Μία εβδομάδα πριν τις βουλευτικές εκλογές της ερχόμενης Κυριακής και το πολιτικό σκηνικό φαίνεται να είναι το πιο ρευστό της τελευταίας δεκαπενταετίας -το ποσοστό της αδιευκρίνιστης ψήφου εξακολουθεί να είναι πολύ υψηλό (ένας στους πέντε ψηφοφόρους περίπου). Στη δημοσκόπηση της Noverna για λογαριασμό του Πολίτη που δημοσιεύθηκε χθες, Σάββατο (και διεξήχθη 1-12 Μαΐου 2026), το 19,4% δηλώνει αναποφάσιστο ή ότι δεν θα ψηφίσει, ενώ ένα επιπλέον 2,5% αρνείται να απαντήσει. Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις εξακολουθούν να δείχνουν τα λεγόμενα παραδοσιακά κόμματα να μετρούν μεγάλες απώλειες, όπως και έναν αξιοσημείωτο κατακερματισμό του κομματικού χάρτη. Οι νέοι κομματικοί σχηματισμοί -κυρίως το ΑΛΜΑ του Οδυσσέα Μιχαηλίδη και η Άμεση Δημοκρατία του Φειδία Παναγιώτου- αλλάζουν τις πολιτικές ισορροπίες για ΔΗΣΥ, ΑΚΕΛ και ΔΗΚΟ.
Κόμματα Vs… κοινωνία
Το βασικό χαρακτηριστικό αυτής της προεκλογικής περιόδου είναι ότι τα μεγάλα κόμματα δεν δίνουν μόνον μάχη μεταξύ τους αλλά δίνουν και μάχη επιβίωσης απέναντι στην ταλαιπωρημένη/θυμωμένη κοινωνία και κατ’ επέκταση των απογοητευμένων/πικραμένων ψηφοφόρων τους. Η πολιτική συζήτηση δεν περιστρέφεται πλέον αποκλειστικά γύρω από το Κυπριακό ή/και την οικονομία/ακρίβεια αλλά και γύρω από τη διαφθορά, την κρίση των θεσμών, την αξιοπιστία του πολιτικού συστήματος, την ανάγκη τιμωρίας του παλαιού κομματικού κατεστημένου. Και ο μεγάλος πονοκέφαλος για ΔΗΣΥ, ΑΚΕΛ και ΔΗΚΟ είναι ότι η ψήφος διαμαρτυρίας δεν κατευθύνεται μόνον προς το ΕΛΑΜ, όπως συνέβαινε σε προηγούμενες εκλογικές αναμετρήσεις. Σήμερα στρέφεται προς επιπλέον δύο διαφορετικές δεξαμενές: το καταγγελτικό προφίλ του Οδυσσέα Μιχαηλίδη και το απολιτίκ-ψηφιακό στυλ του Φειδία Παναγιώτου. Υπάρχει και το ήπιο Volt, το οποίο αντλεί ψήφους από την Κεντροδεξιά και την Κεντροαριστερά –τη δεξαμενή με τους έντονα ευρωπαϊστές, έντονα υπέρ της ΔΔΟ στο Κυπριακό, έντονα κοινωνικά προοδευτικούς, έντονα υπέρ των δικαιωμάτων των ΛΟΑΤΚΙ, έντονα υπέρ της προστασίας του περιβάλλοντος.
