Διπλάσιες έδρες και διψήφιο ποσοστό, κοντά στο 11% (10,9%), κατέγραψε το Εθνικό Λαϊκό Μέτωπο στις χθεσινές βουλευτικές εκλογές, επιβεβαιώνοντας τη θεσμική αναβάθμιση της ακροδεξιάς στο κυπριακό πολιτικό σκηνικό. Το ΕΛΑΜ εξασφάλισε 40.572 ψήφους, αναδείχθηκε τρίτο κόμμα και αύξησε την κοινοβουλευτική του παρουσία από τέσσερις σε οκτώ έδρες. Συγκεκριμένα, εξέλεξε τρεις βουλευτές στη Λευκωσία, δύο στην Αμμόχωστο, δύο στη Λεμεσό, και έναν στη Λάρνακα.
Η χθεσινή επίδοση επιβεβαιώνει μια πορεία σταδιακής ανόδου που ξεκίνησε από πολύ χαμηλότερη αφετηρία. Το 2011, στην πρώτη ουσιαστική του συμμετοχή σε βουλευτική εκλογική αναμέτρηση, το ΕΛΑΜ είχε εξασφαλίσει μόνο 4 χιλιάδες ψήφους, χωρίς να εισέλθει στη Βουλή. Το 2016 πέτυχε για πρώτη φορά κοινοβουλευτική εκπροσώπηση με δύο έδρες, ενώ το 2021 ανέβηκε στις τέσσερις. Δεκαπέντε χρόνια μετά την πρώτη του εμφάνιση στην κάλπη, το κόμμα ξεπέρασε τις 40 χιλιάδες ψήφους, στοιχείο που δείχνει ότι η εκλογική του βάση δεν αποτελεί πλέον στιγμιαία διαμαρτυρία, αλλά έχει αποκτήσει σταθερότερα χαρακτηριστικά.
Έπιασε ταβάνι;
Στις βουλευτικές εκλογές του 2021 το ΕΛΑΜ είχε εξασφαλίσει 24.255 ψήφους, ποσοστό 6,8%, ενώ στις ευρωεκλογές του 2024 κατέγραψε 41.215 ψήφους και 11,2%, εξασφαλίζοντας για πρώτη φορά θέση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Υπό αυτό το πρίσμα, το αποτέλεσμα των βουλευτικών του 2026 είναι διπλής ανάγνωσης. Από τη μία, το ΕΛΑΜ αύξησε το ποσοστό του κατά περίπου τέσσερις μονάδες σε σχέση με τις προηγούμενες βουλευτικές και διπλασίασε τις έδρες του. Από την άλλη, σε απόλυτους αριθμούς δεν ξεπέρασε την επίδοση των ευρωεκλογών του 2024, γεγονός που ενδεχομένως δείχνει ότι πλησιάζει τα όρια της σημερινής εκλογικής του δεξαμενής.
Την ίδια ώρα, το τελικό αποτέλεσμα κινήθηκε χαμηλότερα από τις προσδοκίες που είχαν δημιουργηθεί σε μέρος της προεκλογικής περιόδου, καθώς δημοσκοπήσεις έδιναν σε κάποιες περιπτώσεις στο ΕΛΑΜ ποσοστά μέχρι και 15%. Επιπλέον, παρότι κατέλαβε την τρίτη θέση, η απόστασή του από το τέταρτο ΔΗΚΟ δεν ήταν μεγάλη, καθώς περιορίστηκε στις 0,9 ποσοστιαίες μονάδες. Το στοιχείο αυτό μετριάζει την εικόνα μιας ανεμπόδιστης εκλογικής εκτόξευσης και ενισχύει την ανάγνωση ότι η άνοδος του κόμματος, αν και σημαντική, είχε συγκεκριμένα όρια.
