Θα πρέπει να υπάρξει ουσιαστική πρόοδος στο Κυπριακό προς την κατεύθυνση επανέναρξης των συνομιλίων στη βάση του συμφωνημένου πλαισίου για να εξεταστούν τα όποια θετικά βήματα όσον αφορά τα Ευρωτουρκικά, ανέφερε, την Τετάρτη, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, απαντώντας σε ερωτήσεις εκπροσώπων των ΜΜΕ κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου για τον απολογισμό της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ.
Ερωτηθείς ποιο επόμενο βήμα αναμένεται από την Ευρωπαϊκή Ένωση σε σχέση με το Κυπριακό, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης είπε ότι η ΕΕ για πρώτη φορά διαδραματίζει τόσο σημαντικό ρόλο στις προσπάθειες επίλυσης του Κυπριακού.
«Είναι πολύ σημαντικό το γεγονός ότι η θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως εκφράζεται και προς τα Hνωμένα Έθνη αλλά και προς την τουρκική Kυβέρνηση, είναι ακριβώς ταυτόσημη με τη θέση της Κυπριακής Δημοκρατίας. Θα πρέπει να υπάρξει πρόοδος στο Κυπριακό, ουσιαστική πρόοδος στο Κυπριακό, προς την κατεύθυνση επανέναρξης των συνομιλίων στην βάση του συμφωνημένου πλαισίου, για να εξεταστούν τα όποια θετικά βήματα όσον αφορά τα Ευρωτουρκικά», συνέχισε.
«Η Τουρκία επιδιώκει μια προνομιακή διαχείριση, όχι μόνο στα των Ευρωτουρκικών, αλλά ακόμη και στα θέματα του ΝΑΤΟ, που, από πλευράς Ευρωπαϊκής Ένωσης τουλάχιστον, δεν είμαστε κράτος μέλος του ΝΑΤΟ, τουλάχιστον ακόμα, όπου η θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι σαφής και ταυτίζεται πλήρως με την Κυπριακή Δημοκρατία», συμπλήρωσε.
Σε ερώτηση αν το Κυπριακό θα συζητηθεί στο δείπνο της Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Πρόεδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου με τον Τούρκο Πρόεδρο στην Άγκυρα, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, είπε ότι σίγουρα θα αποτελέσει θέμα συζήτησης.
«Η θέση που θα μεταφερθεί από πλευράς Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι η θέση που συνοψίζεται στη θέση της Κυπριακής Δημοκρατίας. Είμαι σε επαφή με την Πρόεδρο της Επιτροπής και έχουμε διευθετήσει να συναντηθούμε και στις 13 του Ιούλη στο Παρίσι. Θα βρίσκομαι στη Γαλλία έπειτα από πρόσκληση του Γάλλου Πρόεδρου για να παρευρεθώ στην παρέλαση για την Εθνική Επέτειο της Γαλλίας. Μάλιστα, θα υπάρχει και κυπριακό άγημα που έπειτα από αίτημα των Γάλλων θα παρελάσει στη συγκεκριμένη παρέλαση», σημείωσε.
«Σίγουρα πριν το Παρίσι θα έχουμε ενημέρωση και για τα διαμειφθέντα στο δείπνο. Μακάρι να υπάρξει ανταπόκριση από πλευράς του κ. Ερντογάν. Αν υπάρξει ανταπόκριση προς την κατεύθυνση που είπα προηγουμένως, είμαστε έτοιμοι να υπάρξει ανταπόκριση και από πλευράς της Ευρωπαϊκής Ένωσης», συμπλήρωσε.
Σε ερώτηση για τον ρόλο που μπορεί να παίξει η Κύπρος στο θέμα της ανοικοδόμησης της Γάζας, ο Υπουργός Εξωτερικών, Κωνσταντίνος Κόμπος, είπε ότι υπάρχει μια προσπάθεια κινητικότητας σε ό,τι αφορά το σχέδιο για τη Γάζα, το οποίο έχει υιοθετηθεί από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ μέσω του ψηφίσματος 2803.