ΔΗΣΥ
Για τον Δημοκρατικό Συναγερμό, το κεντρικό διακύβευμα είναι η πρωτιά και, αν είναι δυνατόν, μία ξεκάθαρη απόσταση από το δεύτερο ΑΚΕΛ. Η πρόεδρος του ΔΗΣΥ -και πρόεδρος της Βουλής- Αννίτα Δημητρίου, γνωρίζει ότι μία πρώτη θέση, έστω και οριακή, θα μπορεί να παρουσιαστεί ως πολιτική επανεκκίνηση μετά την ήττα των προεδρικών του 2023 και τη μακρά περίοδο εσωστρέφειας. Οτιδήποτε άλλο θα αυξήσει την εσωτερική μουρμούρα και θα αναζωπυρώσει τη συζήτηση για την ηγεσία και τη στρατηγική του κόμματος. Ωστόσο, ο ΔΗΣΥ αντιμετωπίζει σοβαρή δυσκολία στο να ικανοποιήσει όλο το ακροατήριο και τις τάσεις του. Δηλαδή, και τους κληριδικούς, και τους χριστοδουλιδικούς, και τους αβερωφικούς, και τους αστούς, και της λαϊκής Δεξιάς, και τους μετριοπαθείς, και αυτούς που κινούνται στα όρια της Ακροδεξιάς, τους εθνικιστές και άλλους. Η «εποικοδομητική αντιπολίτευση» τού λίγο αντιπολίτευση και λίγο «συμπόρευση» θολώνει κάπως το μήνυμα του κόμματος. Ένα μέρος των ψηφοφόρων, που παραδοσιακά ψήφιζε Συναγερμό, φαίνεται να σκέφτεται είτε αποχή είτε ψήφο προς άλλους σχηματισμούς (κάποιοι έχουν ήδη μετακινηθεί προς ΕΛΑΜ, ΑΛΜΑ, Άμεση Δημοκρατία, Volt). Ωστόσο, όσο πλησιάζουμε στην ημέρα των εκλογών τόσο το ξανασκέφτονται οι παραδοσιακοί ψηφοφόροι και κάποιοι εξ αυτών επιστρέφουν στο «μαντρί» -αν και δυσαρεστημένοι. Και αυτό δεν ισχύει μόνον για τον ΔΗΣΥ -οι δημοσκοπήσεις αυτής της εβδομάδας το δείχνουν και για τα υπόλοιπα παραδοσιακά κόμματα.
Διλήμματα
Σε αυτό το τελευταίο μίλι μέχρι την ερχόμενη Κυριακή, ο Συναγερμός θα συνεχίσει να προβάλλει το δίλημμα «ΔΗΣΥ ή ΑΚΕΛ», καθώς και «την ανάγκη η χώρα να συνεχίσει να πορεύεται συνετά, σοβαρά, σταθερά, κάτι που εγγυάται ένας ισχυρός Δημοκρατικός Συναγερμός, ή επιστροφή στις κρίσεις». Ο ΔΗΣΥ άρπαξε αμέσως την… πάσα από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας για σοβαρές εξελίξεις στο Κυπριακό («ο ΓΓ του ΟΗΕ ενδεχομένως να φέρει Σχέδιο Λύσης πριν το τέλος του χρόνου») και δήλωσε πανέτοιμος. Η ελπίδα για οτιδήποτε αφορά στο Κυπριακό επαναπατρίζει ψηφοφόρους ή/και τους συγκρατεί από το να εγκαταλείψουν το κόμμα τους, την πατριωτική Δεξιά του Γλαύκου Κληρίδη.
ΑΚΕΛ
Από την άλλη, το ΑΚΕΛ εμφανίζεται πιο συσπειρωμένο. Ο γ.γ. του κόμματος, Στέφανος Στεφάνου, επενδύει στη φθορά της κυβέρνησης και στην κοινωνική δυσαρέσκεια που προκαλεί η ακρίβεια, το ενεργειακό, οι εκποιήσεις, το στεγαστικό κ.λπ., προσπαθώντας να εμφανιστεί ως η βασική αντιπολιτευτική δύναμη. Ωστόσο, 13 χρόνια εκτός κυβέρνησης, με τόσα σκάνδαλα και κρίσεις, το ΑΚΕΛ δεν έχει καταφέρει να κεφαλαιοποιήσει τη φθορά των άλλων κομμάτων που κυβερνούν είτε συγκυβερνούν. Το ΑΚΕΛ εύκολα συσπειρώνει τον παραδοσιακό του πυρήνα, όμως αντιμετωπίζει πρόβλημα διεύρυνσης. Η αριστερή ψήφος δεν μετακινείται εύκολα προς το ακροδεξιό ΕΛΑΜ, όμως ένα νεότερο και πιο απολιτικοποιημένο κοινό δείχνει αδιαφορία για τις κλασικές ιδεολογικές αναφορές του ΑΚΕΛ και γλυκοκοιτάζει την Άμεση Δημοκρατία του Φειδία Παναγιώτου, το Volt, το ΑΛΜΑ. Αυτό περιορίζει τη δυναμική του και πολύ δύσκολα θα δει πρωτιά. Τις επόμενες επτά ημέρες, που απομένουν μέχρι το κλείσιμο των καλπών της 24ης Μαΐου, το ΑΚΕΛ θα επικεντρωθεί στα θέματα που ξέρει να δουλεύει καλά: Ευημερία αριθμών/μιζέρια πολιτών, ακρίβεια/ακριβό ρεύμα, εκποιήσεις, στεγαστικό, εργασιακά, χαμηλοί μισθοί και συντάξεις, φορολόγηση υπερκερδών τραπεζών και φυσικά… Κυπριακό.
