Η δημοσιονομική ικανότητα των δυτικοευρωπαϊκών κρατών να ανταποκριθούν σε μια νέα ενεργειακή κρίση που προκλήθηκε από τη σύγκρουση στο Ιράν ποικίλλει σημαντικά, με το Βέλγιο, τη Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο να έχουν το μικρότερο περιθώριο, σύμφωνα με τον οίκο αξιολόγησης Fitch.
Όπως αναφέρει σε χθεσινό του σημείωμα, πολλές δυτικοευρωπαϊκές χώρες βρίσκονταν ήδη σε ευάλωτη δημοσιονομική θέση με τον πόλεμο στο Ιράν να προσθέτει σε αυτές τις πιέσεις μέσω του υψηλότερου ενεργειακού κόστους, της αύξησης του πληθωρισμού, της ασθενέστερης ανάπτυξης και των αυστηρότερων όρων χρηματοδότησης.
Εντός της ΕΕ, επισημαίνει, εκείνες που έχουν διατηρήσει ένα ισχυρό ιστορικό δημοσιονομικής σύνεσης στις πρόσφατες κρίσεις - η Κύπρος, η Ελλάδα, η Ιρλανδία, η Ολλανδία, η Πορτογαλία και τα περισσότερα σκανδιναβικά κράτη - έχουν, θεωρητικά, τον μεγαλύτερο δημοσιονομικό χώρο για να αντιδράσουν, αν και με κάποια μετριοπάθεια για να αποτρέψουν μια απότομη επιδείνωση του χρέους και των ελλειμμάτων.
Παράλληλα, αναφέρεται ότι οι χώρες που έχουν καταγράψει ελλείμματα κοντά στο 3% τα τελευταία χρόνια, όπως η Γερμανία και η Ισπανία, έχουν περιθώρια να αυξήσουν τις δαπάνες χωρίς να επηρεάσουν σημαντικά την πορεία του δείκτη χρέους για να στηρίξουν τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις. Η Ισπανία βρίσκεται στην πρώτη γραμμή τέτοιων προσπαθειών, ανακοινώνοντας μέτρα συνολικού ύψους 0,3% του ΑΕΠ.
Την ίδια ώρα, ο οίκος εκτιμά ότι οι πρόσθετες δαπάνες της Γερμανίας για άμυνα και επενδύσεις θα συνεχιστούν. «Περαιτέρω δημοσιονομικά μέτρα σε απάντηση στον πόλεμο του Ιράν θα προσθέσουν πίεση στο έλλειμμα, αλλά είναι πιθανό να αντισταθμιστούν από εξοικονομήσεις αλλού, καθώς οι εν λόγω δαπάνες πιθανότατα θα εμπίπτουν στους δημοσιονομικούς κανόνες της ΕΕ και στο εγχώριο φρένο χρέους. Θεωρούμε τις προκλήσεις για τη Γερμανία περισσότερο σχετικές με την ανάπτυξη και τον τρόπο με τον οποίο το τελευταίο ενεργειακό σοκ θα επηρεάσει την οικονομία», προστίθεται.
Σύμφωνα με τον οίκο, τα ελλείμματα της Ιταλίας έχουν μετριαστεί και πλησιάζουν το 3% του ΑΕΠ, αλλά, σε αντίθεση με τη Γερμανία ή την Ισπανία, το υψηλό χρέος και το κόστος χρηματοδότησης είναι πιθανό να περιορίσουν την ικανότητά της να παρέχει στήριξη - η ισχυρή δέσμευση για δημοσιονομική σύνεση από την κυβέρνηση Meloni υποστηρίζει επίσης αυτή την άποψη. Όπως και στη Γερμανία, η κύρια πρόκληση από τον πόλεμο θα είναι οι αρνητικές επιπτώσεις στην οικονομία, ιδίως δεδομένης της βιομηχανικής εξάρτησης από το φυσικό αέριο και του υψηλότερου αναμενόμενου αντίκτυπου στον πληθωρισμό. Τα στοχευμένα μέτρα με αντισταθμιστικούς μηχανισμούς είναι το πιθανότερο αποτέλεσμα, σημειώνει.
Το Βέλγιο, η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο έχουν υψηλά ελλείμματα και χρέος άνω του 100% του ΑΕΠ. Αυτές οι χώρες έχουν το λιγότερο περιθώριο για να εισαγάγουν πρόσθετα μέτρα και οι αυξανόμενες οικονομικές πιέσεις θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως σημαντικός περιοριστικός παράγοντας, ιδίως στο Ηνωμένο Βασίλειο. Ως εκ τούτου, αναμένονται μέτρια προγράμματα στήριξης με αντισταθμιστικά μέτρα.
