Το Τμήμα Εργασίας έχει ορίσει ως προτεραιότητα την ένταξη και στήριξη των νέων στην αγορά εργασίας, αναφέρει ο Υπουργός Εργασίας, Μαρίνος Μουσιούττας.
Απαντώντας σε ερωτήματα του βουλευτή Χαράλαμπου Θεοπέμπτου, ο υπουργός σημειώνει ότι όλες οι σχετικές δράσεις του Τμήματος Εργασίας, αλλά και άλλων φορέων, εμπεριέχονται στην Εθνική Στρατηγική για τα Ενεργητικά μέτρα Απασχόλησης (ALMP Strategy) 2023-2025 καθώς και στη νέα Στρατηγική 2026-2028, προσχέδιο της οποίας έχει υποβληθεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή για έγκριση τον Δεκέμβριο του 2025.
Συγκεκριμένα, προσθέτει, περιλαμβάνονται όλα τα μέτρα και τα σχέδια που προωθεί το Τμήμα Εργασίας τα οποία περιλαμβάνουν συμβουλευτική, εξατομικευμένη προσέγγιση, σχεδιασμό ατομικών σχεδίων δράσης καθώς και ένταξη σε σχέδια επιδοτούμενης απασχόλησης.
Διψήφια ποσοστά ανεργίας νέων
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία που δημοσίευσε η Eurostat, τα ποσοστά ανεργίας των νέων στην Κύπρο όπως και στην υπόλοιπη Ευρώπη, παραμένουν σε διψήφια ποσοστά.
Στην Κύπρο, το ποσοστό ανεργίας των νέων κάτω των 25 ετών ανέρχεται σε 15% (στοιχεία Δεκεμβρίου 2025). Ο μέσος όρος στην ΕΕ είναι 15,1% και στην ευρωζώνη 14,8%.
Παράλληλα, στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας της Κύπρου, κατέδειξαν ότι το τέταρτο τρίμηνο του 2025, στους νέους ηλικίας 15-24 ετών το ποσοστό ανεργίας ήταν 14,7% του εργατικού δυναμικού των ηλικιών αυτών (άνδρες 14,8%, γυναίκες 14,7%) σε σύγκριση με 9,6% (άνδρες 9,2%, γυναίκες 10,2%) στο αντίστοιχο τρίμηνο του περασμένου χρόνου.
Ερωτήματα Χαράλαμπου Θεοπέμπτου
Ο βουλευτής ζητούσε ενημέρωση για τη διαδικασία ακολουθήθηκε για τον καταρτισμό του «Εθνικού Σχεδίου Δράσης για την Απασχόληση των Νέων» του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων που έληξε το 2017. Παράλληλα, πώς αξιολογούνται η εφαρμογή και οι πρόνοιες του σχεδίου μετά την ολοκλήρωσή του και εάν υπάρχει πλάνο για καταρτισμό ενός παρόμοιου σχεδίου ή έχει αντικατασταθεί ήδη από άλλο.
Μέτρα για απασχόληση νέων
Στην απάντησή του ο υπουργός, παραθέτει κάποια από τα μέτρα που έχει προωθήσει το Τμήμα Εργασίας για την απασχόληση των νέων τα τελευταία χρόνια:
I. Τέθηκε σε ισχύ μηχανισμός έγκαιρης ανίχνευσης ατόμων ΝΕΕΤ, οι οποίοι παραπέμπονται σε Συμβούλους Απασχόλησης για ένταξη σε εξατομικευμένη προσέγγιση κατά τον πρώτο μήνα εγγραφής στη Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης (ΔΥΑ).
II. Υλοποιήθηκε πρόγραμμα προσέγγισης (outreach) για άτομα εκτός απασχόλησης, εκπαίδευσης ή κατάρτισης (NEETs) για την περίοδο από τον Ιανουάριο του 2024 μέχρι τον Αύγουστο του 2025, με τίτλο: «Παροχή Υπηρεσιών Επιχειρησιακής Μονάδας Συμβούλων Απασχόλησης για Παροχή Εξειδικευμένων και Εξατομικευμένων Υπηρεσιών Απασχόλησης προς άτομα NEETs ηλικίας 15-29 ετών (Not in Employment, Education or Training), μη εγγεγραμμένα στο Μητρώο Ανέργων της ΔΥΑ, μέσω της λειτουργίας Κινητών Μονάδων της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης (ΔΥΑ)».
Στο πλαίσιο του έργου, 12 Σύμβουλοι Απασχόλησης για NEETs, με την υποστήριξη ενός συντονιστή και σε συνεργασία με τους Συμβούλους Απασχόλησης της ΔΥΑ, περιοδέυσαν σε όλη τη χώρα, σε αγροτικές και αστικές περιοχές, με στόχο την προσέγγιση, την προσέλκυση, την καθοδήγηση και την υποστήριξη των νέων NEETs. Απώτερος σκοπός του έργου ήταν η ελαχιστοποίηση των κινδύνων κοινωνικού αποκλεισμού των NEETs και η αύξηση των ευκαιριών για την ένταξή τους στην αγορά εργασίας. Το έργο ανατέθηκε σε μια κοινοπραξία κατόπιν διαδικασίας δημόσιου διαγωνισμού. Τα αποτελέσματα του προγράμματος δεν ήταν ιδιαίτερα ενθαρρυντικά, καθώς εντοπίστηκαν μόνο 542 NEETs· ως εκ τούτου, αποφασίστηκε να μην προχωρήσει η ανανέωσή του.