ΔΗΚΟ
Το Δημοκρατικό Κόμμα βρίσκεται σε δυσκολότερη θέση από ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ. Παραδοσιακά λειτουργούσε ως κόμμα-ρυθμιστής, με δυνατότητα συνεργασιών προς όλες τις κατευθύνσεις. Σήμερα όμως πιέζεται από παντού: χάνει κεντρώους ψηφοφόρους προς το ΑΛΜΑ, συντηρητικούς προς το ΕΛΑΜ και νεότερους προς την Άμεση Δημοκρατία. Μέχρι πριν από λίγες ημέρες, οι δημοσκοπήσεις έδειχναν το ΔΗΚΟ με μονοψήφια ποσοστά και άρα με λιγότερες βουλευτικές έδρες –μεγαλοστελέχη κινδυνεύουν να μείνουν εκτός Βουλής. Τις τελευταίες ημέρες καταγράφεται αυξητική τάση, έχουν επιστρέψει στο κόμμα στελέχη, όπως ο Άγγελος Βότσης. Σε αυτό το πλαίσιο θα πρέπει να ιδωθούν και οι ολοένα αυξανόμενες επιθέσεις προς τον Οδυσσέα Μιχαηλίδη. Το ΑΛΜΑ δεν θεωρείται απλώς ένα νέο κόμμα, θεωρείται κίνδυνος για ολόκληρο το παραδοσιακό Κέντρο. Ο πρώην Γενικός Ελεγκτής διαθέτει δύο στοιχεία που ανησυχούν το πολιτικό σύστημα και δη το ΔΗΚΟ: παρουσιάζει τον εαυτό του, σε υπερβολικό βαθμό, ως τον μόνον πολέμιο της διαφθοράς, κάτι που το πλήρωσε με μεγάλο προσωπικό κόστος (απολύθηκε), και ταυτόχρονα απευθύνεται σε δεξιούς, κεντρώους αλλά και απογοητευμένους αριστερούς. Την τελική ευθεία της προεκλογικής περιόδου το ΔΗΚΟ θα τη βαδίσει με θετική ατζέντα, όπως είναι οι καλοί ρυθμοί ανάπτυξης, επιδόματα/στήριξη στα ευάλωτα νοικοκυριά κ.λπ., αλλά και με παράλληλες επιθέσεις προς τον πολιτικό… εχθρό που τους κλέβει ψήφους. Τον άλλοτε συναγωνιστή τους Οδυσσέα Μιχαηλίδη και το ΑΛΜΑ.
Επιθέσεις στον Οδυσσέα
Γιατί, τις τελευταίες ημέρες, ΔΗΣΥ, ΑΚΕΛ και ΔΗΚΟ επιχειρούν σφοδρή επίθεση στο ΑΛΜΑ και τον επικεφαλής του, Οδυσσέα Μιχαηλίδη; Για πέντε πολιτικούς λόγους:
(1) Το ΑΛΜΑ απορροφά ψήφους από διαφορετικές δεξαμενές, ταυτόχρονα. Δεν λειτουργεί όπως το ΕΛΑΜ, που παραδοσιακά τραβούσε κυρίως τη δεξιά ή τη λεγόμενη αντισυστημική ψήφο. Το ΑΛΜΑ φαίνεται να παίρνει κεντρώους ψηφοφόρους του ΔΗΚΟ, φιλελεύθερους/της αστικής Δεξιάς ψηφοφόρους του ΔΗΣΥ αλλά και απογοητευμένους πολίτες που παλαιότερα κινούνταν προς ΑΚΕΛ ή αποχή. Αυτό το κάνει πιο επικίνδυνο εκλογικά, γιατί δεν περιορίζεται ιδεολογικά.
(2) Ο Οδυσσέας Μιχαηλίδης έχει κτίσει ισχυρό «ηθικό κεφάλαιο». Ως τέως Γενικός Ελεγκτής, έκτισε δημόσια εικόνα σύγκρουσης με τη διαφθορά, τις πελατειακές πρακτικές, το πολιτικό κατεστημένο. Σε περίοδο μεγάλης δυσπιστίας προς τα κόμματα, αυτό τον βοηθά να εμφανίζεται ως «καθαρός», ανεξάρτητος, αντισυστημικός, αν και ακραίος και εμμονικός σε πολλές περιπτώσεις. Τα παραδοσιακά κόμματα δυσκολεύονται να τον αντιμετωπίσουν με κλασική κομματική αντιπαράθεση.
