Σημαντικές αλλαγές στα δικαιώματα εκατομμυρίων επιβατών που ταξιδεύουν αεροπορικώς φέρνει ο νέος ευρωπαϊκός κανονισμός, ο οποίος αναθεωρεί το πλαίσιο που ισχύει στην Ευρωπαϊκή Ένωση από το 2004.
Οι νέοι κανόνες καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα θεμάτων, από τις αποζημιώσεις για καθυστερήσεις και ακυρώσεις μέχρι τις χειραποσκευές, την επαναδρομολόγηση, τις θέσεις οικογενειών και την καλύτερη ενημέρωση των ταξιδιωτών.
Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2026/2202 δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ στις 2 Οκτωβρίου και τίθεται τυπικά σε ισχύ στις 22 Οκτωβρίου 2026. Ωστόσο, οι νέοι κανόνες θα αρχίσουν να εφαρμόζονται από τις 23 Οκτωβρίου 2027, γεγονός που σημαίνει ότι οι επιβάτες δεν μπορούν ακόμη να επικαλούνται όλες τις νέες πρόνοιες.
Στην πράξη, οι αλλαγές μπορούν να ομαδοποιηθούν σε έξι βασικούς άξονες.
1. Παραμένει το όριο των τριών ωρών για αποζημίωση
Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που βρέθηκαν στο επίκεντρο των πολύχρονων διαπραγματεύσεων ήταν το χρονικό όριο πέραν του οποίου ένας επιβάτης δικαιούται αποζημίωση λόγω καθυστέρησης.
Ο επιβάτης έχει το δικαίωμα αποζημίωσης εάν φτάσει στον τελικό προορισμό με καθυστέρηση μεγαλύτερη των τριών ωρών. Αυτό σημαίνει ότι, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις του κανονισμού και δεν συντρέχουν έκτακτες περιστάσεις, οι επιβάτες θα μπορούν να διεκδικούν:
- 250 ευρώ για πτήσεις έως 1.500 χιλιόμετρα,
- 400 ευρώ για πτήσεις εντός ΕΕ ή άλλες πτήσεις από 1.500 έως 3.500 χιλιόμετρα,
- 600 ευρώ για τις υπόλοιπες πτήσεις.
Δικαίωμα αποζημίωσης μπορεί επίσης να προκύπτει όταν η πτήση ακυρώνεται λιγότερο από 14 ημέρες πριν από την προγραμματισμένη αναχώρηση, ανάλογα με το πότε έγινε η ενημέρωση και ποια εναλλακτική πτήση προσφέρθηκε.
Ο νέος κανονισμός επιχειρεί παράλληλα να ξεκαθαρίσει τι θεωρείται «έκτακτη περίσταση», δηλαδή γεγονός για το οποίο η αεροπορική εταιρεία ενδέχεται να μην υποχρεούται να καταβάλει αποζημίωση. Στον κανονισμό περιλαμβάνεται μη εξαντλητικός κατάλογος περιστάσεων, όπως φυσικές καταστροφές ή καιρικές συνθήκες που δεν επιτρέπουν την ασφαλή πραγματοποίηση μιας πτήσης.
2. Πιο εύκολη διαδικασία για να πάρει ο επιβάτης τα χρήματά του
Μία από τις μεγαλύτερες πρακτικές αλλαγές αφορά τον τρόπο με τον οποίο ο επιβάτης ενημερώνεται και διεκδικεί την αποζημίωσή του.
Όταν μια καθυστέρηση ενδέχεται να δημιουργεί δικαίωμα αποζημίωσης, η αεροπορική εταιρεία θα πρέπει να ενημερώνει ηλεκτρονικά τον επιβάτη εντός 96 ωρών από την άφιξη, εξηγώντας παράλληλα τα δικαιώματά του και τον τρόπο υποβολής του σχετικού αιτήματος.
