Όταν ο γ.γ. του ΑΚΕΛ Στέφανος Στεφάνου προανήγγειλε αλλαγές στο κόμμα μετά τις προεδρικές εκλογές, δηλώνοντας λίγους μήνες πριν την εκλογική αναμέτρηση ότι «δεν θα κλειστούμε στο καβούκι μας αλλά θα δημιουργήσουμε νέες δομές, μαζί με τις παλιές προκειμένου το κόμμα να αγκαλιάσει την κοινωνία και η κοινωνία να αγκαλιάσει το ΑΚΕΛ», έδωσε την εντύπωση ότι ο ηγέτης της Αριστεράς προέβαινε σε μια απεγνωσμένη προσπάθεια διαχείρισης της επερχόμενης ήττας. Βέβαια, υπήρχε το ενδεχόμενο ο κ. Στεφάνου να επιχειρούσε όντως ένα νέο άνοιγμα προς την κοινωνία, στέλνοντας το μήνυμα ότι η συμπόρευση του ΑΚΕΛ με ορισμένες κοινωνικές δυνάμεις και προσωπικότητες, ενόψει προεδρικών εκλογών, δεν θα είχε ευκαιριακό χαρακτήρα με μοναδικό σκοπό την ενίσχυση των ποσοστών του υποψηφίου που στήριζε το κόμμα, αλλά θα ήταν η αρχή μιας νέας κοινωνικής συμμαχίας. Συνεπώς, δύο τινά μπορεί να είχαν συμβεί: Είτε ο γ.γ. του ΑΚΕΛ ξεκινούσε να χτίζει το αφήγημα του πετυχημένου εκλογικού αποτελέσματος, παρά την ήττα του κόμματος στις προεδρικές, είτε προέβαινε σε μια ειλικρινή τοποθέτηση, που στόχο είχε να δώσει προοπτικές μόνιμης συνεργασίας του ΑΚΕΛ με όσους συστρατεύτηκαν μαζί του στις εκλογές, ώστε να ενεργοποιήσει ακόμη περισσότερο τις δυνάμεις αυτές.
Εξωστρέφεια
Από την ίδρυσή του, το ΑΚΕΛ εξυπηρετούσε μια προσπάθεια των Κύπριων κομμουνιστών να προβούν σε ανοίγματα προς την κοινωνία, καταπολεμώντας έτσι τον σεχταρισμό και την εσωστρέφεια που επικράτησαν κατά την περίοδο του Κομμουνιστικού Κόμματος Κύπρου (ΚΚΚ). Για αυτό και η ηγεσία του ΚΚΚ αποφάσισε να ιδρύσει το ΑΚΕΛ σε συνεργασία με διάφορες εξέχουσες προσωπικότητες από τον χώρο των μικροαστών. Έκτοτε, υπήρχε η διελκυστίνδα ανάμεσα στον μαρξιστικό και λενινιστικό χαρακτήρα του κόμματος και την ανάγκη σύναψης συνεργασιών με προοδευτικές δυνάμεις για την επίτευξη εκλογικών και πολιτικών στόχων. Υπήρχε, δηλαδή, ένας διπλός φόβος. Από τη μια, το ΑΚΕΛ φοβόταν το ενδεχόμενο να χάσει τον κομμουνιστικό του χαρακτήρα και από την άλλη ένιωθε ότι οι πολιτικοί του αντίπαλοι σπρώχνουν το κόμμα προς την απομόνωση. Για αυτό και εφάρμοσε διαχρονικά μια στρατηγική συνεργασιών με εξωκομματικές δυνάμεις, μη επιτρέποντας στον οποιονδήποτε να εισχωρήσει στο κόμμα. Για παράδειγμα, το 1947 το ΑΚΕΛ σύναψε συμμαχία με τον Ιωάννη Κληρίδη, ιδρύοντας τον Εθνικό Απελευθερωτικό Συνασπισμό, ενώ το 1990 υιοθέτησε τον θεσμό των Νέων Δυνάμεων. Τοποθετούσε δηλαδή στα ψηφοδέλτια του κόμματος προσωπικότητες από τον κεντροαριστερό χώρο και εκπροσωπείτο σε κυβερνήσεις με υπουργούς οι οποίοι δεν ήταν μέλη του κόμματος, όπως για παράδειγμα ο Γιάγκος Ποταμίτης, η Ερατώ Κοζάκου Μαρκουλλή, ο Γιώργος Λιλλήκας, ο Αδάμος Αδάμου και η Ειρήνη Χαραλαμπίδου. Βέβαια, οι Νέες Δυνάμεις δεν αποτελούν μια συγκεκριμένη δομή αλλά ένα συνονθύλευμα ανθρώπων που αποφάσισαν να συνεργαστούν με το ΑΚΕΛ και στελεχώνουν τα επιτελεία του κόμματος σε κάθε εκλογική αναμέτρηση. Πρόκειται για πρόσωπα που προηγουμένως δρούσαν στις τάξεις της ΕΔΕΚ, του ΔΗΚΟ, της Έπαλξης Ανασυγκρότησης Κέντρου και άλλων πολιτικών δυνάμεων.