(3) Το ΑΛΜΑ απειλεί το μεταπολιτευτικό μοντέλο που κρατούσε κομματικές ισορροπίες εντός και εκτός Βουλής. Για δεκαετίες, το πολιτικό σύστημα της Κύπρου λειτουργούσε πάνω σε σχετικά σταθερές μετακινήσεις: ΔΗΣΥ προς/από ΔΗΚΟ, ΔΗΚΟ, προς/από ΕΔΕΚ, ΑΚΕΛ, προς/από Κέντρο και μικρότερες αριστερές δυνάμεις. Το ΑΛΜΑ σπάει αυτή την πολιτική γεωγραφία, την αποενοχοποιεί. Δηλαδή, ένας ψηφοφόρος μπορεί πλέον να φύγει εντελώς από το παραδοσιακό κομματικό τόξο χωρίς να πάει, θεωρητικά, σε ακραία επιλογή, όπως είναι, π.χ., το ΕΛΑΜ.
(4) Υπάρχει φόβος δημιουργίας προεδρικής δυναμικής για το 2028. Οι βουλευτικές δεν αντιμετωπίζονται μόνον ως μάχη εδρών. Εάν το ΑΛΜΑ καταγράψει υψηλό ποσοστό, ο Οδυσσέας Μιχαηλίδης μπορεί να εξελιχθεί σε σοβαρό παίκτη για τις προεδρικές του 2028. Αυτό ανησυχεί ιδιαίτερα τον ΔΗΣΥ που θέλει να παραμείνει βασικός πόλος εξουσίας, το ΔΗΚΟ που κινδυνεύει να χάσει εντελώς τον ρυθμιστικό του ρόλο και να λεηλατηθεί πολιτικά αλλά και το ΑΚΕΛ που δεν θέλει νέο ισχυρό κεντροαντισυστημικό πόλο μέσα στα πόδια του.
(5) Οι επιθέσεις είναι και προσπάθεια «απονομιμοποίησης» πριν παγιωθεί. Όταν ένα νέο πολιτικό ρεύμα εμφανίζεται με δυναμική, τα παλαιότερα κόμματα συχνά προσπαθούν να το παρουσιάσουν ως προσωποπαγές, πολιτικά άπειρο, λαϊκιστικό, επικίνδυνο για τη σταθερότητα (κάποια από αυτά τα χαρακτηριστικά τα έχει το ΑΛΜΑ). Ο στόχος είναι να περιοριστεί η δυναμική του πριν αποκτήσει οργανωμένη κομματική βάση, μόνιμη κοινωνική επιρροή, θεσμική κανονικοποίηση. Το ενδιαφέρον είναι ότι σε τέτοιες περιπτώσεις οι συνεχείς επιθέσεις μπορούν να λειτουργήσουν και αντίστροφα: να ενισχύσουν την εικόνα του «διωκόμενου από το σύστημα», κάτι που συχνά συσπειρώνει ψηφοφόρους διαμαρτυρίας γύρω από νέα πολιτικά σχήματα.