Με την υποβολή της απαίτησης, η εταιρεία θα πρέπει να επιβεβαιώνει αμέσως ότι την παρέλαβε και να απαντά εντός 30 ημερών, είτε καταβάλλοντας το προβλεπόμενο ποσό είτε εξηγώντας με σαφήνεια γιατί απορρίπτει το αίτημα.
Η αλλαγή έχει σημασία επειδή μέχρι σήμερα πολλοί επιβάτες έπρεπε να αναζητήσουν μόνοι τους αν δικαιούνται αποζημίωση και ποια διαδικασία πρέπει να ακολουθήσουν.
3. Τι αλλάζει με προσωπικό αντικείμενο και χειραποσκευή
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι νέοι κανόνες για τις αποσκευές που μεταφέρονται στην καμπίνα.
Κάθε επιβάτης θα δικαιούται να παίρνει μαζί του χωρίς πρόσθετη χρέωση ένα προσωπικό αντικείμενο, όπως μικρό σακίδιο, τσάντα ή τσάντα φορητού υπολογιστή. Το αντικείμενο θα πρέπει είτε να έχει μέγιστες διαστάσεις 40x30x15 εκατοστά είτε να χωρά κάτω από το μπροστινό κάθισμα.
Χρειάζεται, ωστόσο, προσοχή σε ένα σημείο: ο τελικός κανονισμός δεν καθιστά υποχρεωτικά δωρεάν για όλους τους ναύλους και την κανονική χειραποσκευή τύπου trolley.
Αντίθετα, οι αεροπορικές εταιρείες, οι μεσάζοντες και οι πλατφόρμες κρατήσεων θα πρέπει πριν από την έναρξη της κράτησης να εμφανίζουν εξαρχής και την τιμή του εισιτηρίου που περιλαμβάνει χειραποσκευή, ώστε ο ταξιδιώτης να μπορεί να συγκρίνει πραγματικές τιμές. Μπορεί παράλληλα να προσφέρεται φθηνότερος ναύλος σε επιβάτες που επιλέγουν να ταξιδεύουν χωρίς αυτή.
Πρόκειται για σημαντική διάκριση, καθώς κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων είχε προταθεί να παρέχεται δωρεάν και μία μικρή χειραποσκευή έως 7 κιλά, όμως αυτή η πρόταση δεν αποτελεί τον τελικό κανόνα.
4. Τέλος στην απώλεια της επιστροφής λόγω «no-show»
Νέα προστασία θεσπίζεται και για τους επιβάτες που αγοράζουν εισιτήριο μετ' επιστροφής αλλά για οποιονδήποτε λόγο δεν χρησιμοποιούν την πρώτη πτήση.
Μέχρι σήμερα μπορούσαν, ανάλογα με τους όρους μιας εταιρείας, να βρεθούν αντιμέτωποι με ακύρωση του υπόλοιπου ταξιδιού επειδή εμφανίζονταν ως «no-show» στην πρώτη διαδρομή.
Με το νέο πλαίσιο, ένας επιβάτης που δεν χρησιμοποίησε την πτήση μετάβασης δεν θα μπορεί μόνο γι' αυτόν τον λόγο να αποκλειστεί από την πτήση επιστροφής.
5. Οικογένειες μαζί στο αεροπλάνο χωρίς επιπλέον χρέωση
Αλλαγές έρχονται και στην κατανομή των θέσεων.
Οικογένειες που ταξιδεύουν με παιδιά θα έχουν δικαίωμα να κάθονται μαζί χωρίς να υποχρεώνονται να πληρώνουν πρόσθετη χρέωση για την επιλογή των συγκεκριμένων θέσεων.
Η τελική συμφωνία προβλέπει ειδική προστασία για παιδιά κάτω των 14 ετών ώστε να κάθονται δίπλα στον συνοδό τους χωρίς επιπλέον κόστος.
