Συνάντηση με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας για το ζήτημα των διατμηματικών προαγωγών αναμένεται να έχει πολύ σύντομα η Παγκύπρια Συντεχνία Δημοσίων Υπαλλήλων (ΠΑΣΥΔΥ), η οποία εντοπίζει στρεβλώσεις στη διαδικασία που ακολουθείται εδώ και χρόνια. Η οργάνωση ζητεί αλλαγές.
Σύμφωνα με τον γ.γ. της ΠΑΣΥΔΥ, Στράτη Ματθαίου, η πρόσφατη εφαρμογή της γραπτής εξέτασης επί του γνωστικού αντικειμένου για τις θέσεις διατμηματικής προαγωγής πρώτου διορισμού και προαγωγής στις κλίμακες Α13 και στις κλίμακες Α14 και πάνω έχει προκαλέσει εύλογο προβληματισμό.
«Όχι επειδή αμφισβητείται η ανάγκη ύπαρξης εξετάσεων αλλά επειδή τίθεται ένα ουσιαστικό ερώτημα: Τι ακριβώς επιδιώκουμε να αξιολογήσουμε;», σημειώνει σε δηλώσεις του στον «Π».
Αξιολόγηση γνώσεων ή διαγωνισμός αποστήθισης;
Όπως υποστηρίζει η συντεχνία, στόχος μιας διαδικασίας επιλογής για ανώτερες και διευθυντικές θέσεις θα πρέπει να είναι η ανάδειξη των καταλληλότερων στελεχών. Δηλαδή, εκείνων που διαθέτουν επιστημονική κατάρτιση, ουσιαστική εμπειρία, διοικητική ικανότητα, κρίση, αντίληψη και βαθιά γνώση του αντικειμένου της υπηρεσίας που καλούνται να διοικήσουν.
«Αντί αυτού, η σημερινή μορφή της εξέτασης φαίνεται να δίνει υπέρμετρη βαρύτητα στην αποστήθιση νομοθεσιών και κανονισμών, πολλοί από τους οποίους δεν σχετίζονται άμεσα με τα καθήκοντα της συγκεκριμένης θέσης. Έτσι, υπάρχει ο κίνδυνος να επιβραβεύεται η ικανότητα απομνημόνευσης και όχι η πραγματική επαγγελματική επάρκεια», τονίζει ο κ. Ματθαίου.
«Είναι δυνατόν να επιλέγεται ο καταλληλότερος διευθυντής επειδή θυμάται περισσότερα άρθρα νόμων και όχι επειδή γνωρίζει σε βάθος το αντικείμενο της υπηρεσίας που θα διοικήσει;», διερωτάται.
Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά ο κ. Ματθαίου, ο διευθυντής μιας δημόσιας υπηρεσίας δεν καλείται να λειτουργήσει ως «κινητή βιβλιοθήκη» νομοθεσιών. Καλείται να λαμβάνει κρίσιμες αποφάσεις, να χαράσσει στρατηγική, να διαχειρίζεται ανθρώπινο δυναμικό, να επιλύει σύνθετα προβλήματα και να έχει πλήρη γνώση της αποστολής και των ιδιαίτερων προκλήσεων της υπηρεσίας του.
«Η εξέταση, επομένως, πρέπει να αξιολογεί αυτά ακριβώς τα στοιχεία. Οι ερωτήσεις θα πρέπει να βασίζονται σε πραγματικά υπηρεσιακά ζητήματα, σε πρακτικά παραδείγματα, σε μελέτες περίπτωσης και σε προβλήματα που καλείται καθημερινά να αντιμετωπίσει η συγκεκριμένη υπηρεσία. Μόνο έτσι μπορεί να διαπιστωθεί εάν ένας υποψήφιος διαθέτει την απαιτούμενη γνώση, κρίση και διοικητική ικανότητα», υπογραμμίζει.
Ένα ακόμη εύλογο ερώτημα
Παράλληλα, τονίζει, τίθεται και ένα δεύτερο, εξίσου σημαντικό ζήτημα: Γιατί η εξέταση να διεξάγεται διατμηματικά και όχι ενδοτμηματικά;
«Μπορεί να εξεταστεί με τον ίδιο τρόπο ένας υποψήφιος που διεκδικεί θέση στο Τμήμα Φορολογίας με έναν υποψήφιο για τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες, το Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων ή το Τμήμα Γεωλογικής Επισκόπησης;», αναφέρει.
«Κάθε υπηρεσία έχει διαφορετική αποστολή, διαφορετικές αρμοδιότητες και απαιτεί διαφορετική εξειδίκευση. Η επιτυχής διοίκηση ενός τμήματος προϋποθέτει βαθιά γνώση του αντικειμένου του και των ιδιαίτερων προκλήσεών του», σημειώνει.
Η θέση της ΠΑΣΥΔΥ
Όπως αναφέρει ο κ. Ματθαίου, η ΠΑΣΥΔΥ στηρίζει κάθε διαδικασία που ενισχύει τη διαφάνεια και την αξιοκρατία.
Η αξιοκρατία όμως, αναφέρει, δεν εξαντλείται στη διεξαγωγή μιας γραπτής εξέτασης. Προϋποθέτει η εξέταση να αξιολογεί όσα πραγματικά απαιτεί η θέση και όχι την ικανότητα αποστήθισης γενικών νομοθετικών διατάξεων.
«Η δημόσια υπηρεσία χρειάζεται στελέχη με γνώση, εμπειρία, κρίση και διοικητική επάρκεια. Χρειάζεται ανθρώπους που γνωρίζουν σε βάθος το αντικείμενο που θα κληθούν να υπηρετήσουν και όχι απλώς υποψηφίους που προετοιμάστηκαν καλύτερα στην απομνημόνευση νόμων», προσθέτει.
Για τον λόγο αυτό, η ΠΑΣΥΔΥ ζητά την αναθεώρηση του περιεχομένου των γραπτών εξετάσεων για τις θέσεις από την Α13 και πάνω, ώστε να αντανακλούν τις πραγματικές απαιτήσεις των θέσεων, να αξιολογούν ουσιαστικές γνώσεις και δεξιότητες και να διασφαλίζουν ότι οι πλέον άξιοι και καταλληλότεροι λειτουργοί θα αναλαμβάνουν τις θέσεις ευθύνης στη δημόσια υπηρεσία.
Η δημόσια διοίκηση δεν έχει ανάγκη από πρωταθλητές στην αποστήθιση, αναφέρει χαρακηριστικά, έχει ανάγκη από ικανούς ηγέτες.
«Το θέμα της μεταρρύθμισης της δημόσιας υπηρεσίας είναι πολύ σοβαρό. Στόχος είναι να λειτουργεί αποτελεσματικά», επισημαίνει ο κ. Ματθαίου.
«Στη συγκεκριμένη περίπτωση υπάρχουν στρεβλώσεις που δεν προσθέτουν καμία προστιθέμενη αξία στη λειτουργία της δημόσιας υπηρεσίας και δημιουργούνται περισσότερα προβλήματα», σημειώνει.
«Ο στόχος είναι να προάγεται ο καλύτερος, ο πιο αποδοτικός και ο πιο αποτελεσματικός. Αναμένεται να καθοριστεί σύντομα συνάντηση με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας», καταλήγει.
