Από το άρθρο μου που δημοσιεύτηκε στον «Π» το περασμένο Σάββατο αντιγράφω τον πρόλογο:
«Πριν μερικά χρόνια ήταν σπάνιο φαινόμενο ένας διευθυντής να είναι νεαρότερος σε ηλικία και υπηρεσία από τους υφισταμένους του. Μπορεί αυτό να συνέβαινε για τη θέση του ανώτερου εκτελεστικού διευθυντή (CEO), όχι όμως στις πιο χαμηλές θέσεις (π.χ. τμηματάρχες)».
Η σωστή συμπεριφορά των νεαρών διευθυντών και η επαγγελματική προσέγγισή τους από τους μεγαλύτερους υπαλλήλους είναι το εχέγγυο για κάθε επιτυχία.
Στο προηγούμενό μου άρθρο αναφέρθηκα στη σωστή συμπεριφορά των νεαρών διευθυντών. Σήμερα θα καλύψω το θέμα από τη σκοπιά των υπαλλήλων.
Σεβασμός στην εξουσία
Οι διευθυντές αντλούν την εξουσία τους από τον διορισμό τους και όχι από την ηλικία τους. Ανεξαρτήτως ηλικίας, όλοι οι υπάλληλοι είναι υπόχρεοι να σέβονται το οργανόγραμμα του οργανισμού στον οποίον εργάζονται. Τυχόν δημόσια αμφισβήτηση ή υπονόμευση του νεαρού διευθυντή μπορεί να προκαλέσει ζημιά στο ηθικό των υπαλλήλων και να δημιουργήσει συγκρούσεις. Ο σωστός επαγγελματισμός απαιτεί αναγνώριση της θέσης του νεαρού διευθυντή και στήριξη των αποφάσεών του έστω και αν υπάρχουν διαφορετικές απόψεις. Σεβασμός στις αποφάσεις αυτές δεν σημαίνει τυφλή υπακοή αλλά έκφραση τυχόν διαφωνιών με κόσμιο τρόπο και όχι δημοσίως.
Χειρισμός εγωιστικών τάσεων
Πολλές φορές οι μεγαλύτεροι σε ηλικία υπάλληλοι αισθάνονται υποβαθμισμένοι όταν υπάγονται σε έναν νεαρότερο διευθυντή. Μπορεί τα αισθήματα αυτά να είναι φυσιολογικά, όμως πρέπει να ελέγχονται προσεκτικά. Μη έλεγχος των εγωιστικών τάσεων και της απογοήτευσης μπορεί να βλάψει τόσο τα άτομα όσο και την ομάδα. Όταν οι υπάλληλοι αποδεχτούν ότι τα χρόνια υπηρεσίας και η ηλικία από μόνα τους δεν μπορούν να καθορίζουν τον διορισμό διευθυντών, θα προκύψει το σωστό ισοζύγιο στον εργασιακό χώρο. Η επικέντρωση στην αποδοχή και όχι στο συναίσθημα οδηγεί σε ισχυρότερες επαγγελματικές σχέσεις και περισσότερη επαγγελματική ικανοποίηση.
Εποικοδομητική ανταλλαγή γνώσεων
Η πείρα είναι αναμφισβήτητα πολύτιμο πλεονέκτημα, όμως για να προσθέσει αξία πρέπει αυτή να αξιοποιείται σωστά. Οι ηλικιωμένοι υπάλληλοι, αντί να παρουσιάζουν τις ιδέες τους στους νεαρούς διευθυντές υπό μορφή διαφωνίας, είναι προτιμότερο να υποβάλλουν τις απόψεις τους υπό μορφή εισηγήσεων. Π.χ. Καλύτερα να πουν: «Παρόμοιο πρόβλημα στο παρελθόν το χειριστήκαμε με επιτυχία ως εξής…», παρά να επιμένουν ότι η δική τους μέθοδος είναι καλύτερη. Με τον τρόπο αυτόν οι διευθυντές επωφελούνται από τις εμπειρίες των υπαλλήλων τους χωρίς να αισθάνονται ότι αμφισβητούνται ή υπονομεύονται, διατηρώντας έτσι μια ατμόσφαιρα συνεργασίας.