«Η Κυπριακή Δημοκρατία συμμετέχει σε αυτή την προσπάθεια, ακριβώς διότι προκύπτει μέσα από τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών. Θυμίζω ότι είχαμε υποβάλει μια δέσμη προτάσεων στο αρχικό στάδιο. Έκτοτε έχουν μεσολαβήσει διάφορα πολιτικά γεγονότα, θέματα που προκύπτουν ως προς ζητήματα ασφαλείας επί του πεδίου, επί του εδάφους. Έχουμε αναπροσαρμόσει κάποιες από αυτές τις προτάσεις, τις οποίες συνεχώς θέτουμε υπόψιν αυτών, οι οποίοι θα έχουν και τη δυνατότητα λήψης τελικής αποφάσεως επί το πώς προχωρούν», συνέχισε.
«Ένα από τα ζητήματα είναι πώς διαμορφώνεται η πολιτική εξέλιξη των συμφωνηθέντων, είτε αυτό έχει να κάνει με το ISF, είτε έχει να κάνει με τον αφοπλισμό της Χαμάς, την αποχώρηση από πλευράς Ισραήλ. Είναι μια σειρά από παραμέτρους οι οποίες δεν έχουν ακόμη προχωρήσει στο στάδιο της υλοποίησης όπως αρχικά είχε προβλεφθεί. Υπάρχει επίσης το θέμα της χρηματοδότησης. Εάν υπάρχει ροή χρηματοδότησης και δυνατότητες, τότε θα μπορεί να μπει κάποιος στη συζήτηση για συγκεκριμένα πρότζεκτ, τα οποία θα επιλεγούν ώστε να μπορεί να ενεργοποιηθούν», πρόσθεσε.
«Οι προτάσεις μας είναι εκεί, οι επαφές συνεχίζονται μέσα σε αυτό το πλαίσιο. Δεν έχουμε εμείς τον έλεγχο της κατάστασης του πώς μπορεί να προχωρήσει. Αυτόν τον οποίο έχουμε είναι την κινητικότητα που απαιτείται και την εκμετάλλευση της γεωγραφικής θέσης, των πολύ καλών σχέσεων με όλες τις χώρες της περιοχής, της προηγούμενης συνδρομής μας σε θέματα που αφορούσαν στα της Γάζας, παραπέμπω στα του θαλάσσιου ανθρωπιστικού διαδρόμου. Ως εκ τούτου, όλοι επιθυμούν να υπάρχει πρόοδος. Σε αυτή την περίπτωση που έχουμε αυτή την πρόοδο, οι δικές μας οι προτάσεις θα είναι μέρος της συζήτησης», σημείωσε.
«Δεν πρέπει να λησμονούμε και το μέγεθος της χώρας μας. Το γεγονός ότι αποτελούμε κομμάτι της συζήτησης, δεν είναι κάτι το οποίο πρέπει να θεωρούμε αυτονόητο. Υπάρχουν πολλοί άλλοι που θα ήθελα να μας στερήσουν αυτόν ακριβώς το ρόλο ή τη δυνατότητα. Άρα κάποια πράγματα πρέπει να θυμόμαστε ότι ξεκίνησαν λόγω προηγούμενης δράσης δικής μας και με πολλή προσοχή θα συνεχίσουμε αυτή την προσπάθεια, εφόσον οι συνθήκες επί του πεδίου και πολιτικά το επιτρέπουν», συμπλήρωσε.
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας πρόσθεσε ότι κάποιες χώρες προσπάθησαν επενδύοντας οικονομικά σε άλλους διαδρόμους ώστε να αποτύχει ο κυπριακός διάδρομος.
«Τον Οκτώβριο του 2023, όταν πήγαμε στο Παρίσι σε διάσκεψη για τη Γάζα που κάλεσε ο Πρόεδρος Μακρόν να παρουσιάσουμε αυτή την πρωτοβουλία στη συζήτηση που έγινε δεν μας έδωσαν πολλή σημασία. Όταν ολοκληρώθηκε η συζήτηση άρχισαν να έρχονταν τρεις, τέσσερις να ζητήσουν συγκεκριμένες πληροφορίες για την πρόταση της Κύπρου, κανένας δεν πίστευε ότι μπορεί να εφαρμοστεί αυτός ο νέος διάδρομος», ανέφερε.
«Οι πρώτοι που μας βοήθησαν για να υλοποιήσουμε ήταν οι Βρετανοί και οι Αμερικανοί, όχι οι Ευρωπαίοι. Όταν υλοποιήθηκαν όμως, όταν φτάσαμε και πίστεψαν όλοι ήρθαν και οι Ευρωπαίοι, η Πρόεδρος της Επιτροπής έφτασε στην Κύπρο την ημέρα που ξεκινούσε. Και φτάσαμε σήμερα, κοιτάξτε όλα τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, γίνεται αναφορά στον κυπριακό θαλάσσιο διάδρομο ο οποίος θεωρείται σήμερα ευρωπαϊκός», συμπλήρωσε.
