Περαιτέρω ενημέρωση από την κυβέρνηση αναμένουν οι κοινωνικοί εταίροι για το πλαίσιο επενδυτικής πολιτικής και διακυβέρνησης των πλεονασμάτων του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων, την ίδια ώρα που δεν έχει ξεκαθαρίσει ποιοι θα συμμετέχουν στον ανεξάρτητο φορέα ο οποίος θα διαχειρίζεται τον λογαριασμό των επενδύσεων του ΤΚΑ.
Ενημέρωση για τη σύνθεση του ανεξάρτητου φορέα επενδύσεων, αναμένουν επίσης οικονομολόγοι με ειδίκευση στο ασφαλιστικό σύστημα και τις επενδύσεις. Παράλληλα, διευκρινίσεις ζητούνται και για τον τρόπο αποπληρωμής του χρέους του κράτους προς το ΤΚΑ και τη μεθοδολογία που θα χρησιμοποιηθεί.
Λογοδοσία και διαφάνεια
Ο γ.γ. της ΣΕΚ, Ανδρέας Μάτσας, επεσήμανε στον «Π» ότι ανακοινώθηκε η δημιουργία ενός ανεξάρτητου θεσμού, αναφέροντας ωστόσο ότι η σύνθεση, η δομή και ο τρόπος λειτουργίας του θα συζητηθεί στο πλαίσιο του κοινωνικού διαλόγου.
Στο πλαίσιο της συζήτησης, πρόσθεσε, αναφέρθηκε ότι ίσως αξιολογηθεί ο τρόπος λειτουργίας του ταμείου υδρογοναθράκων. Οι κοινωνικοί εταίροι που συμβάλλουν στο ταμείο, θα πρέπει να συμμετέχουν με συμβουλευτικό ρόλο, τόνισε.
Η γ.γ. της ΠΕΟ, Σωτηρούλα Χαραλάμπους, δήλωσε από την πλευρά της στον «Π» ότι θα πρέπει να υπάρχει νομικό πλαίσιο λειτουργίας του ταμείου και της επενδυτικής πολιτικής στη βάση διεθνών πρακτικών με τεχνογνωσία και εμπειρογνωμοσύνη από αυτούς που θα συμμετέχουν.
«Δεν θέλουμε να έχουμε ρόλο στη διαχείριση του αποθεματικού σε καθημερινή βάση, το λεγόμενο day to day running, όμως πρέπει να γνωρίζουμε τους κανόνες και να υπάρχει λογοδοσία, διαφάνεια και να ξέρουμε τα δεδομένα, ότι δεν θα υπάρχει ρίσκο», επεσήμανε.
«Δεν μπορεί οι ιδιοκτήτες του ταμείου να μην έχουν γνώση το πώς θα διαχειρίζονται τα χρήματά τους», τόνισε.
Ο πρόεδρος της ΔΕΟΚ, Στέλιος Χριστοδούλου, υποστηρίζει ότι θα πρέπει να ξεκαθαρίσει πώς θα λειτουργεί αυτός ο ανεξάρτητος φορέας, σημειώνοντας ότι αυτό που μας έχει αναφερθεί είναι ότι θα έχει περιοριστικό πλαίσιο λειτουργίας και δεν θα μπορεί να υπάρξει αστοχία στη διαχείριση.
«Αυτοί που συμβάλλουν στο ταμείο, δηλαδή οι κοινωνικοί εταίροι πρέπει να είναι ενήμεροι, να μπορούν να έχουν άποψη, να υπάρχει διαφάνεια και λογοδοσία», σημείωσε.
«Θα πρέπει επίσης να μας δοθούν διευκρινίσεις από το ΥΠΟΙΚ για τον τρόπο αποπληρωμής του χρέους και τη μεθοδολογία που θα χρησιμοποιηθεί καθώς αναμένεται να είναι περίπλοκη μαθηματική πράξη με πολλά οικονομικά και άλλα δεδομένα», προσθέτει.
«Συζητούμε χωρίς τον ξενοδόχο, που είναι το ΥΠΟΙΚ», επισημαίνει.
Επενδύσεις για κοινωνική ανάπτυξη
Σε παλαιότερες δηλώσεις τους στον «Π», οι κοινωνικοί εταίροι επεσήμαναν ότι η επενδυτική πολιτική του ταμείου θα πρέπει να εστιαστεί σε τομείς που συμβάλλουν στην κοινωνική ανάπτυξη.
«Εμείς εδώ και χρόνια τονίζουμε ότι το ΤΚΑ μπορεί να επενδύει στην κοινωνική στέγη με διπλό όφελος, αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης από τη μία και αύξηση των εσόδων του κράτους από την άλλη», είχε δηλώσει η γ.γ. της ΠΕΟ.