Τρεις στόχοι
Συνεπώς, οι επιθέσεις εναντίον του Οδυσσέα Μιχαηλίδη και το κόμμα του (ΑΛΜΑ), που αντλεί ψήφους από όλους τους χώρους των παραδοσιακών κομμάτων, έχουν τρεις βασικούς στόχους. Πρώτο, να περιοριστεί το ηθικό πλεονέκτημα που απέκτησε ως συγκρουσιακή προσωπικότητα απέναντι στο σύστημα εξουσίας. Δεύτερο, να εμφανιστεί ως πολιτικά άπειρος ή λαϊκιστής. Και, τρίτο, να ενεργοποιηθούν αντανακλαστικά φόβου στους ψηφοφόρους που θέλουν σταθερότητα και όχι ανατροπές… και εμμονές και εκδικητικότητα. Αυτή η τακτική, για την ώρα, φαίνεται να πιάνει τόπο. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν φρενάρισμα της δυναμικής και ελαφρά πτώση των ποσοστών του ΑΛΜΑ. Όμως, η υπερβολική επιθετικότητα προς τον Μιχαηλίδη και το ΑΛΜΑ ενδεχομένως να λειτουργήσει ως μπούμερανγκ, δηλαδή υπέρ τους –υπάρχει η πιθανότητα ένα κομμάτι της κοινωνίας να δει με συμπάθεια κάποιον που πολεμάται ανελέητα και να θεωρήσει ότι όλη αυτή η πολεμική προς τον Οδυσσέα Μιχαηλίδη έχει να κάνει με τη μετωπική του σύγκρουση με κατεστημένα συμφέροντα. Αυτό το αφήγημα τροφοδοτεί την εικόνα του αντισυστημικού μεταρρυθμιστή. Όσο περισσότερο τα παραδοσιακά κόμματα του επιτίθενται συντονισμένα τόσο ενδεχομένως θα ενισχύεται η πιθανότητα να δημιουργηθεί η αντίληψη ότι το σύστημα φοβάται την άνοδο των ποσοστών του ΑΛΜΑ και την παρουσία του Μιχαηλίδη στη Βουλή. Το ΑΛΜΑ δημιουργεί προβλήματα κυρίως στο ΔΗΚΟ αλλά και στον ΔΗΣΥ -κόβει ψήφους από τη δεξαμενή των ψηφοφόρων που παλαιότερα επέλεγαν «σοβαρές» κεντρώες ή φιλελεύθερες επιλογές.
Φειδίας σε παράλληλο σύμπαν
Η Άμεση Δημοκρατία του Φειδία Παναγιώτου λειτουργεί με εντελώς διαφορετικό τρόπο, σε ένα παράλληλο σύμπαν. Ο Φειδίας δεν ανταγωνίζεται τα παραδοσιακά κόμματα σε επίπεδο ιδεολογίας. Ανταγωνίζεται την ίδια τη λογική της κομματικής πολιτικής. Η δύναμή του είναι η κουλτούρα των μέσων κοινωνικής δικτύωσης (social media), η αντισυμβατική επικοινωνία (TikTok) και η σχέση με νεότερες ηλικίες που δεν νιώθουν (μήτε έχουν) οποιονδήποτε δεσμό με το κομματικό σύστημα. Η Άμεση Δημοκρατία προσελκύει νέους/νεαρούς ψηφοφόρους, απολιτίκ κοινό, πρώην του χώρου της αποχής (απέχοντες), απογοητευμένους ψηφοφόρους του ΔΗΣΥ, του ΑΚΕΛ, του Κέντρου. Δεν αφαιρεί μαζικά ψήφους από τον σκληρό πυρήνα των παραδοσιακών κομμάτων αλλά τους στερεί τη δυνατότητα να ανανεώσουν εκλογικά τη βάση τους.
Η σημαντικότερη πολιτική εξέλιξη
Η τελευταία εβδομάδα δείχνει, επίσης, ότι καταρρέουν αρκετές από τις παραδοσιακές πολιτικές γέφυρες. Για χρόνια υπήρχαν μετακινήσεις μεταξύ ΔΗΣΥ και ΔΗΚΟ ή μεταξύ ΔΗΚΟ και ΕΔΕΚ. Σήμερα αυτές οι δεξαμενές δεν λειτουργούν όπως παλιά. Οι ψηφοφόροι δεν κινούνται γραμμικά μέσα στο κλασικό κομματικό τόξο. Πηδούν έξω από αυτό. Ένας απογοητευμένος συναγερμικός μπορεί πλέον να πάει στο ΑΛΜΑ, στο ΕΛΑΜ, στον Φειδία, στο Volt. Ένας κεντρώος ψηφοφόρος του ΔΗΚΟ μπορεί να επιλέξει αποχή, Οδυσσέα Μιχαηλίδη ή… ΑΚΕΛ. Αυτή η αποσύνθεση των παραδοσιακών διαδρομών και η «αποενοχοποίηση» των ψηφοφόρων (απογαλακτίζονται/σπάνε τους οικογενειακούς πολιτικούς δεσμούς) είναι ίσως η σημαντικότερη πολιτική εξέλιξη αυτών των εκλογών.
