Σε εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ ανέρχονται οι πιστώσεις που προβλέπονται στον κρατικό προϋπολογισμό του 2027 για την καταβολή συντάξεων και φιλοδωρημάτων σε αξιωματούχους της Δημοκρατίας, κρατικούς υπαλλήλους, εκπαιδευτικούς, μέλη της Αστυνομίας και της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, καθώς και στο προσωπικό του Κυπριακού Στρατού.
Τα στοιχεία που περιλαμβάνονται στον κρατικό προϋπολογισμό, ο οποίος εκκρεμεί προς ψήφιση στη Βουλή, αποτυπώνουν παράλληλα το κύμα αφυπηρετήσεων που αναμένεται να καταγραφεί το 2027, με εκατοντάδες εργαζομένους στον δημόσιο και ευρύτερο δημόσιο τομέα να αποχωρούν από την υπηρεσία λόγω συμπλήρωσης του ορίου ηλικίας, πρόωρης αφυπηρέτησης, παραίτησης ή για άλλους λόγους.
Συνολικά, μόνο για τις συντάξεις των τεσσάρων βασικών κατηγοριών προσωπικού, δηλαδή δημόσιων υπαλλήλων, εκπαιδευτικών, αστυνομικών - πυροσβεστών, καθώς και στρατιωτικών, οι προβλεπόμενες πιστώσεις ανέρχονται σε €396,2 εκατ. για το 2027. Την ίδια ώρα, επιπλέον €69,8 εκατ. προβλέπονται για συντάξεις χηρών, χήρων και ορφανών κρατικών υπαλλήλων, ανεβάζοντας το συνολικό ύψος των συγκεκριμένων συνταξιοδοτικών δαπανών στα €466 εκατ.
Οι συντάξεις
Ειδικότερα, οι ακόλουθες πιστώσεις προορίζονται να καλύψουν τις εξής συνταξιοδοτικές δαπάνες για το έτος 2027:
€185 εκατ. για τις συντάξεις δημοσίων υπαλλήλων. Το μεγαλύτερο κονδύλι αφορά τις συντάξεις των δημοσίων υπαλλήλων, για τις οποίες έχουν προβλεφθεί €185 εκατ. στον κρατικό προϋπολογισμό του 2027. Παράλληλα, αναμένεται να αφυπηρετήσουν συνολικά 427 δημόσιοι υπάλληλοι. Από αυτούς, οι 307 θα αποχωρήσουν λόγω συμπλήρωσης του ορίου ηλικίας, ενώ περίπου 120 εκτιμάται ότι θα αφυπηρετήσουν πρόωρα, θα παραιτηθούν ή θα αποχωρήσουν για άλλους λόγους.
€131,6 εκατ. για τις συντάξεις εκπαιδευτικών. Σύμφωνα με το Υπουργείο Οικονομικών, στον κρατικό προϋπολογισμό του 2027 προβλέπονται €131,6 εκατ. για την καταβολή συντάξεων σε εκπαιδευτικούς της δημόσιας εκπαίδευσης. Κατά το ίδιο έτος, αναμένεται να αφυπηρετήσουν συνολικά 385 εκπαιδευτικοί, εκ των οποίων 325 λόγω συμπλήρωσης του ορίου ηλικίας, ενώ περίπου 60 αναμένεται να αφυπηρετήσουν πρόωρα, να παραιτηθούν ή να αποχωρήσουν για άλλους λόγους.
€48,8 εκατ. για συντάξεις αστυνομικών και πυροσβεστών. Στον κρατικό προϋπολογισμό του 2027 προβλέπονται €48,8 εκατ. για την καταβολή συντάξεων σε μέλη της Αστυνομίας και της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας. Κατά το ίδιο έτος, αναμένεται να αφυπηρετήσουν συνολικά 55 μέλη από τις δύο υπηρεσίες εκ των οποίων 35 λόγω συμπλήρωσης του ορίου ηλικίας, ενώ 20 αναμένεται να αφυπηρετήσουν πρόωρα, να παραιτηθούν ή να αποχωρήσουν για άλλους λόγους.
€30,8 εκατ. για τις συντάξεις στρατιωτικών. Στον κρατικό προϋπολογισμό του 2027 προβλέπονται €30,8 εκατ. για την καταβολή συντάξεων σε μέλη του Κυπριακού Στρατού. Κατά το ίδιο έτος, αναμένεται να αφυπηρετήσουν συνολικά 110 στρατιωτικοί εκ των οποίων 80 λόγω συμπλήρωσης του ορίου ηλικίας, ενώ περίπου 30 αναμένεται να αποστρατευθούν πρόωρα, να παραιτηθούν ή να αποχωρήσουν απο την Εθνική Φρουρά για άλλους λόγους.
€69,8 εκατ. για συντάξεις χηρών, χήρων και ορφανών κρατικών υπαλλήλων. Για το 2027 προβλέπεται κονδύλι ύψους €69,8 εκατ., ενώ αναμένεται να προκύψουν 240 νέες περιπτώσεις δικαιούχων συντάξεων χηρών, χήρων και ορφανών κρατικών υπαλλήλων.