Σύμφωνα με τον γ.γ. της ΣΕΚ, η επενδυτική πολιτική του ταμείου θα πρέπει να στοχεύσει τομείς με κοινωνική διάσταση ανταποδίδοντας και οφέλη για τα μέλη του.
«Εμείς προτείνουμε σε βάθος χρόνου να υπάρχει επενδυτική πολιτική η οποία θα έχει διασπορά επενδύσεων, οι επενδύσεις να είναι χαμηλού ρίσκου και να δοθεί έμφαση σε επενδύσεις που έχουν να κάνουν με θέματα βιώσιμης ανάπτυξης», δήλωσε ο πρόεδρος της ΔΕΟΚ.
Τι σημαίνει ανεξάρτητος φορέας;
«Δεν είναι σαφές στο παρόν στάδιο τι σημαίνει ο όρος 'ανεξάρτητος φορέας' και ποιοι θα συμμετέχουν σε αυτόν. Εάν συμμετέχουν οποιοιδήποτε άλλοι εκτός επαγγελματικό σύμβουλο επενδύσεων, τότε θα πρέπει να μπουν, όχι μόνο αυστηροί περιορισμοί όσον αφορά την επενδυτική πολιτική του ταμείου, αλλά οι αυστηροί αυτοί περιορισμοί θα πρέπει να είναι και ιδιαίτερα στενοί», δήλωσε στον «Π», ο πρώην πρόεδρος του Δημοσιονομικού Συμβουλίου, Μιχάλης Περσιάνης.
«Σε κάθε περίπτωση, όμως, θα πρέπει να ανακοινωθεί ρητή πολιτική ρίσκου και επενδυτική στρατηγική, οι οποίες θα είναι δεσμευτικές και να τυγχάνουν αυστηρής παρακολούθησης», τονίζει.
Ο καθηγητής Χρηματοοικονομικών στο Πανεπιστήμιο Κύπρου που ειδικεύεται ερευνητικά σε θέματα συντάξεων, Ανδρέας Μιλιδώνης, υποβάλλει δημόσια ερωτήματα για το εάν θα υπάρχει ξεκάθαρος διαχωρισμός μεταξύ του πολιτικού ελέγχου του ταμείου, της ανεξάρτητης εποπτείας και της διαχείρισης των επενδύσεων.
Μιλώντας πρόσφατα στην εκπομπή «Πρωινό Δρομολόγιο» του ΡΙΚ αλλά και σε δηλώσεις στον «Π», επεσήμανε ότι «δεν μπορούμε να μιλάμε για οποιοδήποτε σχεδιασμό χωρίς ανεξάρτητη εποπτεία. Ποιος θα ελέγχει τα ταμεία προνοίας, ποιος θα ελέγχει τα ασφαλιστικά προϊόντα, ποιος θα ελέγχει τις επενδύσεις αυτού του ταμείου που πάει να δημιουργηθεί για το ΤΚΑ; Πού είναι η θεσμική ανεξαρτησία;», διερωτήθηκε.
Οι σχεδιασμοί
Στην παρουσίαση που δόθηκε πρόσφατα στους κοινωνικούς εταίρους, γίνεται αναφορά σε σύσταση ενός νέου ανεξάρτητου φορέα που θα διαχειρίζεται τον λογαριασμό των επενδύσεων του ΤΚΑ, στη βάση διεθνών προτύπων και αρχών διακυβέρνησης και αποτελεσματική δομή διακυβέρνησης με διαχωρισμό ρόλων, διαφάνεια, λογοδοσία και ανεξαρτησία στη λήψη επενδυτικών αποφάσεων.
Απώτερος σκοπός της αναβάθμισης του πλαισίου επενδύσεων του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων είναι η ενίσχυση της οικονομικής διακυβέρνησης του ΤΚΑ, αναφέρεται.
Στόχος, όπως σημειώνεται είναι η καλύτερη διασφάλιση των συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων των ασφαλισμένων, η ενίσχυση της δικαιοσύνης μεταξύ των γενεών και η βελτίωση της μακροχρόνιας βιωσιμότητας του ΤΚΑ, μέσω της επίτευξης υψηλότερων αποδόσεων σε καθορισμένα πλαίσια επιμετρημένου κινδύνου.
Όσον αφορά τις προκλήσεις του υφιστάμενου πλαισίου επενδύσεων του ΤΚΑ, γίνεται αναφορά σε αδύναμη διακυβέρνηση επενδύσεων και σχεδόν καμία διασπορά του χαρτοφυλακίου των επενδύσεων του ΤΚΑ, καθώς το 97% είναι τοποθετημένο σε μη διαπραγματεύσιμες καταθέσεις στο Γενικό Λογιστήριο.
