπτική αναβάθμισης των σχέσεων Ισραήλ–Μαρόκου και την επίσκεψη του Μπενιαμίν Νετανιάχου στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Κατά τη συντακτική ομάδα, κοινά συμφέροντα γύρω από το Ιράν, την ασφάλεια, την τεχνολογία και το εμπόριο ωθούν ορισμένες κυβερνήσεις της περιοχής προς τη συνεργασία με το Ισραήλ, ενώ οι σχέσεις του με ευρωπαϊκές χώρες ψυχραίνονται. Το άρθρο καλεί την Ευρώπη να αναλογιστεί τις συνέπειες αυτής της απομάκρυνσης.
Ο Τύπος της Ασίας
Στην Taipei Times, ο Σάιμον Χ. Τανγκ εξετάζει τη σημασία της αξιόπιστης αποτροπής απέναντι στο Πεκίνο, σε άρθρο με τίτλο «Η αποτροπή εξαρτάται από το Πεκίνο» και ημερομηνία πρόσβασης την 29η Σεπτεμβρίου. Υποστηρίζει ότι η αποτροπή δεν κρίνεται μόνο από τις στρατιωτικές δυνατότητες και την πολιτική βούληση των ΗΠΑ, αλλά και από το αν ο Σι Τζινπίνγκ πιστεύει ότι η Ουάσιγκτον θα υπερασπιστεί πράγματι την Ταϊβάν.
Η θερμή υποδοχή του Κινέζου ηγέτη από τον Τραμπ δεν αποδεικνύει εγκατάλειψη της Ταϊπέι, θα μπορούσε όμως να δημιουργήσει στο Πεκίνο την εντύπωση ότι ο Αμερικανός πρόεδρος δίνει προτεραιότητα στη σταθερότητα των σινοαμερικανικών σχέσεων. Μια τέτοια εσφαλμένη εκτίμηση θα αποδυνάμωνε την αποτροπή ακόμη και χωρίς αλλαγή στις αμερικανικές στρατιωτικές δυνατότητες.
Ο Τανγκ τονίζει ότι η Ταϊβάν δεν μπορεί να αναθέσει πλήρως την ασφάλειά της στην Ουάσιγκτον. Χρειάζεται ασύμμετρα όπλα, drones, αντιπλοϊκούς πυραύλους, νάρκες, αντιαεροπορική άμυνα, ανθεκτικά δίκτυα επικοινωνιών και ενέργειας, αποτελεσματική κινητοποίηση εφέδρων και αποδεδειγμένη πολιτική βούληση για αντίσταση. Η Ταϊπέι έχει περιορισμένη επιρροή στους υπολογισμούς για μια αμερικανική επέμβαση, μπορεί όμως να πείσει το Πεκίνο ότι η κατάληψη του νησιού δεν θα είναι ούτε γρήγορη ούτε ανώδυνη.
Η συντακτική επιτροπή της China Daily, σε κύριο άρθρο με τίτλο «Ώρα να μετατραπεί η δύσκολα κερδισμένη θετική συναίνεση σε πράξεις, λύσεις και αποτελέσματα» και ημερομηνία πρόσβασης την 29η Σεπτεμβρίου, χαιρετίζει τη δημιουργία σταθερότερων μηχανισμών για τη διαχείριση των οικονομικών σχέσεων Κίνας–ΗΠΑ.
Ο όγδοος γύρος διαβουλεύσεων στη Νέα Υόρκη και την Ουάσιγκτον κατέληξε σε αμοιβαίες μειώσεις δασμών για εμπορεύματα αξίας περίπου 30 δισ. δολαρίων από κάθε πλευρά. Συμφωνήθηκε επίσης η σύσταση συμβουλίων για το εμπόριο και τις επενδύσεις, ειδικός διάλογος για την τεχνητή νοημοσύνη, ομάδα εργασίας για τη γεωργία, διευκόλυνση των κινεζικών εισαγωγών αμερικανικού άνθρακα και παράταση έως τον Ιανουάριο του 2027 της αναστολής ορισμένων δασμολογικών και μη δασμολογικών μέτρων.
Η εφημερίδα εκτιμά ότι οι νέοι δίαυλοι μπορούν να εμποδίσουν επιμέρους διαφωνίες να αποσταθεροποιήσουν το σύνολο των διμερών σχέσεων, σημειώνει όμως ότι οι συμφωνίες πρέπει να μεταφραστούν σε συγκεκριμένα μέτρα. Οι αμερικανικές μαύρες λίστες, οι τεχνολογικοί περιορισμοί και οι δευτερογενείς κυρώσεις εξακολουθούν, σύμφωνα με το άρθρο, να προκαλούν αβεβαιότητα, να κατακερματίζουν τις εφοδιαστικές αλυσίδες και να δυσχεραίνουν τη μακροπρόθεσμη σταθεροποίηση των οικονομικών δεσμών.
Ο Τύπος της Ρωσίας και της Ουκρανίας
Ο Αντρέι Ιλνίτσκι, σε άρθρο γνώμης στην Kommersant με τίτλο «Ο εξορθολογισμός του παραλόγου», που δημοσιεύτηκε στις 29 Σεπτεμβρίου, συνδέει την κλιμάκωση των πολέμων με τα συμφέροντα της αμυντικής βιομηχανίας και των τεχνολογικών εταιρειών. Ο στρατιωτικός αναλυτής υποστηρίζει ότι οι πολεμικές δαπάνες, οι μακροχρόνιες κρατικές συμβάσεις και η στρατιωτική αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης δημιούργησαν ένα οικονομικό σύστημα που ωφελεί αμυντικούς εργολάβους και τεχνολογικούς ομίλους.
Κατά τον Ιλνίτσκι, οι πολιτικές ηγεσίες αντλούν επίσης πολιτικό όφελος από την επίκληση εξωτερικών απειλών, ενώ το κόστος της αστάθειας μεταφέρεται στην κοινωνία. Έτσι, η κλιμάκωση αποκτά αυτοτροφοδοτούμενο χαρακτήρα και, για τους οικονομικούς και πολιτικούς παράγοντες που εμπλέκονται, μπορεί να αποφέρει περισσότερα οφέλη από μια γρήγορη διευθέτηση.
Στο Kyiv Independent, ο Άντριου Τσαχογιάν υποστηρίζει ότι η αμερικανική διπλωματία απέναντι στη Μόσχα διευκολύνει τη συνέχιση της ρωσικής επιθετικότητας. Στο άρθρο γνώμης «Η Ουάσιγκτον επιχειρεί συμφωνίες, η Μόσχα συνεχίζει τον πόλεμο», με ημερομηνία πρόσβασης τη 2α Οκτωβρίου, αναφέρει ότι οι επαφές των Αμερικανών απεσταλμένων Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ με τον Βλαντίμιρ Πούτιν δεν έχουν ανακόψει τη ρωσική βία, ενώ η Ουκρανία είχε αποδεχθεί την πρόταση για άνευ όρων εκεχειρία το 2025.
Κατά τον αρθρογράφο, η λογική της διαπραγμάτευσης και του συμβιβασμού δεν αντιμετωπίζει τα αίτια του πολέμου και κινδυνεύει να επιβραβεύσει την επιθετικότητα. Ερμηνεύει τη ρωσική εισβολή ως μέρος της προσπάθειας του Κρεμλίνου να διατηρήσει ένα συγκεντρωτικό σύστημα εξουσίας και καταλήγει ότι οι παραχωρήσεις προς τη Μόσχα μπορεί να ενθαρρύνουν περαιτέρω επιθετικές ενέργειες.
Πηγή: ΚΥΠΕ