Το καλύτερο σενάριο για Προεδρικό
Το Προεδρικό παρακολουθεί την κατάσταση με ζωηρό ενδιαφέρον. Από τη μία, η φθορά των κομμάτων που στήριξαν Χριστοδουλίδη για την Προεδρία της Δημοκρατίας -ιδιαίτερα του ΔΗΚΟ- του δημιουργεί ανησυχία για τη μελλοντική κυβερνητική σταθερότητα. Από την άλλη, όμως, η αποδυνάμωση του ΔΗΣΥ (τόσο όσο να έχει ανάγκη το Προεδρικό και να μην βγάζει μάτι η στήριξη του Προέδρου στο ΕΛΑΜ) και η πολυδιάσπαση τής αντιπολίτευσης εξυπηρετούν βραχυπρόθεσμα τον Νίκο Χριστοδουλίδη. Η κυβέρνηση φαίνεται να επιδιώκει μία λεπτή ισορροπία: να μην χρεωθεί πλήρως τη δυσαρέσκεια και να μην βγει υπερβολικά ενισχυμένο κανένα κόμμα που θα μπορούσε να εξελιχθεί σε ισχυρό αντίπαλο ενόψει του 2028 (ούτε το ΕΛΑΜ, για να μην έχει απαιτήσεις και να υπαγορεύει όρους). Αλλά και να είναι δυνατόν κάποια από τα παραδοσιακά κόμματα να μπορούν να συνεργάζονται μεταξύ τους και να περνούν νομοσχέδια, ώστε να μπορεί να λειτουργήσει η κυβέρνηση και η δημοκρατία. Το ιδανικό σενάριο για το Προεδρικό είναι μία Βουλή κατακερματισμένη, χωρίς σαφή ηγεμονία κανενός.
Βουλευτικές με το μάτι στις προεδρικές
Επιπλέον, υπάρχει μία ακόμη παράμετρος: γενικά οι βουλευτικές εκλογές θεωρούνται πρόκριμα για τις προεδρικές, άρα και οι βουλευτικές του 2026 για τις προεδρικές του 2028. Ο ΔΗΣΥ θέλει να αποδείξει ότι παραμένει ο κύριος πόλος εξουσίας. Το ΑΚΕΛ θέλει να εμφανιστεί ως η κυρίαρχη αντιπολιτευτική δύναμη. Ο Οδυσσέας Μιχαηλίδης θέλει να χτίσει προεδρική δυναμική. Και ο Φειδίας επιχειρεί να μετατρέψει την προσωπική του δημοφιλία σε μόνιμο πολιτικό ρεύμα. Το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν τα παραδοσιακά κόμματα μπορούν να επαναπατρίσουν ψηφοφόρους την τελευταία εβδομάδα. Ο ΔΗΣΥ έχει κάποιες πιθανότητες μέσω του διλήμματος «σταθερότητα ή χάος» και μέσω του φόβου ενίσχυσης ακραίων ή άπειρων σχηματισμών. Το ΑΚΕΛ ποντάρει περισσότερο στη συσπείρωση και στην ανάγκη ισχυρής αντιπολίτευσης. Το ΔΗΚΟ δυσκολεύεται περισσότερο, γιατί δεν έχει καθαρό αφήγημα διαφοροποίησης, ωστόσο παίζει το χαρτί της μετριοπάθειας και του Κέντρου.
Καθαρός νικητής ή καθαρός ηττημένος
Την ερχόμενη Κυριακή το βράδυ θα μάθουμε κατά πόσο σημαντικό μέρος της οργισμένης ή διαμαρτυρόμενης ψήφου θα επιστρέψει ή όχι στα παραδοσιακά κόμματα. Δηλαδή, εάν οι ψηφοφόροι που μετακινούνται προς ΑΛΜΑ ή Άμεση Δημοκρατία το κάνουν ως προσωρινή «παρένθεση» ή προχωρούν/επιχειρούν συνειδητή ρήξη με το πολιτικό μοντέλο των τελευταίων δεκαετιών. Για αυτό και οι τελευταίες ημέρες της προεκλογικής εκστρατείας είναι πολύ σημαντικές για το κομματικό σύστημα της Κύπρου. Δεν κρίνονται μόνον ποσοστά και έδρες. Κρίνεται το κατά πόσον το μεταπολιτευτικό μοντέλο κυριαρχίας των παραδοσιακών κομμάτων μπορεί ακόμη να αντέξει απέναντι σε ένα κύμα αντισυστημικής, προσωποκεντρικής και… ψηφιακής πολιτικής. Οι εκλογές της 24ης Μαΐου ενδέχεται να μην αναδείξουν έναν καθαρό νικητή. Μπορεί όμως να αναδείξουν έναν καθαρό χαμένο: το ίδιο το παραδοσιακό κομματικό μοντέλο που κυριάρχησε στην Κύπρο επί δεκαετίες.