Επίσης επισημαίνονται τα χαμηλά αναμενόμενα ποσοστά απόδοσης μακροπρόθεσμα (συνδεδεμένα με τα βασικά επιτόκια της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας) και η συνεχιζόμενη αύξηση του χρέους του κράτους προς το ΤΚΑ στο μέλλον.
Βασικές πτυχές προτεινόμενης λύσης
Στις βασικές πτυχές της προτεινόμενης μεταρρύθμισης περιλαμβάνονται ο τερματισμός δανεισμού του κράτους από το ΤΚΑ, η αποπληρωμή του υφιστάμενου χρέους του κράτους προς το ΤΚΑ και η ανάπτυξη αποτελεσματικού πλαισίου διακυβέρνησης των επενδύσεων.
Όσον αφορά τον τερματισμό του δανεισμού από το ΤΚΑ, αναφέρεται ότι όλα τα μελλοντικά πλεονάσματα του ΤΚΑ θα μεταφέρονται σε ξεχωριστό λογαριασμό επενδύσεων και δεν θα προστίθενται στο υφιστάμενο χρέος του κράτους προς το ΤΚΑ, το ύψος του οποίου σήμερα είναι στα €12 δισ. ή περίπου 30% του ΑΕΠ.
Η σταδιακή αποπληρωμή του υφιστάμενου χρέους από το κράτος προς το ΤΚΑ σε βάθος χρόνου, με ετήσιες δόσεις αποπληρωμής ύψους 0,3% του ΑΕΠ του προηγουμένου έτους θα γίνεται λαμβάνοντας υπόψη τη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών και την πρόσβαση στις αγορές για δανειοδότηση. Οι δόσεις αποπληρωμής θα διοχετεύονται στον λογαριασμό επενδύσεων.
«Η προτεινόμενη μεταρρύθμιση του πλαισίου επενδυτικής πολιτικής και διακυβέρνησης των επενδύσεων του ΤΚΑ είναι πολύ μεγάλη. Προνοεί για τις επόμενες γενιές, διασφαλίζοντας καλύτερα τα συνταξιοδοτικά τους δικαιώματα Θέτει τις βάσεις για υψηλότερες αποδόσεις με ελεγχόμενο κίνδυνο. Υποχρεώνει το κράτος να αναλάβει μια εξαιρετικά μεγάλη δημοσιονομική δέσμευση για τα επόμενα 40 χρόνια, στα πλαίσια του προτεινόμενου σχεδιασμού της μεταρρύθμισης του ΤΚΑ», τονίζεται στην παρουσίαση του Υπουργείου Εργασίας.
«Ισχυρή διακυβέρνηση αποτελεί βασική προϋπόθεση επιτυχίας και ενισχύει την εμπιστοσύνη των ασφαλισμένων προς το ΤΚΑ», καταλήγει.
Εξόφληση χρέους και €60 δισ. για επενδύσεις
Σημειώνεται ότι ο στόχος που τίθεται από την κυβέρνηση είναι η πλήρης αποπληρωμή του χρέους του κράτους προς το ΤΚΑ που ανέρχεται σε €12 δισ. μέχρι το 2066 και τα μελλοντικά πλεονάσματα που υπολογίζονται στα €800 εκατ. ετησίως θα κατατίθενται σε ειδικό ταμείο για σκοπούς επενδύσεων.
Με βάση την αναλογιστική μελέτη, δήλωσε μετά την πρόσφατη συνεδρίαση του Εργατικού Συμβουλευτικού Σώματος, Μαρίνος Μουσιούττας, υπάρχει ένα περιθώριο 40 ετών από το 2026 μέχρι το 2066 μέσα στο οποίο θα αποπληρωθεί πλήρως ο υφιστάμενος δανεισμός του ΤΚΑ.
«Τερματίζεται η διαχρονική πρακτική δανεισμού του κράτους από το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων», επανέλαβε, σημειώνοντας ότι όλα τα μελλοντικά πλεονάσματα του ταμείου θα μπαίνουν σε ταμείο για σκοπούς επενδύσεων.
Νέα συνεδρίαση σήμερα
Σήμερα συνέρχεται εκ νέου το Εργατικό Συμβουλευτικό Σώμα και αναμένεται να συνεχιστεί η συζήτηση για τη συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση.
Όπως δήλωσε ο υπουργός Εργασίας, μετά την τελευταία συνεδρίαση του Εργατικού Συμβουλευτικού Σώματος, σε επόμενη συνεδρίαση θα παρουσιαστούν από το Υπουργείο Οικονομικών λεπτομέρειες όσον αφορά τα θέματα του δημόσιου χρέους και πώς προκύπτουν τα στοιχεία που είχαν κοινοποιηθεί στους κοινωνικούς εταίρους.