Κοινωνική Συμμαχία
Σήμερα στο ΑΚΕΛ επικρατεί η αντίληψη ότι οι Νέες Δυνάμεις έχουν ολοκληρώσει τον κύκλο τους υπό την παρούσα μορφή και πως χρειάζεται ένα νέο συμβόλαιο συνεργασίας με τις προοδευτικές δυνάμεις που αποφασίζουν να συμπορευτούν με το κόμμα της Αριστεράς. Ήδη, από τις προηγούμενες προεδρικές εκλογές διαφάνηκε ότι είναι μεγάλος ο αριθμός των προσώπων και των οργανωμένων συνόλων που επιθυμούν να συνεργαστούν με το ΑΚΕΛ, όπως ο Στέλιος Πλατής, η Άννα Θεολόγου, ο Ανδρέας Ασσιώτης και ο Λεύκιος Δοράτης. Όμως, το μοντέλο των Νέων Δυνάμεων δεν φαίνεται να μπορεί να εξυπηρετήσει την προσπάθεια του ΑΚΕΛ για μια νέα συμμαχία με εξωκομματικές δυνάμεις και προσωπικότητες. Συγκεκριμένα, το ΑΚΕΛ επιδιώκει μια πιο συστηματική συνεργασία με όλες αυτές τις δυνάμεις και προσωπικότητες. Οι Νέες Δυνάμεις ενεργοποιούνταν κυρίως σε εκλογικές περιόδους και οι επαφές με το κόμμα ήταν αραιές και είχαν ετήσιο χαρακτήρα. Σήμερα το ΑΚΕΛ επιζητά την καθημερινή εμπλοκή των συνεργαζόμενων δυνάμεων και προσώπων στην κομματική δουλειά.
Μεταξύ ΣΥΡΙΖΑ και ΚΚΕ
Στην ουσία, το ΑΚΕΛ δεν έχει σκοπό να θυσιάσει τον μαρξιστικό και λενινιστικό του χαρακτήρα σε ιδεολογικό επίπεδο για να διατηρήσει τα εκλογικά του ποσοστά σε υψηλό επίπεδο. Για αυτό και επιδιώκει να εφαρμόσει ένα νέο μοντέλο κόμματος που θα είναι συνδυασμός του ΣΥΡΙΖΑ και του ΚΚΕ. Δηλαδή, σκοπεύει να αφομοιώσει τον τρόπο μετεξέλιξης του ΣΥΡΙΖΑ σε ένα πολυσυλλεκτικό κόμμα εξουσίας και να διατηρήσει έναν πιο σκληρό ιδεολογικό χαρακτήρα όπως το ΚΚΕ. Το ΑΚΕΛ θέλει να διατηρήσει την αυτοτέλειά του και ταυτόχρονα να ανοιχτεί προς την κοινωνία. Και αυτό είναι το επόμενο μεγάλο στοίχημα. Κατά πόσον, δηλαδή, θα καταφέρει να εφαρμόσει με τρόπο πετυχημένο ένα νέο μοντέλο κοινωνικής συμμαχίας.
Καταστατικό Συνέδριο
Ήδη το ΑΚΕΛ έχει αξιοποιήσει μη κομματικούς στους Τομείς Πολιτικής που ανέλαβαν την ευθύνη παραγωγής πολιτικών και προγραμματικών θέσεων σε διάφορους τομείς και θεματικές, όπως η οικονομία και τα ανθρώπινα δικαιώματα. Τομείς Πολιτικής που αποτελούν μια μορφή ανασυγκρότησης των γραφείων του κόμματος και ένα βήμα προς τον εκσυγχρονισμό του ΑΚΕΛ. Τα επόμενα βήματα πρόκειται να αποφασιστούν στο Καταστατικό Συνέδριο του κόμματος που προγραμματίζεται να γίνει φέτος το φθινόπωρο.
Σύμφωνα με πηγές εντός του κόμματος, το Συνέδριο θα απασχολήσουν κυρίως τρία ζητήματα. Πρώτον, θα εξεταστούν κάποιες καταστατικές αλλαγές με στόχο το ΑΚΕΛ να γίνει πιο δημοκρατικό, ανοικτό και διαφανές κόμμα. Για παράδειγμα, μελετάται το ενδεχόμενο της εφαρμογής του θεσμού των δημοψηφισμάτων για διάφορα σοβαρά ζητήματα που απασχολούν κατά καιρούς το κόμμα και την κοινωνία. Δεύτερον, θα εξεταστεί το νέο μοντέλο συνεργασίας με τους εξωκομματικούς που συμπορεύονται με το ΑΚΕΛ. Τρίτον, θα γίνει συζήτηση για την οργανωτική δομή του κόμματος όπου θα εξεταστούν θέματα όπως οι κομματικές ομάδες. Υπάρχει, δηλαδή, ένας προβληματισμός ως προς την απουσία των νέων, που ενώ δραστηριοποιούνται έντονα στα φοιτητικά τους χρόνια, μετά απομακρύνονται από το κόμμα και δεν δίνουν μεγάλη προσοχή στις κομματικές ομάδες οι οποίες ασχολούνται κυρίως με τοπικά ζητήματα. Έτσι γίνονται κάποιες σκέψεις για τις κομματικές ομάδες επαγγελματικού χαρακτήρα που αφορούν γιατρούς, δικηγόρους κ.λπ., όπως και άλλες δομές του κόμματος σε επαρχιακό επίπεδο. Όλα αυτά θα απασχολήσουν το κόμμα το επόμενο διάστημα όπου θα αρχίσουν οι προετοιμασίες για τη διεξαγωγή του Καταστατικού Συνέδριου.