Ανοικτοί σε νέες ιδέες
Οι νεαροί διευθυντές συνήθως φέρνουν μαζί τους νέες προοπτικές, νέα τεχνολογία και μοντέρνα προσέγγιση στην επίλυση προβλημάτων. Οι υπάλληλοι που έχουν ανοικτό μυαλό μπορούν να επωφεληθούν σημαντικά από τις γνώσεις του νεαρού διευθυντή. Παρά οι υπάλληλοι να συγκρίνουν τις παλιές μεθόδους με τις νέες, είναι καλύτερα να διερευνούν ποια μέθοδος ταιριάζει καλύτερα για τη συγκεκριμένη περίπτωση. Με την προσαρμοστικότητα αυτή όχι μόνο βελτιώνεται η ομαδική εργασία αλλά και βοηθούνται οι παλιοί υπάλληλοι στο να είναι ενημερωμένοι για το συνεχές μεταβαλλόμενο εργασιακό περιβάλλον.
Επικοινωνία
Ο καλύτερος τρόπος γεφύρωσης του χάσματος ηλικίας και πείρας μεταξύ διευθυντών και υπαλλήλων είναι η αποτελεσματική επικοινωνία. Όταν προκύπτουν διαφωνίες, αυτές πρέπει να αντιμετωπίζονται με ψυχραιμία και αλληλοσεβασμό. Τυχόν ανησυχίες των υπαλλήλων πρέπει να διαβιβάζονται στους διευθυντές προσωπικά (όχι δημοσίως) και ταυτόχρονα να υποβάλλονται εισηγήσεις για λύσεις, αποφεύγοντας οποιαδήποτε κριτική. Η καθαρή επικοινωνία βελτιώνει την αλληλοεμπιστοσύνη και εξασφαλίζει ότι οι συζητήσεις θα είναι παραγωγικές και όχι συγκρουσιακές.
Στήριξη των διευθυντών
Μια ομάδα εργάζεται παραγωγικά όταν τα μέλη της στηρίζουν τον διευθυντή τους. Αυτή η στήριξη μπορεί να πάρει τη μορφή της ενεργούς συμμετοχής στα έργα, με τα μέλη να είναι αξιόπιστα και να επικεντρώνονται στις λύσεις. Αυτά εξασφαλίζονται με τους υπαλλήλους να τηρούν τα χρονοδιαγράμματα, να έχουν υψηλή απόδοση και να φροντίζουν ώστε οι αποφάσεις του διευθυντή να εκτελούνται σωστά. Η στήριξη αυτή προς τον διευθυντή δεν σημαίνει ότι οι υπάλληλοι δεν πρέπει να εκφράζουν τις απόψεις τους· σημαίνει ότι οι υπάλληλοι πρέπει να συμβάλλουν στην ενδυνάμωση της συνοχής της ομάδας και όχι να τη δυναμιτίζουν.
Αμφίδρομη μάθηση
Και τα δύο μέρη διαθέτουν γνώσεις και εμπειρίες τις οποίες μπορούν να αλληλομοιράζονται. Μια υγιής εργασιακή σχέση εξυπακούει αμφίδρομη μάθηση. Οι παλιοί υπάλληλοι μπορούν να συμβάλουν με τις πρακτικές τους γνώσεις, ενώ οι νεαροί διευθυντές μπορούν να εισαγάγουν καινούργια εργαλεία, νέα στρατηγική και μοντέρνο τρόπο σκέψης. Η ανταλλαγή γνώσεων και εμπειριών δημιουργεί ένα πιο ισοζυγισμένο περιβάλλον στο οποίο επικρατεί ο αλληλοσεβασμός.
