ΓΡΑΦΟΥΝ: ΓΙΑΝΝΗΣ ΣΕΪΤΑΝΙΔΗΣ, ΓΕΩΡΓΙΑ ΧΑΝΝΗ, ΒΑΣΟΣ ΒΑΣΟΥ, ΚΙΚΗ ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ
Με τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή να εισέρχεται στην έκτη μέρα του, η ανησυχία για την επίπτωση που θα έχει στην οικονομία εντείνεται.
Το εύρος των επιπτώσεων θα εξαρτηθεί από τον χρόνο που θα διαρκέσουν οι πολεμικές επιχειρήσεις ΗΠΑ-Ισραήλ στο Ιράν. Μια παρατεταμένη διάρκεια των επιχειρήσεων θα προκαλέσει μια εκτεταμένη διαταραχή στην παραγωγή και διακίνηση περίπου του 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου (καθώς και σημαντικές ποσότητες LNG από το Κατάρ), ποσότητες που δεν μπορούν να αναπληρωθούν από άλλες περιοχές του πλανήτη. Σε ένα κακό σενάριο, η διαταραχή θα μπορούσε να προκαλέσει μια έντονη κρίση πληθωρισμού.
O διευθύνων σύμβουλος της Τράπεζας Κύπρου, Πανίκος Νικολάου, προέβαλε χθες μια αισιόδοξη προσέγγιση για τη συμπεριφορά της κυπριακής οικονομίας, υπενθυμίζοντας ότι αποδείχθηκε ιδιαίτερα ανθεκτική στις κρίσεις και σήμερα έχει σχεδόν μηδενικό πληθωρισμό, χαμηλό χρέος γύρω στο 50% του ΑΕΠ, δημοσιονομικά πλεονάσματα, και συνεπώς είναι εξοπλισμένη για να αντιμετωπίσει τη νέα κρίση.
Στα θετικά καταγράφεται και η μη διαταραχή του εμπορίου.
«Δεν έχει επηρεαστεί η διά θαλάσσης προμήθεια αγαθών και πρώτων υλών», αναφέρει στον «Π» ο γενικός διευθυντής της ΟΕΒ, Μιχάλης Αντωνίου.
Ο διευθυντής του Συνδέσμου Ναυτικών Πρακτόρων Κύπρου, Λευτέρης Κουζαπάς, ανέφερε στον «Π» ότι οι προσεγγίσεις πλοίων και η εξυπηρέτηση των πλοίων διεκπεραιώνονται κανονικά με αυξημένα εσωτερικά μέτρα ασφάλειας.
Ο διευθυντής του Λιμανιού Λεμεσού, Παναγιώτης Αγαθοκλέους, ανέφερε από την πλευρά του στον «Π» ότι όλα λειτουργούν ομαλά και στα δύο λιμάνια, Λεμεσού και Λάρνακας.
«Έχουμε λάβει οδηγίες από το Υφυπουργείο Ναυτιλίας για αυξημένους ελέγχους στις εισόδους και εξόδους και μέτρα ασφαλείας, περιπολίες, ενώ έχει ενεργοποιηθεί το σχέδιο Εστία και είμαστε πανέτοιμοι να ανταποκριθούμε σε αιτήματα χωρών για ανθρωπιστικούς σκοπούς». Ο κ. Αγαθοκλέους παραδέχεται ότι η κατάσταση είναι εύθραυστη και ανά πάσα στιγμή τα πάντα μπορούν να αλλάξουν.
Αυξήσεις στα καύσιμα
Τα δύσκολα μέτωπα, που μπορούν να επηρεάσουν τις προοπτικές της κυπριακής οικονομίας, είναι δύο: οι τιμές των καυσίμων και ο τουρισμός. Και στα δύο μέτωπα οι πρώτες ενδείξεις δεν είναι καλές.
Στα καύσιμα, το τελευταίο διήμερο οι τιμές Platts της Μεσογείου για τη βενζίνη αυξήθηκαν κατά περίπου 10% και του πετρελαίου κίνησης κατά 20%. Οι τιμές Platts διαφέρουν από την τιμή του αργού και καθορίζουν το κόστος απόκτησης καυσίμων από τις εταιρείες πετρελαιοειδών της Κύπρου. Χώρες προμήθειας της Κύπρου είναι η Ελλάδα και το Ισραήλ. Αν δεν υπάρξει αποκλιμάκωση, τα επόμενα φορτία που θα παραλάβουν οι εταιρείες στην Κύπρο –τα οποία καταφθάνουν ανά τρεις έως τέσσερις ημέρες– θα είναι ακριβότερα. Το πόσο γρήγορα θα περάσουν οι αυξήσεις στις αντλίες θα εξαρτηθεί από τον ρυθμό κατανάλωσης των υφιστάμενων αποθεμάτων. Το πιθανότερο είναι να δούμε αυξήσεις στις αρχές της επόμενης εβδομάδας. Χθες το βράδυ η τιμή του πετρελαίου υποχώρησε κάτω από τα 80 δολάρια το βαρέλι, μια θετική εξέλιξη αν υπάρξει συνέχεια.