Ο κ. Κόμπος συμπλήρωσε περαιτέρω ότι η λειτουργία και η εφαρμογή του διαδρόμου συνεχίζεται. «Διότι υπάρχει μια εσκεμμένη, ενδεχομένως, συζήτηση που προκύπτει ότι αυτό είχε να κάνει μόνο με την περίοδο ενώ που οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν προσπαθήσει να κατασκευάσουν την αποβάθρα. Εμείς είχαμε ενεργοποίηση των διαδρομών απευθείας στη Γάζα, στο πρώτο διάστημα, με την έναρξη του 2024. Μετά είχαμε τη συνεργασία με τους Αμερικανούς. Σήμερα που μιλούμε, μέσα στο 2026, έχουν φύγει φορτία από την Κύπρο μέσω του λιμανιού του Ασντότ και έχω φτάσει στη Γάζα σε συνεργασία με την UNOPS, δηλαδή πάντα σε συνεννόηση με τον ΟΗΕ», συνέχισε.
«Μπορεί να μην γίνεται θόρυβος, μπορεί να μην γίνεται μεγάλη συζήτηση. Έχουν υπάρξει νέες αποστολές, δρομολογείται μια καινούργια, είμαστε καθόλα έτοιμοι, μόλις κλείσουν κάποια θέματα πρακτικής φύσεως. Αυτή η προσπάθεια δεν είναι κάτι περιστασιακό μεμονωμένο, Είναι κάτι το οποίο θα συνεχιστεί, και αυτό προσπαθήσαμε και στα πλαίσια της Προεδρίας να το αναδείξουμε, επεξηγώντας ακριβώς ότι αφορά και την ίδια την Ευρωπαϊκή Ένωση», επεσήμανε.
Σε ερώτηση για το θέμα της ένταξης της Κύπρου στο NATO, επανέλαβε ότι είναι στόχος και επιδίωξη. «Απλά θέλουμε όταν εκδηλώσουμε επίσημα το ενδιαφέρον μας για την συγκεκριμένη εξέλιξη, τα αποτελέσματα να είναι θετικά. Μέχρι να δημιουργηθούν οι πολιτικές συνθήκες για ένα τέτοιο δεδομένο, προετοιμαζόμαστε σε άλλα στάδια, γιατί δεν είναι μόνο να κάνεις αίτηση να ενταχθείς στο NATO, πρέπει να είσαι έτοιμος διοικητικά, επιχειρησιακά και σε πολλούς άλλους τομείς, και αυτή την προετοιμασία ήδη την έχουμε ξεκινήσει», τόνισε.
Ερωτηθείς για τη διασύνδεση της προόδου στο Κυπριακό με τις ευρωτουρκικές σχέσεις, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης είπε ότι αφορά την αναθεώρηση της Τελωνειακής Ένωσης και της φιλελευθεροποίησης των θεωρήσεων εισόδου.
«Υπάρχουν συγκεκριμένες υποχρεώσεις της Τουρκίας στους δύο αυτούς τομείς, κυπρογενείς υποχρεώσεις και άλλες που αν η Τουρκία είναι έτοιμη να ανταποκριθεί τότε από πλευράς Ευρωπαϊκής Ένωσης υπάρχει ετοιμότητα. Στο θέμα της φιλελευθεροποίησης εισόδου ένα από τα θέματα που απαιτείται από πλευράς Τουρκίας είναι και η συνεργασία στους τομείς δικαιοσύνης και εσωτερικών υποθέσεων με όλα τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης συμπεριλαμβανομένης και της Κυπριακής Δημοκρατίας", ανέφερε.
"Στο θέμα του της αναθεώρησης της Τελωνειακής Ένωσης υπάρχουν πολλές υποχρεώσεις της Τουρκίας που δεν μπορούν να αποκλείουν την Κυπριακή Δημοκρατία. Άρα αν δεν εφαρμόσεις ήδη την υφιστάμενη πώς μπορείς να ζητάς να γίνει εκσυγχρονισμός μιας πολιτικής; Αυτό είναι το μήνυμα και της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς την Τουρκία», σημείωσε.