Χειρισμός διαφωνιών
Δεν υπάρχει εργασιακός χώρος στον οποίο να μην προκύπτουν διαφωνίες. Εκείνο που κάνει τη διαφορά είναι το ποιου χειρισμού τυγχάνουν οι διαφωνίες αυτές. Οι παλιοί υπάλληλοι πρέπει να αποφεύγουν τη συναισθηματική αντίδραση και τη δημόσια αμφισβήτηση της εξουσίας του διευθυντή τους. Αντίθετα, πρέπει να συζητούν προσωπικά το θέμα μαζί του με εποικοδομητικό τρόπο, χρησιμοποιώντας παραδείγματα και αποδεικτικά στοιχεία. Η προσέγγιση αυτή όχι μόνο βελτιώνει τις σχέσεις των δύο πλευρών αλλά και αυξάνει τις δυνατότητες οι απόψεις των υπαλλήλων να εισακουστούν και να εφαρμοστούν από τον διευθυντή.
Κτίσιμο εμπιστοσύνης
Η αλληλοεμπιστοσύνη εξασφαλίζεται με τη σωστή συμπεριφορά. Οι υπάλληλοι μπορούν να δημιουργούν στενές σχέσεις με τον διευθυντή τους επιδεικνύοντας αξιοπιστία, επαγγελματισμό και θετική συμπεριφορά. Με την πάροδο του χρόνου αυτή η εμπιστοσύνη συντείνει ώστε να επηρεάζεται περισσότερο ο διευθυντής και να εξασφαλίζεται ο αλληλοσεβασμός. Ένα αξιόπιστο μέλος της ομάδας πάντοτε προσθέτει αξία, ανεξαρτήτως ηλικίας και θέσης.
Κόκκινες γραμμές
Ο σεβασμός προς τον διευθυντή επιβάλλει στους υπαλλήλους να μην ξεπερνούν κάποια όρια. Δεν πρέπει να:
- τον παρακάμπτουν ή
- αμφισβητούν δημόσια τις αποφάσεις του.
Τυχόν ανησυχίες των υπαλλήλων πρέπει να υποβάλλονται μέσω της κανονικής οδού. Η επίδειξη διακριτικότητας εκ μέρους των υπαλλήλων βοηθά στη δημιουργία κλίματος εμπιστοσύνης και επαγγελματισμού μέσα στην ομάδα.
Η επιτυχία της ομάδας
Στόχος κάθε ομάδας πρέπει να είναι η επιτυχία των κοινών στόχων. Οι ηλικιακές διαφορές γεφυρώνονται όταν η ομάδα επικεντρώνεται στην επιτυχία των στόχων αυτών και όχι στις διαφορές.
Συνεχής πρόοδος
Όσο έμπειρος κι αν είναι ένας άνθρωπος, πάντοτε υπάρχει περιθώριο προόδου. Όταν οι υπάλληλοι συνεχίσουν να μαθαίνουν και να προσαρμόζονται θα εξακολουθήσουν να προσφέρουν πολύτιμες υπηρεσίες στον οργανισμό. Εργαζόμενοι κάτω από τη διεύθυνση ενός νεαρότερού τους προϊσταμένου, θα βρουν νέες ευκαιρίες για ανάπτυξη, αποκτώντας νέες προοπτικές και ικανότητες.
Επίλογος
Εκ πρώτης όψεως όταν ένας υπάλληλος υπαχθεί σε έναν μικρότερό του σε ηλικία διευθυντή, θα το θεωρήσει πρόκληση. Όμως πολλές φορές αυτό μπορεί μελλοντικά να εξελιχθεί σε ευκαιρία για προσωπική και επαγγελματική ανάπτυξη για τον υπάλληλο. Αντιμετωπίζοντας την κατάσταση με σεβασμό, ανοικτό μυαλό και προθυμία για συνεργασία, οι μεγάλοι υπάλληλοι μπορούν να βελτιώνουν την απόδοσή τους και να προσθέτουν αξία στον ομάδα τους. Τελικά η επιτυχία δεν εξαρτάται από την ηλικία αλλά από τη θετική στάση και τον επαγγελματισμό.
* Fellow του Ινστιτούτου Τραπεζιτών Λονδίνου | Ιδρυτικού μέλους του Κυπριακού Ινστιτούτου Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών και του Κυπριακού Συνδέσμου Διεύθυνσης Ανθρώπινου Δυναμικού.
