Δύο διαφορετικές εικόνες καταγράφονται στην αγορά τροφίμων σε κατεχόμενα και ελεύθερες περιοχές της Κυπριακής Δημοκρατίας, αποκαλύπτοντας έντονες αντιθέσεις στις τιμές του καλαθιού του νοικοκυριού αλλά και μια βασική σταθερά: το κρέας παραμένει σαφώς ακριβότερο στα κατεχόμενα, διαμορφώνοντας καθοριστικά το τελικό κόστος αγορών για τα νοικοκυριά. Από την άλλη, αντίθετη είναι η εικόνα όσον αφορά τα καύσιμα κίνησης τα οποία, παρά τις αυξήσεις, διατηρούνται σε σταθερά χαμηλότερες τιμές στα κατεχόμενα.
Ακριβώς αυτή η ανισορροπία τιμών είναι που, σύμφωνα με την καθημερινή εικόνα στα οδοφράγματα, ωθεί ολοένα και περισσότερους Τουρκοκυπρίους να περνούν στις ελεύθερες περιοχές για αγορές. Το κρέας βρίσκεται στην κορυφή των επιλογών, ωστόσο η τάση επεκτείνεται και σε άλλα προϊόντα, ιδιαίτερα όταν συνδυάζεται με συνολικές αγορές για το οικογενειακό τραπέζι.
Οι τιμές κρέατος
Η εικόνα είναι ξεκάθαρη στα βασικά είδη κρέατος. Στο μοσχάρι η απόκλιση είναι ιδιαίτερα μεγάλη. Η τιμή στα κατεχόμενα φτάνει τα 27 ευρώ το κιλό, σχεδόν διπλάσια σε σχέση με αυτήν των 14,95 ευρώ στις ελεύθερες περιοχές. Πρόκειται για διαφορά που αγγίζει το 80%, στοιχείο που επιβεβαιώνει ότι το μοσχάρι αποτελεί ένα από τα προϊόντα με τη μεγαλύτερη επιβάρυνση για τους καταναλωτές στα κατεχόμενα.
Αντίστοιχη εικόνα παρουσιάζει και το αρνί. Με τιμή 20,47 ευρώ το κιλό στα κατεχόμενα και 13,25 ευρώ στις ελεύθερες περιοχές, η διαφορά ξεπερνά το 50%, καταδεικνύοντας ότι και το βασικότερο προϊόν για το οικογενειακό τραπέζι παραμένει αισθητά ακριβότερο.
Στο κοτόπουλο, αν και οι απόλυτες τιμές είναι χαμηλότερες, η αναλογία παραμένει δυσμενής. Στα κατεχόμενα πωλείται προς 6,90 ευρώ το κιλό, έναντι 3,78 ευρώ στις ελεύθερες περιοχές, δηλαδή περίπου 80% ακριβότερα.
Η σύγκριση στα βασικά είδη
Η σύγκριση τιμών ανάμεσα σε κατεχόμενα και ελεύθερες περιοχές αποτυπώνει με σαφήνεια μια ανομοιογενή εικόνα στην αγορά των βασικών καταναλωτικών προϊόντων, με μεγάλες αποκλίσεις κυρίως στο κρέας αλλά και επιμέρους διαφοροποιήσεις τιμών σε λαχανικά και είδη πρώτης ανάγκης. Οι πίνακες που δημοσιεύουμε είναι αρκούντως διαφωτιστικοί.
Ειδικότερα, οι μεγαλύτερες διαφοροποιήσεις καταγράφονται στα προϊόντα κρέατος. Οι μοσχαρίσιες μπριζόλες στα κατεχόμενα φτάνουν τα 34,60 ευρώ το κιλό, σχεδόν η διπλάσια τιμή σε σχέση με τα 18,98 ευρώ στις ελεύθερες περιοχές. Αντίστοιχα, οι σεφταλιές παρουσιάζουν σημαντική απόκλιση, με τιμή 13,66 ευρώ έναντι μόλις 5,49 ευρώ. Μοναδική εξαίρεση αποτελεί ο μοσχαρίσιος κιμάς, όπου οι τιμές κινούνται σχεδόν στο ίδιο επίπεδο, με 16,58 ευρώ στα κατεχόμενα και 16,99 ευρώ στις ελεύθερες περιοχές.
Φθηνότερα λαχανικά και ψωμί
Σε άλλα είδη διατροφής, η εικόνα αλλάζει. Το ψωμί είναι φθηνότερο στα κατεχόμενα, στα 0,47 ευρώ έναντι των 0,75 ευρώ στις ελεύθερες περιοχές της Κύπρου, ενώ το ρύζι και το γιαούρτι καταγράφουν επίσης χαμηλότερες τιμές, αν και με διαφοροποίηση στις ποσότητες πώλησης. Στα λαχανικά, οι ντομάτες, οι πιπεριές και οι μελιτζάνες είναι αισθητά φθηνότερες στα κατεχόμενα, με διαφορές που σε ορισμένες περιπτώσεις ξεπερνούν το 30%.
