Στα πέντε κύρια συστατικά του νέου συνταξιοδοτικού συστήματος, αναφέρθηκε την Παρασκευή ο αναλογιστής Κώστας Σταυράκης, ενώ σε ότι αφορά τον δεύτερο πυλώνα επεσήμανε ότι θα είναι «αναβαθμισμένος».
Σε παρουσίασή του με τίτλο «Η Μεταρρύθμιση του Συνταξιοδοτικού Συστήματος – Προκλήσεις & ευκαιρίες», στο πλαίσιο του 30ου Παγκύπριου Συνεδρίου της ΣΕΚ, ο επικεφαλής της ομάδας έργου του ILO, αναφέρθηκε στην προωθούμενη συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση δίνοντας κάποια σημάδια πολιτικής όσον αφορά την ενίσχυση του δεύτερου συνταξιοδοτικού πυλώνα.
Αναφερόμενος στα πέντε κύρια συστατικά της προτεινόμενης μεταρρύθμισης, επεσήμανε ότι το πρώτο αφορά τον σαφή ρόλο για τις διάφορες συνιστώσες του συνταξιοδοτικού συστήματος.
Το δεύτερο είναι η ενοποιημένη και επαρκής παροχή ενός βασικού συνταξιοδοτικού εισοδήματος κοινωνικής ασφάλισης για όσους συμμετέχουν στο σύστημα. Τρίτον, επανασχεδιασμένο σχέδιο κοινωνικών ασφαλίσεων, περιλαμβανομένου και του ανταποδοτικού μέρους του, η οποία είναι κύρια συνιστώσα του συστήματος.
Τέταρτον, η διασφάλιση της επάρκειας των συνάξεων, τόσο μέσω του συνταξιοδοτικού εισοδήματος κοινωνικής ασφάλισης (1ος πυλώνας) όσο και μέσω της συνεισφοράς ενός αναβαθμισμένου δεύτερου πυλώνα του συνταξιοδοτικού συστήματος που αφορά τα επαγγελματικά σχέδια συντάξεων.
Πέμπτο, η διαφανή και αποτελεσματική συμβολή του κράτους στη χρηματοδότηση του συνταξιοδοτικού συστήματος.
Πέντε στόχοι προτεινόμενης λύσης
Παράλληλα, ανέφερε ότι η μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος αποσκοπεί μέσω ενός δικαιότερου, ορθολογιστικότερου και απλούστερου τρόπου:
Πρώτον, στην κοινωνική βιωσιμότητα μέσω της διασφάλισης ενός επαρκούς και ανθεκτικού συνταξιοδοτικού εισοδήματος και της μείωσης του κινδύνου φτώχειας των συνταξιούχων
Δεύτερον, στην αναβάθμιση της σημασίας που έχει η ασφάλιση, η εργασία και η αποταμίευση
Τρίτον, στην ενίσχυση της αποκριτικότητας και προσαρμοστικότητας του συστήματος
Τέταρτον, στην μακροπρόθεσμη οικονομική βιωσιμότητά του, λαμβάνοντας υπόψη τον αντίκτυπο στα δημόσια οικονομικά
Πέμπτον, στη συμμόρφωση με τα διεθνή πρότυπα (συμβάσεις Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας και Συμβουλίου της Ευρώπης) υιοθετώντας καλές πρακτικές άλλων κρατών.
Πλεονεκτήματα
Σύμφωνα με τον κ. Σταυράκη, τα κύρια πλεονεκτήματα της μεταρρύθμισης περιλαμβάνουν:
1. Επέκταση της κάλυψης τους δικαιούχους του συνταξιοδοτικού συστήματος κοινωνικής ασφάλισης μέσω της χορήγησης της επανασχεδιασμένης βασικής σύνταξης από το ΤΚΑ
2. Διασφάλιση ενός βασικού ύψους εισοδήματος για τους δικαιούχους του συνταξιοδοτικού συστήματος κοινωνικής ασφάλισης
3. Περισσότερη προστασία υπέρ των ατόμων με χαμηλά εισοδήματα μειώνοντας έτσι τον κίνδυνο φτώχειας κατά τη διάρκεια της συνταξιοδότησής τους
4. Κάθε πρόσθετη εισφορά κοινωνικών ασφαλίσεων θα αυξάνει το συνταξιοδοτικό εισόδημα και έτσι θα λειτουργεί ως κίνητρο για εργασία και εισφορά πέραν της επανασχεδιασμένης βασικής
5. Καλύτερη αντιμετώπιση του συνταξιοδοτικού χάσματος μεταξύ των φύλων
6. Εξορθολογισμό της χρηματοδότησης του κράτους προς το συνταξιοδοτικό σύστημα κοινωνικής ασφάλισης
7. Ενίσχυση της οικονομικής διακυβέρνησης του ΤΚΑ και κατ’ επέκταση την καλύτερη διασφάλιση των συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων των ασφαλισμένων καθώς και της δικαιοσύνης μεταξύ των γενεών, μέσω της αναθεωρημένης επενδυτικής πολιτικής και της υιοθέτησης ενός νέου πλαισίου διακυβέρνησης των επενδύσεων
8. Βελτίωση της επάρκειας του συνταξιοδοτικού εισοδήματος των εργαζομένων, με το άθροισμα της επανασχεδιασμένης βασικής και επαναπροσδιορισμένης συμπληρωματικής (αναλογικής) σύνταξης να παρέχει ένα ικανοποιητικό ποσοστό αναπλήρωσης του εργασιακού εισοδήματος κατά την αφυπηρέτηση
Ταμεία προνοίας
Σύμφωνα με τον κ. Σταυράκη, η ενίσχυση του δεύτερου πυλώνα του συνταξιοδοτικού συστήματος, θα βασίζεται στο σχεδιασμό του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης (πυλώνας 0 και 1) και θα εναρμονίζεται με τα ευρωπαϊκά πρότυπα που απορρέουν από την σχετική ευρωπαϊκή οδηγία επαγγελματικών συντάξεων (υπό τροποποίηση ) καθώς και τις συστάσεις ευρωπαϊκής επιτροπής και Ευρωπαϊκής Αρχής Ασφαλίσεων και Επαγγελματικών Συντάξεων (EIOPA). Παράλληλα, θα υιοθετηθούν καλές πρακτικές άλλων χωρών.