Ενισχύονται επίσης σημαντικά τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία ή μειωμένη κινητικότητα, των εγκύων και των ασυνόδευτων ανηλίκων. Μεταξύ άλλων, προβλέπεται προτεραιότητα σε ορισμένες περιπτώσεις βοήθειας και επαναδρομολόγησης, ενώ άτομα με μειωμένη κινητικότητα θα έχουν ενισχυμένα δικαιώματα για τον εξοπλισμό κινητικότητας και τους σκύλους βοήθειας.
6. Εναλλακτική διαδρομή ακόμη και με άλλη εταιρεία
Ιδιαίτερα σημαντικές είναι οι αλλαγές όταν μια πτήση ακυρώνεται ή υπάρχει άρνηση επιβίβασης.
Όταν ο επιβάτης επιλέγει να μεταφερθεί στον προορισμό του με την πρώτη δυνατή ευκαιρία, η αεροπορική εταιρεία θα πρέπει να του προσφέρει κατάλληλη εναλλακτική διαδρομή εντός τριών ωρών.
Η λύση δεν περιορίζεται απαραίτητα σε άλλη πτήση της ίδιας εταιρείας. Θα μπορεί, όπου ενδείκνυται, να χρησιμοποιηθεί άλλη αεροπορική εταιρεία, διαφορετικό αεροδρόμιο, διαφορετική διαδρομή ή ακόμη και άλλο μέσο μεταφοράς.
Το κόστος θα επιβαρύνει την αρχική αεροπορική εταιρεία και η μεταφορά πρέπει να γίνεται υπό συγκρίσιμες συνθήκες. Μάλιστα, ο επιβάτης δεν θα πρέπει, για παράδειγμα, να υποχρεώνεται να πραγματοποιήσει πολλαπλές ανταποκρίσεις όταν είχε αγοράσει απευθείας πτήση, εφόσον υπάρχει κατάλληλη εναλλακτική επιλογή.
Εάν μέσα στις τρεις ώρες η αεροπορική δεν προσφέρει την απαιτούμενη επαναδρομολόγηση, ο επιβάτης θα μπορεί να κάνει μόνος του τις απαραίτητες διευθετήσεις και να ζητήσει την επιστροφή του κόστους, μέχρι ανώτατου ορίου που αντιστοιχεί στο 400% της αρχικής τιμής του εισιτηρίου.
Φαγητό, ξενοδοχείο και επικοινωνία σε μεγάλες καθυστερήσεις
Πέραν των έξι βασικών αλλαγών, ο κανονισμός ξεκαθαρίζει ακόμη περισσότερο την υποχρέωση παροχής φροντίδας όταν ένας επιβάτης παραμένει για μεγάλο διάστημα στο αεροδρόμιο.
Οι νέες πρόνοιες προβλέπουν αναψυκτικά ανά δύο ώρες αναμονής, γεύμα μετά τις τρεις ώρες και στη συνέχεια ανά πέντε ώρες, μέχρι τρία γεύματα την ημέρα. Προβλέπονται επίσης πρόσβαση στο διαδίκτυο και δύο τηλεφωνικές κλήσεις.
Όταν απαιτείται παραμονή μίας ή περισσότερων νυχτών, η εταιρεία θα πρέπει να παρέχει δωρεάν ξενοδοχείο και μεταφορά από και προς το αεροδρόμιο. Εάν δεν το κάνει, ο επιβάτης θα μπορεί να πραγματοποιεί ο ίδιος τις εύλογες σχετικές δαπάνες και να ζητά την επιστροφή τους.
Υπάρχουν ακόμη μικρότερες, αλλά πρακτικές αλλαγές. Μεταξύ άλλων, δεν θα επιτρέπονται πρόσθετες χρεώσεις για τη διόρθωση ορθογραφικού λάθους στο όνομα του επιβάτη ή για την έκδοση έντυπης κάρτας επιβίβασης εφόσον έχει ήδη γίνει check-in. Οι επιβάτες θα πρέπει επίσης να μπορούν να λαμβάνουν ψηφιακό boarding pass χωρίς να υποχρεώνονται να δημιουργήσουν λογαριασμό ή να εγκαταστήσουν συγκεκριμένη εφαρμογή.