Ακολούθως, τα λεμόνια αποτελούν εξαίρεση, καθώς είναι ελαφρώς φθηνότερα στις ελεύθερες περιοχές, ενώ και στα κάρβουνα καταγράφεται χαμηλότερη τιμή, 1,07 ευρώ έναντι 1,83 ευρώ. Σημαντική είναι και η διαφορά στους ξηρούς καρπούς, όπου ο ηλιόσπορος και τα φιστίκια είναι αισθητά ακριβότερα στις ελεύθερες περιοχές, ενώ τα αμύγδαλα κινούνται σχεδόν στο ίδιο επίπεδο.
Η συνολική εικόνα που προκύπτει από τη σύγκριση ανάμεσα στις τιμές είναι σύνθετη. Από τη μία πλευρά, βασικά καταναλωτικά είδη και λαχανικά εμφανίζονται φθηνότερα στα κατεχόμενα, από την άλλη όμως τα προϊόντα κρέατος, που αποτελούν τον πυρήνα του οικογενειακού τραπεζιού, καταγράφουν σημαντικά υψηλότερες τιμές από ό,τι στις ελεύθερες περιοχές. Το αποτέλεσμα είναι ένα καλάθι τιμών όπου το τελικό κόστος για τον καταναλωτή εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη σύνθεση των αγορών του.
€287 για το εορταστικό τραπέζι
Οι τιμές των προϊόντων στα κατεχόμενα αντλήθηκαν από ρεπορτάζ της ιστοσελίδας «Κίπρις Ποστασί», το οποίο καταγράφει τη διαμόρφωση των τιμών ενόψει της μουσουλμανικής εορτής του Ραμαζανιού. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του ίδιου ρεπορτάζ, το κόστος ενός πλήρους οικογενειακού τραπεζιού για το Ραμαζάνι, που περιλαμβάνει, πέραν των βασικών προϊόντων, και γλυκά και ποτά, ανέρχεται συνολικά περίπου στα 287 ευρώ.
Για τις ελεύθερες περιοχές, η καταγραφή των τιμών των κρεάτων έγινε με βάση αυτές του παρατηρητηρίου τιμών βασικών καταναλωτικών προϊόντων για το Πάσχα και για τα υπόλοιπα προϊόντα βασίστηκε σε στοιχεία από γνωστή υπεραγορά, ώστε να αποτυπωθεί μια ενδεικτική μέση εικόνα της αγοράς και όχι κατ’ ανάγκην οι χαμηλότερες διαθέσιμες τιμές στις ελεύθερες περιοχές.
Τα καύσιμα
Σε αντίθεση με την αγορά τροφίμων, όπου η ροή καταναλωτών κατευθύνεται κυρίως από τα κατεχόμενα προς τις ελεύθερες περιοχές, στα καύσιμα παρατηρείται το αντίστροφο φαινόμενο. Ελληνοκύπριοι συνεχίζουν να περνούν τα οδοφράγματα για να «φουλάρουν» τα οχήματά τους, αξιοποιώντας τη διαφορά στην τιμή στα καύσιμα κίνησης.
Μετά και τις τελευταίες αυξήσεις στα κατεχόμενα, οι τιμές των καυσίμων αναπροσαρμόστηκαν εκ νέου προς τα πάνω, υπό το βάρος των εξελίξεων στην παγκόσμια οικονομία αλλά και των πιέσεων που καταγράφονται στην Τουρκία, από την οποία προμηθεύονται καύσιμα.
Μέσα από τη σύγκριση ανάμεσα σε κατεχόμενα και τις μέσες τιμές στις ελεύθερες περιοχές προκύπτει ότι η αμόλυβδη βενζίνη 95 οκτανίων είναι φθηνότερη στα κατεχόμενα, στα 1,11 ευρώ το λίτρο, έναντι 1,481 ευρώ στις ελεύθερες περιοχές, ενώ παρόμοια εικόνα παρουσιάζει και η βενζίνη 98 οκτανίων, με τιμή 1,13 ευρώ έναντι 1,499 ευρώ. Ακόμη μεγαλύτερη είναι η διαφορά στο πετρέλαιο κίνησης, το οποίο διαμορφώνεται στο 1,09 ευρώ στα κατεχόμενα και στο 1,626 ευρώ στις ελεύθερες περιοχές. Αντίθετα, στο πετρέλαιο θέρμανσης καταγράφεται η μοναδική περίπτωση όπου οι τιμές είναι υψηλότερες στα κατεχόμενα, φτάνοντας το 1,32 ευρώ το λίτρο, έναντι 1,127 ευρώ στις ελεύθερες περιοχές.
- Η μετατροπή των τιμών σε ευρώ για τις ανάγκες του ρεπορτάζ έγινε με βάση τη συναλλαγματική ισοτιμία της 20ής Μαρτίου 2026
