Η Κυπριακή Δημοκρατία, η ExxonMobil και η QatarEnergy υπέγραψαν την Τρίτη μια δήλωση εμπορικής ανακάλυψης για τα κοιτάσματα φυσικού αερίου «Γλαύκος» και «Πήγασος», καθώς και μια δήλωση για τη συνέχιση της συνεργασίας τους, με τον Πρόεδρο Νίκο Χριστοδουλίδη να μιλά για «ένα ορόσημο στρατηγικής σημασίας» και τον Υπουργό Ενέργειας Μιχαήλ Δαμιανό να επισημαίνει ότι η κίνηση αυτή ενισχύει περαιτέρω τη θέση της Κύπρου στον περιφερειακό ενεργειακό χάρτη και προσδίδει νέα δυναμική στον αυξανόμενο ρόλο της Ανατολικής Μεσογείου ως αναδυόμενου ενεργειακού κόμβου.
Η τελετή υπογραφής ακολούθησε συνάντηση του Προέδρου της Δημοκρατίας Νίκου Χριστοδουλίδη με ανώτατα στελέχη των δύο εταιρειών στο Προεδρικό Μέγαρο.
Τα κοιτάσματα «Γλαύκος» και «Πήγασος» αποτελούν, σύμφωνα με το Υπουργείο Ενέργειας, από τις σημαντικότερες επιτυχίες του κυπριακού προγράμματος υπεράκτιας έρευνας. Η δήλωση εμπορικής ανακάλυψης σηματοδοτεί τη μετάβαση από το στάδιο της εξερεύνησης στο στάδιο της ανάπτυξης, δηλαδή από τον εντοπισμό του αερίου στην προετοιμασία για την αξιοποίησή του. Για τη Λευκωσία, η εξέλιξη αυτή δεν είναι μόνο ενεργειακή, αλλά και γεωπολιτική, καθώς ενισχύει τον ρόλο της Κύπρου ως αξιόπιστου εταίρου στην περιοχή.
Ο αντιπρόεδρος της ExxonMobil για την έρευνα και τις νέες επιχειρηματικές δραστηριότητες, Τζον Άρντιλ, έκανε λόγο για πολύ σημαντική ημέρα για την Κύπρο και για την ίδια την εταιρεία. Υπενθύμισε ότι η πορεία ξεκίνησε το 2017, όταν η ExxonMobil απέκτησε τα σχετικά δικαιώματα έρευνας, ενώ ακολούθησε η ανακάλυψη του Γλαύκου το 2019 και του Πήγασου πέρυσι. Όπως σημείωσε, η δήλωση εμπορικότητας μεταφέρει πλέον το έργο από την αναζήτηση ενέργειας στην ανάπτυξη ενέργειας, κάτι που αποτελεί ουσιαστικά διαφορετικό και πιο απαιτητικό στάδιο.
Ο ίδιος έδωσε και ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα για την εξέλιξη του έργου. Ανέφερε ότι η τελική επενδυτική απόφαση για τα κοιτάσματα Γλαύκος και Πήγασος αναμένεται το 2029, ενώ η έναρξη παραγωγής τοποθετείται στο 2033. Μέχρι τότε, θα προηγηθούν πρόσθετες γεωτρήσεις, επεξεργασία σεισμικών δεδομένων, λεπτομερής μηχανολογικός σχεδιασμός και όλες οι απαραίτητες τεχνικές και επενδυτικές διαδικασίες. Σύμφωνα με τον κ. Άρντιλ, η εταιρεία επιδιώκει να κινηθεί όσο πιο γρήγορα γίνεται, αν και η ανάπτυξη ενός τέτοιου έργου απαιτεί χρόνο και προσεκτικό σχεδιασμό.
Σημαντικό στοιχείο είναι και ο τρόπος με τον οποίο μπορεί να αξιοποιηθεί το φυσικό αέριο. Η ExxonMobil εξετάζει διάφορα σενάρια, ανάμεσά τους τη δημιουργία εγκατάστασης στην Κύπρο με σύνδεση μέσω αγωγού προς την Αίγυπτο, την αξιοποίηση των υφιστάμενων εγκαταστάσεων υγροποιημένου φυσικού αερίου στην Αίγυπτο ή ακόμη και μια πλωτή μονάδα υγροποίησης. Με βάση τα σημερινά δεδομένα, το πιθανότερο σενάριο φαίνεται να είναι η μεταφορά του αερίου προς την Αίγυπτο, λόγω της υπάρχουσας υποδομής και της στενής συνεργασίας μεταξύ των δύο κρατών.
Η κυβέρνηση εμφανίζεται επίσης ενθαρρυμένη από το ενδιαφέρον της κοινοπραξίας για πρόσθετες ερευνητικές δυνατότητες στα τεμάχια 4 και 10Α της κυπριακής αποκλειστικής οικονομικής ζώνης. Ο Υπουργός Ενέργειας είπε ότι αυτό αποτελεί ισχυρή ψήφο εμπιστοσύνης στο κυπριακό ενεργειακό πρόγραμμα και στη διεθνή αξιοπιστία της χώρας ως συνεργάσιμου ενεργειακού εταίρου. Για να προχωρήσουν οι νέες αυτές κινήσεις, θα χρειαστεί πρώτα επανεπεξεργασία των υφιστάμενων σεισμικών δεδομένων ώστε να βελτιωθεί η εικόνα του υπεδάφους και να καθοριστούν οι επόμενοι ερευνητικοί στόχοι.
Ο κ. Δαμιανός ανέφερε ότι προχωρά και η τελική επενδυτική απόφαση για το κοίτασμα Κρόνος, ενώ το έργο στο κοίτασμα Αφροδίτη εξελίσσεται επίσης σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα. Είπε ακόμη ότι οι συνομιλίες με το Ισραήλ βρίσκονται σε πολύ προχωρημένο στάδιο, με ορισμένα νομικά ζητήματα να απομένουν προς διευθέτηση. Η Λευκωσία προσδοκά ότι μέσα στο επόμενο διάστημα θα υπάρξουν θετικές εξελίξεις και σε αυτό το πεδίο.