Ακυρώσεις κρατήσεων
Στο μέτωπο του τουρισμού, οι ακυρώσεις κρατήσεων, μερικές δεκάδες μέχρι χθες, είναι γεγονός. Το εύρος της επίπτωσης θα εξαρτηθεί από τη διάρκεια του πολέμου. Το Πάσχα των καθολικών είναι φέτος στις 5 Απριλίου και σηματοδοτεί την έναρξη της φετινής τουριστικής περιόδου. Αν ο πόλεμος παραταθεί πέραν των τεσσάρων-πέντε εβδομάδων θα υπάρξει πρόβλημα, αναφέρουν στον «Π» πηγές της αγοράς. Περισσότερο ευάλωτοι είναι οι ξενοδόχοι που κρατούν ελεύθερα δωμάτια, σε αντίθεση με εκείνους που έχουν ήδη κλείσει συμφωνίες. Οι τοποθετήσεις φορέων της αγοράς διαφέρουν αλλά συγκλίνουν στο ότι υπάρχουν ακυρώσεις.
Ειδικότερα, σύμφωνα με πληροφορίες του «Π», από την ξενοδοχειακή βιομηχανία της Κύπρου, δεν καταγράφονται μέχρι στιγμής μαζικές ακυρώσεις κρατήσεων ενόψει του Καθολικού Πάσχα. Παρότι παρατηρούνται ορισμένες ακυρώσεις που συνδέονται με ακυρωμένες ή τροποποιημένες πτήσεις, η εικόνα που μεταφέρεται από τον ξενοδοχειακό κλάδο δεν παραπέμπει σε εκτεταμένο κύμα ακυρώσεων.
Όπως εξηγούν εκπρόσωποι του τομέα, η τουριστική κίνηση για την περίοδο του Καθολικού Πάσχα ξεκινά ουσιαστικά από την τελευταία εβδομάδα του Μαρτίου, με αποκορύφωμα το τελευταίο Σαββατοκύριακο του μήνα και το πρώτο Σαββατοκύριακο του Απριλίου, όταν ταξιδεύουν κυρίως οικογένειες από χώρες της Ευρώπης.
Οι ίδιοι κύκλοι επισημαίνουν ότι η κατάσταση παραμένει ρευστή και ενδέχεται να διαφοροποιηθεί ανάλογα με τις εξελίξεις στις αερομεταφορές. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η περίπτωση της British Airways, η οποία την Τρίτη δεν πραγματοποίησε πτήσεις και χθες επανήλθε κανονικά στο πρόγραμμά της.
Σε κάθε περίπτωση, η ξενοδοχειακή βιομηχανία της Κύπρου παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, εκφράζοντας συγκρατημένη αισιοδοξία ότι η τουριστική κίνηση για το Καθολικό Πάσχα θα κινηθεί σε ικανοποιητικά επίπεδα.
«Ξεκίνησαν οι ακυρώσεις στα ξενοδοχεία της χώρας λόγω της αναστολής των πτήσεων από αεροπορικές εταιρείες όπως η Lufthansa και η Emirates, κάτι που επηρεάζει τον τουρισμό μας», τονίζει στον «Π» ο πρόεδρος του ΕΒΕ Λάρνακας, Νάκης Αντωνίου. Σύμφωνα με τον κ. Αντωνίου, η περιοχή που επηρεάζεται περισσότερο είναι η Λεμεσός και ακολουθούν η Λάρνακα και η Πάφος.
Ο πρόεδρος του ΕΒΕ Λεμεσού και πρόεδρος της εταιρείας τουριστικής ανάπτυξης της πόλης, Ανδρέας Τσουλόφτας, σημειώνει, από την πλευρά του στον «Π», ότι λαμβάνουν πολλά τηλεφωνήματα από συνεργάτες του εξωτερικού, οι οποίοι εκφράζουν προβληματισμούς για την κατάσταση στη χώρα, καθώς αρκετές ευρωπαϊκές εταιρείες ανέστειλαν τις πτήσεις προς την Κύπρο.