Αυτό δεν μειώνει το πολιτικό βάρος του αποτελέσματος. Οι περίπου 40 χιλιάδες ψήφοι δεν μπορούν να αγνοηθούν, ούτε και το γεγονός ότι ένα κόμμα με ακροδεξιά καταγωγή και σκληρή ατζέντα σε μεταναστευτικό, Κυπριακό, ΛΟΑΤΚΙ δικαιώματα και ζητήματα ταυτότητας εδραιώνεται πλέον ως τρίτη κοινοβουλευτική δύναμη. Η αναφορά στην ιστορική του σχέση και ιδεολογική συγγένεια με τη Χρυσή Αυγή (θυμίζουμε ότι το 2008 όταν έγινε η πρώτη προσπάθεια εγγραφής του κόμματος αυτό θα έφερε την ονομασία «Χρυσή Αυγή - Πυρήνας Κύπρου, κάτι που δεν έγινε αποδεκτό από το Υπουργείο Εσωτερικών, και κάπως έτσι προέκυψε η ονομασία Εθνικό Λαϊκό Μέτωπο) υπήρξε διαχρονικά κομβική για την ανάγνωση της πολιτικής του ταυτότητας. Ωστόσο, το σημερινό ερώτημα δεν περιορίζεται στο παρελθόν του, αλλά αφορά κυρίως τον τρόπο με τον οποίο επιχειρεί να μετακινηθεί από το περιθώριο προς έναν ρόλο κανονικοποιημένης κοινοβουλευτικής επιρροής.
Η συναγερμική διεύρυνση
Καθοριστικό στοιχείο της τελευταίας περιόδου ήταν και η προσπάθεια διεύρυνσης προς τον ευρύτερο δεξιό και συναγερμικό χώρο με την προσχώρηση πρώην στελεχών του ΔΗΣΥ, όπως ο Ευγένιος Χαμπουλλάς, ο Μάριος Πελεκάνος και ο Ανδρέας Παπαχαραλάμπους. Η κίνηση αυτή δεν φαίνεται να έφερε θεαματική νέα εισροή ψηφοφόρων, τουλάχιστον αν συγκριθεί το αποτέλεσμα με τις ευρωεκλογές του 2024. Αντίθετα, μπορεί να υποστηριχθεί ότι συνέβαλε στην αλλοίωση του προφίλ που επιδίωκε διαχρονικά να προβάλλει το ΕΛΑΜ ως καθαρά αντισυστημική δύναμη. Το κόμμα εμφανίζεται πλέον περισσότερο ως υβριδικός σχηματισμός: διατηρεί τη σκληρή ιδεολογική του ταυτότητα, αλλά ταυτόχρονα επιχειρεί να ενσωματώσει πρόσωπα και ακροατήρια της παραδοσιακής Δεξιάς.
Ο παράγοντας «μεταναστευτικό»
Την ίδια ώρα, ένας παράγοντας που φαίνεται να συγκράτησε την περαιτέρω άνοδο του ΕΛΑΜ είναι το μεταναστευτικό. Το κόμμα το παρουσιάζει σταθερά ως υπαρξιακό ζήτημα για την Κυπριακή Δημοκρατία, συνδέοντάς το με την εγκληματικότητα και τη δημογραφική αλλοίωση. Ωστόσο, μέρος των ψηφοφόρων φαίνεται να θεωρεί ότι το ζήτημα έτυχε αποτελεσματικότερης διαχείρισης από την κυβέρνηση Χριστοδουλίδη, ενώ στην καθημερινή ατζέντα αναδείχθηκαν εντονότερα θέματα όπως η οικονομία, η ακρίβεια και το στεγαστικό.
Σε κάθε περίπτωση, το αποτέλεσμα του ΕΛΑΜ δεν είναι απλώς αριθμητική άνοδος. Είναι πολιτικό μήνυμα εδραίωσης μιας ακροδεξιάς δύναμης εντός του κοινοβουλευτικού συστήματος, με αυξημένη πλέον δυνατότητα παρέμβασης στους συσχετισμούς της νέας Βουλής.