«Κύριος σκοπός του σχεδιασμού της συνταξιοδοτικής μεταρρύθμισης είναι η καλύτερη δυνατή επίτευξη των βασικών στόχων της συνταξιοδοτικής πολιτικής», υπογράμμισε.
Αναφέρθηκε στην προστασία των συνταξιούχων από τον κίνδυνο φτώχειας, τη διασφάλιση επαρκούς συνταξιοδοτικού εισοδήματος, την αλλελεηγύη και δικαιοσύνη μεταξύ και εντός των γενεών και τη διασφάλιση της μακροχρόνιας βιωσιμότητας των συντάξεων.
Πυλώνες
Σε σχέση με τους πυλώνες του συνταξιοδοτικού συστήματος, ανέφερε ότι ο πυλώνας 0 αφορά την προστασία από τη φτώχεια και διατήρηση εισοδήματος για χαμηλοσυνταξιούχους, ο πυλώνας 1 την ανταποδοτική σύνταξη για εισοδήματα έως ένα καθορισμένο ανώτατο όριο αποδοχών, ο πυλώνας 2 την ενίσχυση της επάρκειας μέσω πρόσθετης αναπλήρωσης εισοδήματος και ο πυλώνας 3 την υποστήριξη της ατομικής ευελιξίας και ειδικών αναγκών.
Νέα συνεδρία Εργατικού Συμβουλευτικού Σώματος
Σημειώνεται ότι σήμερα στις 9 πραγματοποιείται νέα συνεδρία του Εργατικού Συμβουλευτικού Σώματος όπου αναμένεται να δοθούν νέες απαντήσεις στα πολλά ερωτήματα των κοινωνικών εταίρων που ο «Π» κατέγραψε σε προηγούμενο ρεπορτάζ. Οι κοινωνικοί εταίροι επεσήμαναν πρόσφατα στον «Π» ότι η συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση είναι περίπλοκη και δεν θα πρέπει να βιαστούμε.
Μεταξύ των ερωτημάτων που τίθενται από τους κοινωνικούς εταίρους είναι: α) η μεθοδολογία ορισμού της φτώχιας και κάθε πότε θα αναθεωρείται, β) πώς καθορίστηκε το ποσό των €764 για την ανώτατη βασική σύνταξη, γ) ποια η συνεισφορά του κράτους σήμερα και μετά τη μεταρρύθμιση και δ) το κόστος των σημερινών πιστώσεων.
Επίσης, ζητούν απαντήσεις για το κόστος της προτεινόμενης ελάφρυνσης της αναλογιστικής αναπροσαρμογής (γνωστό ως πέναλτι), ετήσια και σε βάθος χρόνου, την επενδυτική πολιτική του ταμείου και το ζήτημα της δημιουργίας εποπτικής αρχής, την αποπληρωμή του χρέους του κράτους προς το ΤΚΑ και το πλάνο για τερματισμό του δανεισμού.
Στα ερωτήματα που υποβλήθηκαν περιλαμβάνεται και ο προβληματισμός για την ανακατανομή εισφοράς του κράτους από το συμπληρωματικό μέρος προς το βασικό και τι θα συμβεί σε περίπτωση μη ικανοποιητικών εισφορών εργοδοτών και εργοδοτούμενων στο συμπληρωματικό μέρος.
Οι εταίροι ζητούν ταυτόχρονο σχεδιασμό τόσο του πρώτου πυλώνα, όσο και του δεύτερου, έστω και εάν δεν εφαρμοστούν την ίδια περίοδο.
Μεταξύ των αιτημάτων των εταίρων, είναι και η κατάθεση της πολιτικής της κυβέρνησης για τα ταμεία προνοίας.
Όπως δήλωσε στον «Π», ο Υπουργός Εργασίας, Μαρίνος Μουσιούττας, το βασικό περίγραμμα πολιτικής θα δοθεί σε μία από τις τρεις συνεδρίες του σώματος εντός Μαρτίου, επαναλαμβάνοντας ότι η εφαρμογή του δεύτερου πυλώνα είναι ανθρωπίνως αδύνατο να εφαρμοστεί πριν περάσουν 3-4 έτη.
Οι επόμενες συνεδρίες του σώματος προγραμματίστηκαν για τις 23 και 30 Μαρτίου.
Σε χαιρετισμό του στο συνέδριο της ΣΕΚ, ο κ. Μουσιούττας ανέφερε ότι η προωθούμενη συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση είναι η μεγαλύτερη δοκιμασία αλλά και ευκαιρία για να κτιστεί ένα σύστημα που να στηρίζει το μέλλον των νέων.