Ερωτηθείς για την πρόσφατη επίσκεψη της Ύπατης Εκπροσώπου της ΕΕ, Κάγια Κάλας, στην Τουρκία όπου δήλωσε πόσο σημαντική είναι η Τουρκία και η συνεργασία της στα θέματα της Ανατολικής Μεσογείου, καθώς και τις ενέργειες της Τουρκίας να αποκλείει την Κυπριακή Δημοκρατία από διεθνείς συσκέψεις παρά το γεγονός ότι είναι ένα μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είπε ότι κανένα κράτος μέλος δεν έχει προσεγγίσει την ΚΔ να αλλάξει τη στάση της όσον αφορά την Τουρκία, ούτε οι ευρωπαϊκοί θεσμοί.
Για την επίσκεψη της κ. Κάλας, είπε ότι έγινε μαζί με δύο Επιτρόπους, ενώ παρέπεμψε στις δηλώσεις του ανακοινωθέντος που εκδόθηκε, ειδικά σε σχέση με το Κυπριακό.
Είπε επίσης ότι ήδη η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θέσει αυστηρά το θέμα της μη πρόσκλησης της Κυπριακής Δημοκρατίας σε διεθνή συνέδρια αλλά και πολλά άλλα θέματα τα οποία επαναλαμβάνει η κυπριακή πλευρά στις επαφές της με την Επιτροπή.
Από την πλευρά του, ο Υπουργός Εξωτερικών είπε πως είναι απόλυτα αναμενόμενη μια επίσκεψη από τρεις Επιτρόπους στην Τουρκία μια βδομάδα πριν τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ και να γίνονται αναφορές περί της σημασίας της Τουρκίας.
«Θα ήταν άκρως παράδοξο να μην γινόταν αυτό. Οι πρώτοι που ξέρουν τη σημασία της Τουρκίας και την επιρροή και τις δυνατότητές της, διότι τις βιώνουμε, δυστυχώς, καθημερινά εδώ και 52 χρόνια, είμαστε εμείς. Άρα δεν χρειάζεται κάποιος να μας εξηγήσει εμάς ποια είναι η σημασία της Τουρκίας και οι δυνατότητες και η πιθανή ωφέλεια για την ΕΕ. Εναι πολύ απλή η δική μας απάντηση, ότι αυτά τα αναγνωρίζουμε, υπάρχουν όμως κανόνες, είναι ένα σύστημα κανόνων, ελάτε να τα συζητήσουμε. Αλλά να τα συζητήσουμε στη λογική ότι οι κανόνες που υπάρχουν είναι εκεί, όχι λόγω σημασίας προχωρούμε άνευ κανόνων και αν εκτός πλαισίου», σημείωσε.
«Έχουμε δει τις δηλώσεις, παραπέμπουμε στα συμπεράσματα, η σημασία του Κυπριακού, οι επαφές που υπάρχουν. Το ότι κάποιος μελλοντικά μπορεί να έρθει να προσπαθήσει να επαναφέρει αυτό το ζήτημα περί της τεράστιας σημασίας της Τουρκίας κάλλιστα μπορεί να το κάνει είναι κάθε δικαίωμά του, όπως και εμάς να υπενθυμίζουμε τη δική μας θέση η οποία δεν έχει επί της ουσίας μεταβληθεί», συμπλήρωσε.
Κληθείς τέλος να σχολιάσει αναφορές της κ. Κάλας ότι θα ήταν λάθος να υπάρχει ανεξάρτητος ευρωπαϊκός στρατός, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης είπε ότι διαφωνεί με την κ. Κάλας στο συγκεκριμένο θέμα και σε πολλά άλλα θέματα που τοποθετείται δημόσια.
«Όταν έγινε η κρίση στην περιοχή μας η κ. Κάλας είχε αναφέρει σε μια συνέντευξη ότι δεν είναι μια κρίση που αφορά την Ευρωπαϊκή Ένωση και η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου την διέψευσαν αμέσως, να σας θυμίσω τις επισκέψεις τους στην περιοχή μετά την κρίση. Εξάλλου, είδαμε στην πράξη με το τι έγινε στην Κύπρο ότι αυτό που λέει η κ. Κάλλας δεν ισχύει. είδαμε στην πράξη με την παρουσία δυνάμεων από πέντε χώρες το τι σημαίνει ευρωπαϊκή αλληλεγγύη στην πράξη και όχι στα λόγια», κατέληξε.
ΠΗΓΗ: KYΠΕ
