Εσωκομματικές εκλογές για την ανάδειξη προέδρου της ΕΔΕΚ πραγματοποιούνται αύριο Σάββατο, 5 Σεπτεμβρίου. Πρόκειται για την πιο κρίσιμη εκλογική αναμέτρηση στη σύγχρονη ιστορία της ΕΔΕΚ, αφού το κόμμα βρέθηκε εκτός Βουλής για πρώτη φορά στην ιστορία του και βρίσκεται αντιμέτωπο με μια βαθιά κρίση εσωστρέφειας. Την προεδρία του κόμματος διεκδικούν τρεις υποψήφιοι. Η πρόεδρος της Νεολαίας Σοφία Χριστοδούλου Μακρή, ο πρώην υπουργός Άμυνας και πρώην ευρωβουλευτής Κούλλης Μαυρονικόλα και ο πρώην οικονομικός γραμματέας του κόμματος και μέλος της Κεντρικής Επιτροπής Γιώργος Κουττούκης.
Οι εκλογές για την προεδρία διεξάγονται λόγω της αιφνιδιαστικής παραίτησης του Νίκου Αναστασίου από την ηγεσία του κόμματος τον περασμένο Ιούλιο, ο οποίος έκανε λόγο για προσωπικές ατζέντες και μαχαίρια που ακονίζονται αντί να μπουν στα θηκάρια. Ο κ. Αναστασίου ανακοίνωσε την παραίτηση του με γραπτή δήλωση, τονίζοντας ότι «έχω αποτύχει στην προσπάθεια μου να ενώσω το ιστορικό κόμμα της ΕΔΕΚ». Συνεπώς, η εκλογή προέδρου του κόμματος αφορά το υπόλοιπο της θητείας του Νίκου Αναστασίου, η οποία λήγει τον Δεκέμβριο όπου θα πραγματοποιηθεί Εκλογικό Συνέδριο.
Κλίμα καχυποψίας
Η αυριανή εσωκομματική αναμέτρηση διεξάγεται σε κλίμα καχυποψίας με ορισμένα στελέχη να έχουν θέσει θέμα διαφάνειας της εκλογικής διαδικασίας. Μάλιστα τις προηγούμενες ημέρες υπήρξε έντονη εσωκομματική διαμάχη για την εκλογική διαδικασία και διαφάνηκε ότι υπήρχαν δύο διαφορετικές πλευρές. Η πλευρά της Σοφίας Χριστοδούλου Μακρή ζήτησε την υιοθέτηση των ομόφωνων εισηγήσεων της Κεντρικής Εφορευτικής Επιτροπής για τον τρόπο διεξαγωγής των εκλογών, ενώ η πλευρά του Κούλλη Μαυρονικόλα υποστήριξε ότι η εκλογική διαδικασία θα διεξαχθεί με βάση τις ομόφωνες αποφάσεις της Κεντρικής Επιτροπής της 30ης Ιουλίου 2026.
Οι βασικές διαφωνίες ως προς τον τρόπο διεξαγωγής των εκλογών αφορούσαν τις περιοχές που θα λειτουργήσουν εκλογικά κέντρα και τους παρατηρητές. Η Κεντρική Εφορευτική Επιτροπή εισηγήθηκε όπως οι υποψήφιοι διορίσουν παρατηρητές στα εκλογικά κέντρα. Εισηγήθηκε επίσης συγκεκριμένους χώρους για το στήσιμο κάλπης και λειτουργίας εκλογικού κέντρου. Ακολούθησε η ανακοίνωση του Γραφείου Τύπου της ΕΔΕΚ για την εκλογική διαδικασία, η οποία δεν έκανε καμία αναφορά στις ομόφωνες εισηγήσεις της Κεντρικής Εφορευτικής Επιτροπής. Αφαιρούσε από το κάδρο τους παρατηρητές και τοποθετούσε σε διαφορετικά σημεία ορισμένα εκλογικά κέντρα. Αντί δηλαδή να στηθεί κάλπη στον Πύργο Τηλλυρίας όπως πρότεινε ομόφωνα η Κεντρική Εφορευτική Επιτροπή, το Γραφείο Τύπου της ΕΔΕΚ τόνιζε ότι το εκλογικό κέντρο θα είναι στον Πωμό. Το Γραφείο Τύπου της ΕΔΕΚ υποστήριξε ότι οι σχετικές αποφάσεις είχαν ληφθεί από την Κεντρική Επιτροπή.
Παρέμβαση Ομήρου
Μετά την ανακοίνωση του Γραφείου Τύπου της ΕΔΕΚ προκλήθηκαν σφοδρές αντιδράσεις και δύο μέλη της Κεντρικής Εφορευτικής Επιτροπής προχώρησαν σε κοινή δήλωση, κάνοντας λόγο για προσπάθεια παράκαμψης του αρμόδιου οργάνου. Επικριτική ήταν και η δήλωση του πρώην προέδρου της ΕΔΕΚ Γιαννάκη Ομήρου, ο οποίος υποστήριξε ότι «επιχειρείται η καταπάτηση κάθε κανόνα διαφάνειας και ελεύθερης έκφρασης του φρονήματος των μελών». Έκανε δε λόγο για «απαγόρευση παρουσίας παρατηρητών των υποψηφίων στα εκλογικά κέντρα» και κατάργηση εκλογικών κέντρων. Απεύθυνε μάλιστα έκκληση για σεβασμό στους κανόνες της δημοκρατίας και στην τήρηση μιας αδιάβλητης θεσμικής λειτουργίας.
