Στο ζήτημα των διορισμών στους Ημικρατικούς Οργανισμούς και ειδικότερα στις πληροφορίες ότι 21 πρόσωπα διορίστηκαν χωρίς να έχουν υποβάλει αίτηση, τοποθετείται με ανάρτησή του ο νομικός Αχιλλέας Αιμιλιανίδης.
Όπως αναφέρει, με βάση την απόφαση σύστασης του Γνωμοδοτικού Συμβουλίου που δημοσιοποίησε η Κυβέρνηση το 2023, σε περίπτωση που το Υπουργικό Συμβούλιο δεν επιλέξει πρόσωπα από τον κατάλογο που του αποστέλλει το Συμβούλιο, η απόφασή του θα πρέπει να είναι πλήρως αιτιολογημένη.
Ο κ. Αιμιλιανίδης σημειώνει ότι, εφόσον πρόκειται για μια μεταρρύθμιση που παρουσιάστηκε ως εμβληματική και είχε ως στόχο την ενίσχυση της διαφάνειας και της δημόσιας συμμετοχής, η Κυβέρνηση θα έπρεπε εξαρχής να ενημερώσει κατά πόσον έγιναν διορισμοί εκτός του καταλόγου και, σε μια τέτοια περίπτωση, ποια ήταν η αιτιολογία για την παρέκκλιση.
«Το να υποβάλλουν άνθρωποι αίτηση, προσδοκώντας σε κάποιο διορισμό, για να επιλέγονται εκτός καταλόγου, μειώνει ακόμα περισσότερο την έλλειψη εμπιστοσύνης προς τους πολιτικούς θεσμούς», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Ολόκληρη η ανάρτησή του:
Σημερινό ρεπορτάζ, το οποίο επικαλείται και κυβερνητικές πηγές, αναφέρει ότι διορίστηκαν 21 πρόσωπα χωρίς αίτηση στους ημικρατικούς οργανισμούς. Σύμφωνα με την απόφαση σύστασης του Γνωμοδοτικού Συμβουλίου, που δημοσιοποίησε η παρούσα Κυβέρνηση το 2023, αν το Υπουργικό Συμβούλιο δεν επιλέξει για διορισμό πρόσωπα από τον κατάλογο που αποστέλλει το Γνωμοδοτικό, η απόφασή του θα πρέπει να είναι πλήρως αιτιολογημένη. Θεωρώ αυτονόητο πως όταν αναφερόμαστε σε μια μεταρρύθμιση που παρουσιάστηκε ως εμβληματική, με σκοπό την ενίσχυση της διαφάνειας και της δημόσιας συμμετοχής, η Κυβέρνηση όφειλε να αναφέρει εξ αρχής στην ανακοίνωσή της κατά πόσο διόρισε πρόσωπα εκτός του καταλόγου και ποια ήταν η αιτιολογία παρέκκλισης από τον κατάλογο, στη βάση των κριτηρίων που η ίδια δημοσιοποίησε. Διαφορετικά, το να υποβάλλουν άνθρωποι αίτηση, προσδοκώντας σε κάποιο διορισμό, για να επιλέγονται εκτός καταλόγου, μειώνει ακόμα περισσότερο την έλλειψη εμπιστοσύνης προς τους πολιτικούς θεσμούς.
Ως προς τη λειτουργία Γνωμοδοτικού Συμβουλίου είχα όμως, τοποθετηθεί δημόσια, ήδη από τις 20.3.2023, όταν υιοθετήθηκε. Τόνισα ότι η σύστασή του στηριζόταν σε μια απολιτική προσέγγιση περί διαχείρισης των οργανισμών δημοσίου δικαίου, οι οποίοι, εκ των πραγμάτων, συνιστούν βραχίονα της εκάστοτε κυβερνητικής πολιτικής (ως περιορίζεται από τη νομοθεσία) και κατά συνέπεια η μετατροπή των, κατά βάση άμισθων, Δ.Σ. σε τεχνοκρατικής φύσης συμβούλια δεν είναι τόσο απλή, καθότι η δημόσια διοίκηση, σε επίπεδο Δ.Σ. οργανισμών, συνδέεται άμεσα με τη δυνατότητα μιας κυβέρνησης να εφαρμόσει το πρόγραμμά της και επομένως, υπόλογη για τις επιλογές της δεν μπορεί παρά να παραμένει η Κυβέρνηση.
Σε δημοσιευμένο επιστημονικό μου άρθρο, τόνιζα, σε σχέση με απόφαση της Ολομέλειας του Ανώτατου Δικαστηρίου με την οποία είχε κριθεί ως αντίθετη με τη διάκριση πολιτικής εξουσίας και δημόσιας διοίκησης η υποβολή λίστας από τα πολιτικά κόμματα, ότι στην πράξη το δικαστήριο έδωσε απόλυτη εξουσία στο Υπουργικό Συμβούλιο να διορίζει οποιαδήποτε πρόσωπα επιθυμεί, κατά τρόπο που εν τέλει βρισκόταν σε αντίθεση με τον σκοπό που ήθελε να επιδιώξει. Τα κυπριακά δικαστήρια δυστυχώς, κατά κανόνα, παραγνωρίζουν τις πολιτικές πραγματικότητες και προτείνουν άκαμπτες και συχνά, ανεφάρμοστες αρχές, που δεν προκύπτουν από το ίδιο το συνταγματικό κείμενο. Είναι διαφορετική όμως η ορθή και αναγκαία αρχή απαγόρευσης άσκησης διοικητικής δράσης στη βάση πολιτικών κριτηρίων με την πιο αμφίβολη αρχή μιας ολοσχερούς διχοτόμησης μεταξύ πολιτικής και δημόσιας διοίκησης στο πεδίο του διορισμού μελών των συμβουλίων των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου τα οποία, σε πολλές περιπτώσεις, είναι εντεταλμένα όπως ασκούν την κυβερνητική πολιτική.
Είναι γι’ αυτό που εξ αρχής τόνισα πως η σύσταση Γνωμοδοτικού Συμβουλίου και η απολιτίκ προσέγγιση στα θέματα αυτά, δεν μπορούσε να δώσει απαντήσεις στο πρόβλημα έλλειψης διαφάνειας σε διορισμούς σε ημικρατικούς οργανισμούς. Ο θεσμός Γνωμοδοτικού Συμβουλίου θα είχε νόημα σε διαδικασίες στις οποίες οι διορισμοί δεν καλούνται να ασκούν κυβερνητική πολιτική, αλλά να ενεργούν ως ανεξάρτητες αρχές (που σήμερα απλώς διορίζονται από την κυβέρνηση ως πολιτικοί διορισμοί) και εκεί με σαφή δέσμευση για την Κυβέρνηση να μην επιλέγει εκτός καταλόγου. Πάντως, όχι σε διορισμούς στους ημικρατικούς. Κατά τα άλλα, η πλέον πρόσφορη λύση για τους ημικρατικούς είναι μια ολοκληρωμένη συνταγματική μεταρρύθμιση ώστε να υπάρχει έγκριση διορισμών από το Κοινοβούλιο, με τρόπο που να ισορροπεί μεταξύ της άσκησης αποφασιστικής εξουσίας από την Κυβέρνηση και άσκησης ουσιαστικού κοινοβουλευτικού ελέγχου.
