Η Κίνα παρουσίασε ένα φιλόδοξο σχέδιο για την ελάφρυνση του δημόσιου χρέους, με στόχο να απομακρύνει τις τοπικές κυβερνήσεις από τις πρακτικές λιτότητας που επιδείνωσαν την εγχώρια ύφεση.
Οι φορείς χάραξης πολιτικής που συγκεντρώθηκαν στο Πεκίνο την περασμένη εβδομάδα ενέκριναν μια πρόταση για την ανταλλαγή έξι τρισεκατομμυρίων γιουάν (840 δισεκατομμυρίων δολαρίων) κρυφού χρέους που ανήκει στις τοπικές κυβερνήσεις με επίσημα δάνεια με ευνοϊκότερους όρους.
Ως κρυφό χρέος ορίζεται ο δανεισμός για τον οποίο ευθύνεται μια κυβέρνηση, αλλά δεν γνωστοποιείται στους πολίτες της ή σε άλλους πιστωτές.
Μεγάλο μέρος του κρυφού χρέους των τοπικών κυβερνήσεων τις τελευταίες δύο δεκαετίες συσσωρεύτηκε μέσω κρατικών εταιρειών, γνωστών ως χρηματοδοτικά οχήματα της τοπικής αυτοδιοίκησης (LGFV).
Ενώ οι ίδιες οι επαρχιακές και περιφερειακές αρχές αντιμετώπιζαν περιορισμούς όσον αφορά τον δανεισμό τους, οι LGFVs ρυθμίζονταν λιγότερο και χρησιμοποιούνταν για τη λήψη δανείων και την έκδοση ομολόγων με σκοπό τη χρηματοδότηση έργων υποδομής.
Όμως οι τοπικές κυβερνήσεις σήμερα ξεμένουν από ανάγκες υποδομών που πρέπει να καλύψουν, πράγμα που σημαίνει ότι τα νεότερα έργα, όπως οι επιπλέον γέφυρες και τα συνεδριακά κέντρα, τείνουν να αποδίδουν λιγότερα χρήματα, καθώς υπάρχει μικρή ζήτηση γι' αυτά.
Και με την εθνική αγορά ακινήτων να καταρρέει και να πλήττει τα έσοδα των κυβερνήσεων από την πώληση γης, τα LGFV κινδυνεύουν να χρεοκοπήσουν. Σύμφωνα με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, οι τοπικές κυβερνήσεις της Κίνας είχαν το 2023 εκτιμώμενο χρέος 60,4 τρισεκατομμυρίων γιουάν (8,4 τρισεκατομμυρίων δολαρίων) κρυμμένο σε LGFVs.
Επιβαρυμένες από το χρέος, οι τοπικές αρχές έχουν στραφεί τα τελευταία χρόνια σε μέτρα εξοικονόμησης κόστους, όπως η περικοπή των μισθών και των συντάξεων των δημοσίων υπαλλήλων, η αναστολή των υπηρεσιών μεταφορών και η επιθετική είσπραξη προστίμων και τελών από τις επιχειρήσεις.
Σύμφωνα με την κινεζική οικονομική έκδοση Caixin, οι τοπικές κυβερνήσεις στις περιοχές Γκουανγκσί, Σαανσί και Σιτσουάν είδαν σημαντική αύξηση των προστίμων που εισπράχθηκαν το πρώτο εξάμηνο του 2022.
Και η κεντρική κυβέρνηση στο Πεκίνο προειδοποίησε φέτος τις τοπικές αρχές να μην αντλούν έσοδα μέσω προστίμων, αφού τον Ιανουάριο διαπιστώθηκε ότι μια κομητεία στη βόρεια επαρχία Χεμπέι είχε πλαστογραφήσει υπογραφές σε σχεδόν 2.000 κλήσεις για τροχαίες παραβάσεις.
Η περιστολή των εσόδων έχει πλήξει την εμπιστοσύνη των επιχειρήσεων και των καταναλωτών, ενώ οι πιστωτές των τοπικών κυβερνήσεων και οι εργολάβοι υποδομών παραμένουν απλήρωτοι.
Το σχέδιο ανταλλαγής χρέους που ανακοινώθηκε την Παρασκευή θα αυξάνει το ανώτατο όριο του χρέους των τοπικών κυβερνήσεων κάθε χρόνο από το 2024 έως το 2026, με συνολικά 558 δισεκατομμύρια δολάρια κρυμμένου χρέους που μπορούν να αντικατασταθούν.
Εν τω μεταξύ, 112 δισεκατομμύρια δολάρια «θα διευθετούνται από νέα ειδικά ομόλογα της τοπικής αυτοδιοίκησης κάθε χρόνο για πέντε συνεχόμενα έτη για να συμπληρωθούν οι χρηματοδοτικοί πόροι της κυβέρνησης», δήλωσε ο Υπουργός Οικονομικών Λαν Φουάν στους δημοσιογράφους την Παρασκευή.
Η κλίμακα του σχεδίου ξεπέρασε τις προσδοκίες, αλλά οι αναλυτές της Goldman Sachs προειδοποίησαν την Παρασκευή ότι ο αντίκτυπός του θα είναι μικρός, εκτός εάν «η πλειονότητα των εσόδων χρησιμοποιηθεί για την πληρωμή των εταιρικών ληξιπρόθεσμων οφειλών και των καθυστερημένων μισθών των δημοσίων υπαλλήλων».
Εάν χρησιμοποιηθούν σωστά, τα νέα μέτρα θα μπορούσαν «να απελευθερώσουν δημοσιονομικούς πόρους και να επιτρέψουν στις τοπικές κυβερνήσεις να λειτουργήσουν πιο κανονικά», έγραψαν οι αναλυτές της Societe Generale.
Αυτή δεν είναι η πρώτη φορά που η κεντρική κυβέρνηση της Κίνας προσπαθεί να περιορίσει το τοπικό χρέος. Το 2015, το Πεκίνο έθεσε σε εφαρμογή ένα πρόγραμμα ανταλλαγής χρέους με ομόλογα που ενθάρρυνε τις τοπικές κυβερνήσεις να ανταλλάσσουν δάνεια με ομόλογα χαμηλότερου επιτοκίου.
Αυτό ακολουθήθηκε με την πάροδο των ετών από μια σειρά μέτρων για την αντιμετώπιση του χρέους, συμπεριλαμβανομένων ειδικών ομολόγων που αποσκοπούσαν στην αναχρηματοδότηση υφιστάμενων έργων.
Το νέο σχέδιο για το χρέος αποτελεί μέρος μιας σειράς πολιτικών που παρουσιάστηκαν από τους αξιωματούχους από τον Σεπτέμβριο, όλες με στόχο την έξοδο της χώρας από την παρατεταμένη ύφεση.
Το Πεκίνο έχει χαλαρώσει τους περιορισμούς στην αγορά κατοικιών και έχει μειώσει τα επιτόκια για την τόνωση της οικονομικής δραστηριότητας, αλλά οι αναλυτές έχουν ζητήσει πιο λεπτομερή μέτρα τόνωσης.