Αλλαγή ρότας μετά τις αντιδράσεις
Οι αντιδράσεις που προκάλεσε η ανακοίνωση του Γραφείου Τύπου δημιούργησαν όπως φαίνεται δεύτερες σκέψεις και τελικά έγιναν μερικώς δεκτές οι εισηγήσεις της Κεντρικής Εφορευτικής Επιτροπής για παρουσία παρατηρητών στα εκλογικά κέντρα. Οι παρατηρητές θα βρίσκονται στα εκλογικά κέντρα πριν και μετά την εκλογική διαδικασία. Δηλαδή δεν θα βρίσκονται εντός των εκλογικών κέντρων κατά τη διάρκεια της ψηφοφορίας.
Σύμφωνα με ενημερωτικό έγγραφο του προέδρου της Κεντρικής Εφορευτικής Επιτροπής Τάκη Χριστοδούλου προς τους προέδρους των επαρχιακών Εφορευτικών Επιτροπών και τους υποψηφίους προέδρους της ΕΔΕΚ, «ο κάθε υποψήφιος έχει το δικαίωμα να κοινοποιήσει προς την Κεντρική Εφορευτική Επιτροπή μέχρι την Πέμπτη 3/9/2026 1) ένα άτομο το οποίο θα είναι παρατηρητής μόνο κατά την διάρκεια της καταμέτρησης. 2) Το ίδιο άτομο η ώρα 09.00 δικαιούται να είναι παρών στο άνοιγμα του φακέλου και ακολούθως να αποχωρήσουν από την αίθουσα διεξαγωγής των εκλογών και το εκλογικό κέντρο».
Εκλογικά κέντρα
Το ενημερωτικό έγγραφο, που εξασφάλισε ο «Π», αναφέρεται και στα εκλογικά κέντρα. Συγκεκριμένα, θα λειτουργήσουν τα ακόλουθα εκλογικά κέντρα:
• Λευκωσία: Πολιτιστικό Κέντρο ΕΞΟΡΜΗΣΗ (Θράκης 12, Στρόβολος)
• Πύργος Τηλλυρίας: Οίκημα Π.Ο. Πύργου
• Λεμεσός: Επαρχιακά Γραφεία ΕΔΕΚ (Αγίας Φυλάξεως 81, Λεμεσός)
• Πάφος: Επαρχιακά Γραφεία ΕΔΕΚ (Λεωφ. Νίκου Νικολαΐδη 34, Πάφος)
• Λάρνακα: Πολυδύναμο Κέντρο Λάρνακας (Λεωφ. Φανερωμένης 62, Λάρνακα)
• Ελεύθερη Αμμόχωστος: Πολυδύναμο Κέντρο Σωτήρας (Απέναντι Δημαρχείο)
• Αθήνα: Κυπριακή Εστία (Κέκροπος 3, Πλάκα, 10558, Αθήνα)
• Θεσσαλονίκη: Γραφεία ΑΓΩΝΑ Θεσσαλονίκης (Οδός Ιουλιανού 18, Θεσσαλονίκη)
• Λονδίνο: Greek Cypriot Brotherhood, 2 Brittania Rd, London, N129RU
Δηλαδή, υιοθετήθηκε η αρχική εισήγηση της Κεντρικής Εφορευτικής Επιτροπής για εκλογικό κέντρο στον Πύργο Τηλλυρίας. Συνεπώς δεν θα στηθεί κάλπη στον Πωμό όπως είχε αναφέρει το Γραφείο Τύπου σε ανακοίνωση στις 31/8/26.
Η εκλογική διαδικασία
Ο πρόεδρος της Κεντρικής Εφορευτικής Επιτροπής αναφέρει ότι «η εκλογική διαδικασία θα αρχίσει στις 09.30 και θα ολοκληρωθεί στις 17.30 με διάλλειμα μεταξύ των ωρών 13:00 – 14.00».
«Δικαίωμα ψήφου», προσθέτει, «έχουν όλα τα εγγεγραμμένα μέλη του κόμματος με βάση το Μητρώο που θα σας αποσταλεί. Τα μέλη θα ψηφίσουν στους τόπους διαμονής τους, όπως καταγράφεται στο Μητρώο του κόμματος εκτός των μελών που έχουν εξουσιοδότηση να ψηφίσουν σε άλλη Επαρχία».
Τονίζει δε ότι «τα άτομα με αναπηρίες ή προβλήματα στην όραση συνοδεύονται από συγγενικό τους πρόσωπο στην παρουσία του Προέδρου της Εφορευτικής Επιτροπής για να ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωμα».
Ακολούθως αναφέρει ότι «κανένα εγγεγραμμένο μέλος δεν δικαιούται να ψηφίσει εάν δεν προσκομίσει στην Εφορευτική Επιτροπή την πολιτική του ταυτότητα, που να πιστοποιεί ότι είναι το ίδιο και το αυτό πρόσωπο που αναγράφεται στο μητρώο του κόμματος, έστω και εάν το μέλος αυτό είναι γνωστό ή επώνυμο ή έχει μακρόχρονη θητεία στο Κίνημα. Με την πιστοποίηση του μέλους θα υπογράφει ο ίδιος/ίδια δίπλα από το όνομα του στο μητρώο».
Στη συνέχεια ο πρόεδρος της Κεντρικής Εφορευτικής Επιτροπής τονίζει ότι «τα μέλη τα οποία έχουν ασκήσει το εκλογικό τους δικαίωμα, σε ένα εύλογο χρονικό διάστημα πέντε, δέκα λεπτών να αποχωρούν από τον προαύλιο χώρο των εκλογικών κέντρων».