€6 εκατ. για τις συντάξεις 97 νυν και πρώην αξιωματούχων. Στον κρατικό προϋπολογισμό του 2027 περιλαμβάνονται πιστώσεις ύψους περίπου €6 εκατ., οι οποίες προορίζονται για την καταβολή συντάξεων σε νυν και πρώην αξιωματούχους της Δημοκρατίας. Ο προϋπολογισμός δεν προσδιορίζει τον αριθμό των δικαιούχων αξιωματούχων. Ωστόσο, σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία που δόθηκαν απο το Γενικό Λογιστήριο της Δημοκρατίας, συνολικά 71 πρώην κρατικοί αξιωματούχοι λαμβάνουν περισσότερες από μία συντάξεις από το Δημόσιο, με ορισμένους να εισπράττουν έως και τρεις διαφορετικές συντάξεις. Την ίδια ώρα, 26 εν ενεργεία αξιωματούχοι, μεταξύ των οποίων υπουργοί, βουλευτές και επίτροποι, λαμβάνουν, πέραν του μισθού και των επιδομάτων τους, και μηνιαία σύνταξη.
Το γεγονός ότι 26 νυν κρατικοί και αιρετοί αξιωματούχοι λαμβάνουν παράλληλα με τον μισθό τους και σύνταξη ή συντάξεις από το Δημόσιο οφείλεται σε νομοθετική ρύθμιση του 1997. Ο συγκεκριμένος νόμος ρυθμίζει, μεταξύ άλλων, την πρόωρη αφυπηρέτηση λειτουργών του δημόσιου και ευρύτερου δημόσιου τομέα για την ανάληψη δημόσιου αξιώματος. Στις συγκεκριμένες περιπτώσεις, η κείμενη νομοθεσία προβλέπει την καταβολή σύνταξης από τη στιγμή ανάληψης του δημόσιου αξιώματος, ανεξαρτήτως ηλικίας. Είναι με βάση τη συγκεκριμένη νομοθετική ρύθμιση που ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης κατέστη δικαιούχος σύνταξης από την ηλικία των 45 χρονών, όταν παραιτήθηκε απο τη δημόσια υπηρεσία για να αναλάβει δημόσιο αξίωμα.
Ο επίμαχος νόμος τιτλοφορείται ως ο περί Συντάξεως Νόμος του 1997 και προβλέπει τη χορήγηση σύνταξης ανεξαρτήτως ηλικίας.
Συγκεκριμένα, το άρθρο 24 προβλέπει τα εξής: «Όταν υπάλληλος αφυπηρετεί για ανάληψη δημόσιου λειτουργήματος που είναι ασυμβίβαστο με το αξίωμα ή τη θέση την οποία κατέχει στην κρατική υπηρεσία, αυτός, σε κάθε περίπτωση, λαμβάνει για την υπηρεσία του:
(α) Σύνταξη δυνάμει του άρθρου 8 (συντελεστής σύνταξης και εφάπαξ ποσό) χωρίς να λαμβάνεται υπόψη ο όρος για συμπλήρωση πενταετούς υπηρεσίας και
(β) τόση πρόσθετη σύνταξη όση το Υπουργικό Συμβούλιο κρίνει δίκαιο και πρέπον.
Για τους σκοπούς του παρόντος άρθρου, ο όρος «υπάλληλος» περιλαμβάνει και πρόσωπο που υπηρετεί σε έκτακτη ή άλλη προσωρινή βάση στη δημόσια υπηρεσία».
Τα φιλοδωρήματα
Στον κρατικό προϋπολογισμό του 2027 περιλαμβάνονται και πιστώσεις που προορίζονται να καλύψουν την καταβολή φιλοδωρημάτων ως εξής:
€300.000 για αξιωματούχους της Δημοκρατίας που θα συνταξιοδοτηθούν. Το φιλοδώρημα που λαμβάνουν οι αξιωματούχοι δεν υπόκειται σε φόρο εισοδήματος, σε αντίθεση με ό,τι ισχύει για τους κρατικούς υπαλλήλους και τους υπαλλήλους του ευρύτερου δημόσιου τομέα και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, για τους οποίους οποιοδήποτε εφάπαξ ποσό ή φιλοδώρημα που αποκτάται από υπηρεσία από την 01/01/2013 και μετά υπόκειται σε φορολογία. Στην προκειμένη περίπτωση, οι βουλευτές εξαίρεσαν τους εαυτούς τους κατά την ψήφιση της συγκεκριμένης μνημονιακής πρόνοιας, με αποτέλεσμα από την εξαίρεση να επωφελούνται και οι υπουργοί και υφυπουργοί, οι οποίοι διέπονται από την ίδια νομοθεσία.
€49 εκατ. για την καταβολή φιλοδωρημάτων σε 427 δημόσιους υπαλλήλους που αναμένεται να αφυπηρετήσουν το 2027.
€44,5 εκατ. για την καταβολή φιλοδωρημάτων σε 385 εκπαιδευτικούς της δημόσιας εκπαίδευσης που αναμένεται να αφυπηρετήσουν το 2027.
€5,2 εκατ. για φιλοδωρήματα σε 55 μέλη της Αστυνομίας και της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας που αναμένεται να αφυπηρετήσουν το 2027.
€13,5 εκατ. για 110 μέλη του Κυπριακού Στρατού που αναμένεται να αφυπηρετήσουν το 2027.
€600.000 για υπαλλήλους που αφυπηρετούν από την κυβέρνηση λόγω διορισμού τους σε Οργανισμούς Δημοσίου Δικαίου ή σε άλλους οργανισμούς.
€200.000 για προσωρινό (επιτόπιο) προσωπικό και έκτακτους υπαλλήλους, περιλαμβανομένων των ΣΥΟΠ, οι οποίοι αφυπηρετούν εθελοντικά λόγω συμπλήρωσης του ορίου ηλικίας ή θανάτου.