«Εάν συνεχιστεί η κατάσταση, οι συνέπειες είναι απρόβλεπτες», τονίζει, εξηγώντας ότι, παρ' όλο που μπορεί να μην έχουμε εμπλοκή στον πόλεμο, ζημιά έχει γίνει, με αρνητικές επιδράσεις στον τουρισμό και ευρύτερα στην οικονομία.
Οι πτήσεις
Την αβεβαιότητα συντηρεί η ακύρωση πτήσεων. Από το περασμένο Σάββατο οι ακυρώσεις πτήσεων αποτελούν καθημερινό φαινόμενο, όχι μόνο από και προς αεροδρόμια του Ισραήλ και χωρών στη Μέση Ανατολή αλλά από και προς ευρωπαϊκούς προορισμούς. Όπως πληροφορούμαστε, η ακύρωση πτήσεων από διάφορες ευρωπαϊκές χώρες προκαλεί μεγάλο προβληματισμό και ανησυχία στους τουριστικούς φορείς της Κύπρου και ήδη γίνονται σκέψεις κάποιες ξενοδοχειακές μονάδες, που προγραμμάτιζαν να επαναλειτουργήσουν περί τα τέλη Μαρτίου ή αρχές Απριλίου, να μεταθέσουν σε μεταγενέστερο στάδιο τη λειτουργία τους.
Σύμφωνα με πληροφόρηση από την ιστοσελίδα της διαχειρίστριας εταιρείας των κυπριακών αεροδρομίων Hermes Airports την Τετάρτη, από τις 5.30 το πρωί μέχρι τις 11 το βράδυ, στο αεροδρόμιο Λάρνακας υπήρξαν 24 ακυρώσεις αφίξεων και 24 αναχωρήσεις πτήσεων. Τις τελευταίες μέρες καταγράφονται ακυρώσεις πτήσεων από χώρες της Ευρώπης, όπως για παράδειγμα από τη Γερμανία, την Αγγλία και την Αυστρία, ενώ μεγάλες αεροπορικές εταιρείες, όπως η British Airways, η Lufthansa, η Easy Jet, η Austrian Airlines και άλλες, αναπροσαρμόζουν συνεχώς το πτητικό τους πρόγραμμα από και προς την Κύπρο, ανάλογα με τις εξελίξεις.
Όσον αφορά το αεροδρόμιο Πάφου η επίσημη ενημέρωση αναφέρει πως χθες ακυρώθηκαν 18 πτήσεις. Πρόκειται για δρομολόγια από και προς αεροδρόμια της Μέσης Ανατολής και της Βρετανίας. Οι ακυρώσεις πτήσεων, αφίξεων και αναχωρήσεων έχουν ξεπεράσει τις 250 στα δύο αεροδρόμια της Κύπρου από το περασμένο Σάββατο. Σημειώνεται ότι στα αεροδρόμια Λάρνακας και Πάφου εφαρμόζονται δρακόντεια μέτρα ασφαλείας.
Ευρύτερες επιπτώσεις
Πέρα από τον τουρισμό, ο οικονομολόγος Τάσος Γιασεμίδης προειδοποιεί ότι τουρισμός, ναυτιλία, επενδύσεις, ενεργειακά, πληθωρισμός και αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών είναι οι βασικοί τομείς που αναμένεται να επηρεαστούν από τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή.
Μια παρατεταμένη περίοδος αυξημένων τιμών σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο, όπως υπογραμμίζει, θα οδηγήσει σε νέο κύκλο ανατιμήσεων και πληθωριστικών πιέσεων, πλήττοντας την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών και τα περιθώρια κερδοφορίας των επιχειρήσεων.
Η κυπριακή ηλεκτροπαραγωγή εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από ορυκτά καύσιμα και εισαγωγές, κάτι που καθιστά σχεδόν βέβαιη –αν παραμείνουν υψηλές οι διεθνείς τιμές– την αύξηση του κόστους ενέργειας για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις.
Τη σοβαρότητα της κρίσης σε ευρωπαϊκό επίπεδο ανέδειξε, από το βήμα του ετήσιου Φόρουμ της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, και ο πρόεδρος του Eurogroup Κυριάκος Πιερρακάκης, κάνοντας λόγο για μια «πρωτοφανή και βαθιά ανησυχητική» κρίση στη Μέση Ανατολή.