III. Προωθούνται διάφορα Σχέδια Παροχής Κινήτρων με ομάδα στόχου τους Νέους. Συγκεκριμένα, αυτή την περίοδο υλοποιείται το Σχέδιο για την Πρόσληψη Νέων ηλικίας 15 μέχρι 29 ετών, που βρίσκονται εκτός απασχόλησης, εκπαίδευσης ή κατάρτισης, με ευέλικτες ρυθμίσεις απασχόλησης.
Σημειώνεται ότι το Τμήμα Εργασίας συμμετέχει ενεργά στην σύνταξη της Εθνικής Στρατηγικής για την Νεολαία που ετοιμάζει ο Οργανισμός Νεολαίας Κύπρου και όλα τα μέτρα που προωθεί το Τμήμα Εργασίας περιλαμβάνονται σε αυτή.
Διαρθρωτικά προβλήματα στη σωστή λειτουργία της αγοράς εργασίας
Ο υπουργός ενημερώνει ακόμη ότι με βάση την προκαταρκτική μελέτη που έγινε από εμπειρογνώμονες της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (International Labour Organization - ILO), μετά από πρόσκληση του Τμήματος Εργασίας (2013), διαφάνηκαν διαρθρωτικά προβλήματα στη σωστή λειτουργία της αγοράς εργασίας της Κύπρου τα οποία δεν ήταν δυνατό να λυθούν βραχυπρόθεσμα.
Η εκπόνηση του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για την Απασχόληση των Νέων (ΕΣΔΑΝ) έγινε μετά από διαβούλευση με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς στη Κύπρο και συμπεριλάβανε μέτρα για επίλυση διαρθρωτικών προβλημάτων σε ένα πιο μακροπρόθεσμο ορίζοντα καθιστώντας το ΕΣΔΑΝ «Στρατηγικό Πλάνο» για τις αλλαγές που έπρεπε να γίνουν.
Σύμφωνα με τον υπουργό, οι στρατηγικής σημασίας παρεμβάσεις που απασχολούσαν την Κύπρο ήταν μεταξύ άλλων:
-Η αναδιάρθρωση του συστήματος της τεχνικής και επαγγελματικής εκπαίδευσης με στόχο να καταστεί πιο ελκυστική μεταξύ των νέων ως πορεία σταδιοδρομίας εξίσου σημαντική όπως η γενική εκπαίδευση.
Η εφαρμογή των προνοιών του Σχεδίου φαίνονται με την «Ανάπτυξη της Τεχνικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης» που αποτελεί από το 2014 ένα συνεχιζόμενο έργο του Υπουργείου Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας (ΥΠΑΝ) με τρέχων προϋπολογισμό πάνω από €30 εκατ.
-Ενδυνάμωση της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης (ΔΥΑ) για να μπορέσει να επιτελέσει αποτελεσματικά το ρόλο της ως συντονιστής για την αντιμετώπιση της ανεργίας αλλά και ως ένας από τους πλέον σημαντικούς συντελεστές αυτής της προσπάθειας. Η εφαρμογή των προνοιών του Σχεδίου φαίνονται από το Έργο του Εκσυγχρονισμού της ΔΥΑ και του Τμήματος Εργασίας (ΤΕ) που άρχισε να υλοποιείται το 2014 και συνεχίζεται μέχρι το 2027 από το ΤΕ με τρέχων προϋπολογισμό €17,8 εκατ.
-Ο ρόλος του δια βίου επαγγελματικού προσανατολισμού έπρεπε να αναβαθμιστεί με παρεμβάσεις που αρχίζουν από τα αρχικά σχολικά χρόνια των νέων και επεκτείνονται καθ' όλη τη ζωή του ατόμου. Η εφαρμογή των προνοιών του Σχεδίου φαίνεται από τη δημιουργία του Εθνικού Φορέα δια βίου Καθοδήγησης με στόχο την στενότερη συνεργασία μεταξύ των Υπηρεσιών Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Αγωγής (ΥΣΕΑ) του ΥΠΑΝ και των Υπηρεσιών Συμβουλευτικής της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης.
- Έπρεπε να τεθεί ξανά επί τάπητος ο σωστός εκσυγχρονισμός του συστήματος μαθητείας και πρακτικής εξάσκησης σε επιχειρήσεις, στη βάση της κυπριακής πραγματικότητας. Ο εκσυγχρονισμός του συστήματος μαθητείας στην Κύπρο αποτελεί από το 2014 βασικό πυλώνα της πολιτικής του ΥΠΑΝ για την αναβάθμιση της Τεχνικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και την ενίσχυση της απασχολησιμότητας των νέων.
Εθνική Στρατηγική για τη Νεολαία
Ο κ. Μουσιούττας, αναφέρει ακόμη ότι με την ολοκλήρωση του ΕΣΔΑΝ το 2017, αυτό αντικαταστάθηκε από την Εθνική Στρατηγική για τη Νεολαία 2017-2022. Υιοθετήθηκε από το Συμβούλιο των Υπουργών τον Μάιο του 2017 και συντονίστηκε από τον Οργανισμό Νεολαίας Κύπρου (Youth Board of Cyprus) (ONEK) με συμμετοχή νέων και κρατικών φορέων. Κάλυπτε οκτώ βασικούς άξονες πολιτικής: απασχόληση & επιχειρηματικότητα, κοινωνική ένταξη, συμμετοχή, εκπαίδευση & κατάρτιση, υγεία & ευεξία, εθελοντισμός, νεολαία & ο κόσμος, και δημιουργικότητα & πολιτισμός. Στόχος ήταν η προώθηση ίσων ευκαιριών, η ενδυνάμωση των νέων και η συμμετοχή τους στη λήψη αποφάσεων που τους αφορούν.
Μετά την ολοκλήρωση της πρώτης στρατηγικής, ετοιμάζεται από τον ΟΝΕΚ η δεύτερη Εθνική Στρατηγική για τη Νεολαία 2030.
