*Μιχάλη Χατζηπαντέλα
Ο περασμένος Ιανουάριος, πρώτος μήνας της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ), σημαδεύτηκε από ένα ιστορικό γεγονός. Μετά από 14 διαπραγματευτικούς γύρους, Ινδία και ΕΕ κατέληξαν σε πολιτική συμφωνία, στις 27 Ιανουαρίου, ανοίγοντας τον δρόμο για τη θέσπιση της «μητέρας όλων των εμπορικών συμφωνιών», όπως χαρακτηρίστηκε από τους αναλυτές του Διεθνούς Οικονομικού Φόρουμ.
Στις 11 Σεπτεμβρίου η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέβαλε τις τελικές προτάσεις προς τα κράτη μέλη για τη συνομολόγηση και υπογραφή της Συμφωνίας. Σύμφωνα με τα ινδικά ΜΜΕ, η υπογραφή της Συμφωνίας θα λάβει χώρα στις Βρυξέλλες στις 16 Δεκεμβρίου 2026 και αμέσως μετά το τελικό κείμενο θα υποβληθεί στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για τελική έγκριση. Είναι σημαντικό να διευκρινιστεί ότι για τη συγκεκριμένη συμφωνία δεν απαιτείται επικύρωση από τα εθνικά κοινοβούλια διότι η συμφωνία δεν είναι «μεικτή», όπως για παράδειγμα η CETA ΕΕ-Καναδά, αλλά καθαρά «εμπορική».
Εφόσον όλα τα στάδια της επικύρωσης ολοκληρωθούν και η συμφωνία τεθεί σε ισχύ, τότε το διμερές εμπόριο ΕΕ-Ινδίας, συνολικής αξίας περίπου €180 δισ. θα γνωρίσει πρωτοφανή επίπεδα απελευθέρωσης (trade liberalisation). Για τις ευρωπαϊκές εξαγωγές προς την Ινδία προβλέπεται κατάργηση ή μείωση των δασμών για περίπου 96% της αξίας των εξαγωγών, εξοικονομώντας περίπου €4 δισ. ετησίως. Από πλευράς της, η ΕΕ δεσμεύεται σε πλήρη απελευθέρωση του 91,4% των εισαγωγών από την Ινδία και σε μερική απελευθέρωση ενός επιπλέον 7,7%, φτάνοντας συνολικά σε μια εμπορική κάλυψη σε αξία σχεδόν 99%.
Για την Κύπρο, τα οφέλη θα φανούν σταδιακά, από την ημέρα έναρξης ισχύος της συμφωνίας και για τα επόμενα χρόνια. Αφενός, η συμφωνία προβλέπει προνομιακή πρόσβαση στην ινδική αγορά υπηρεσιών, ιδίως στις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες και στις θαλάσσιες μεταφορές. Οι κυπριακές εξαγωγές υπηρεσιών προς την Ινδία ανήλθαν ήδη σε 101 εκατ. ευρώ το 2025. Στον τομέα των αγροδιατροφικών προϊόντων, η συμφωνία προβλέπει άμεση ή σταδιακή μείωση των μέχρι πρότινος απαγορευτικά υψηλών δασμών. Για το ελαιόλαδο, ο δασμός που φτάνει έως και το 45%, καταργείται πλήρως, ενώ για το κρασί ο δασμός του 150% μειώνεται στο 20%–30%, ανάλογα με την αξία της φιάλης. Δυστυχώς, το χαλλούμι δεν επωφελείται, καθώς η Ινδία δεν έκανε παραχωρήσεις για τα γαλακτοκομικά. Όσον αφορά την προστασία της Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (ΠΟΠ), αυτή θα μπορούσε να εξασφαλιστεί μόνο με τη χωριστή Συμφωνία ΕΕ–Ινδίας για τις Γεωγραφικές Ενδείξεις (EU-India GI Agreement), η οποία δεν έχει ολοκληρωθεί.
Γίνεται αντιληπτό ότι οι Συμφωνίες Ελεύθερου Εμπορίου της ΕΕ δημιουργούν μεγάλες ευκαιρίες για τις κυπριακές επιχειρήσεις, με την άμεση ή σταδιακή κατάργηση δασμολογικών φραγμών, και ενισχύουν τις προσπάθειες της Ένωσης για διαφοροποίηση των εφοδιαστικών αλυσίδων. Ειδικά η συγκεκριμένη συμφωνία ανοίγει την πόρτα στις ευρωπαϊκές εταιρείες σε μια τεράστια αγορά, μια χώρα με πληθυσμό 1,5 δισ. και την 4η σε μέγεθος οικονομία ανά το παγκόσμιο.
Αξίζει να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, τη χρονιά που πέρασε η ΕΕ ήταν ο δεύτερος μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της Ινδίας, με μερίδιο 11,6% στις εμπορευματικές συναλλαγές της χώρας. Μάλιστα, τη χρονιά που πέρασε η αξία των εμπορευματικών συναλλαγών ΕΕ-Ινδίας υπερέβη τα 118 δισ. ευρώ, με 69,5 δισ. ευρώ σε εισαγωγές της ΕΕ και 48,9 δισ. ευρώ σε εξαγωγές της ΕΕ.
Κατά τη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας το διμερές εμπόριο έχει αυξηθεί κατά 84%. Συγκεκριμένα, οι εισαγωγές της ΕΕ αυξήθηκαν κατά 120%, ενώ οι εξαγωγές της ΕΕ έχουν αυξηθεί κατά 49%. Η συμφωνία, πέρα από τη μείωση των δασμών στα περισσότερα αγαθά, θα βελτιώσει σημαντικά το επιχειρηματικό περιβάλλον, δίνοντας περαιτέρω ώθηση στο διμερές. Αυτό που πρέπει να κρατήσουμε είναι η ανάγκη για μια ισχυρότερη και πιο εξωστρεφή Ευρωπαϊκή Ένωση. Σε ένα διεθνές περιβάλλον που αλλάζει ραγδαία, η σύναψη σημαντικών εμπορικών συμφωνιών με στρατηγικούς εταίρους, ανοίγει νέες αγορές για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, ενισχύει την ανταγωνιστικότητα και δημιουργεί νέες ευκαιρίες ανάπτυξης. Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να κοιτάζει μπροστά, να διευρύνει τις συνεργασίες της και να αξιοποιεί το μέγεθος της ενιαίας αγοράς της.
*Ευρωβουλευτή ΔΗΣΥ
