Όπως προκύπτει από πρακτικά της Βουλής που εξασφάλισε ο «Π», το ζήτημα της γενικής ασυλίας που εξακολουθούν να απολαμβάνουν, σκανδαλωδώς, οι βουλευτές απασχολεί το Σώμα τουλάχιστον από το 2012, όταν αποκαλύφθηκε ότι ορισμένοι εκμεταλλεύονταν την ασυλία τους για να μην πληρώνουν τα εξώδικα πρόστιμά τους. Το άρθρο 83 του Συντάγματος απαγορεύει την ανάκριση των βουλευτών από την Αστυνομία, ακόμη και στις περιπτώσεις που ελέγχονται για τη διάπραξη σοβαρών ποινικών αδικημάτων.
Ειδικότερα, σε συνεδρίαση της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Θεσμών, στην οποία παρέστη ως εκπρόσωπος της Ένωσης Δήμων ο τότε δήμαρχος Στροβόλου, Λάζαρος Σαββίδης, αποκαλύφθηκε ότι εκκρεμούσαν 56 εξώδικα πρόστιμα σε βάρος βουλευτών. Από αυτά, τα 54 εκδόθηκαν από τον Δήμο Λευκωσίας και τα δύο από τον Δήμο Στροβόλου. Επιπλέον, σύμφωνα με εκπρόσωπο της Αστυνομίας, εκκρεμούσαν εξώδικα πρόστιμα σε βάρος εννέα βουλευτών. Στην ίδια συνεδρίαση αναφέρθηκε, επίσης, ότι με βάση γνωμάτευση της Νομικής Υπηρεσίας τα εξώδικα πρόστιμα που εκδίδονται σε βουλευτές και δεν καταβάλλονται, δεν καταχωρούνται στα δικαστήρια, καθώς απολαμβάνουν ασυλίας.
Μετά την κοινωνική κατακραυγή, οι βουλευτές υποχρεώθηκαν να πληρώσουν τα εξώδικα πρόστιμά τους. Το γεγονός αυτό αποτέλεσε την αφορμή για να αρχίσει το 2012 στη Βουλή η συζήτηση για την άνευ όρων ασυλία που απολαμβάνουν οι βουλευτές, με στόχο τον περιορισμό της.
Εξαίρεση ποινικών αδικημάτων
Από τη συνεδρία της Επιτροπής Θεσμών το 2012 φτάσαμε, αισίως, στη χθεσινή συνεδρίαση της Επιτροπής Νομικών, με το ζήτημα του περιορισμού της ασυλίας των βουλευτών να εκκρεμεί εδώ 14 χρόνια. Στη χθεσινή συνεδρίαση, οι βουλευτές συμφώνησαν ότι το θέμα πρέπει να ρυθμιστεί όπως είχε αποφασιστεί και το 2012. Ο πρόεδρος της Επιτροπής Νομικών, Νίκος Τορναρίτης, τόνισε ότι η νομοθετική ρύθμιση πρέπει να ολοκληρωθεί πριν από τη διάλυση της Βουλής για τις εκλογές, δηλαδή έως τον ερχόμενο Απρίλιο, καθώς το ζήτημα παραμένει σε εκκρεμότητα για πολλά χρόνια.
Το Υπουργείο Δικαιοσύνης προτείνει, με νομοσχέδιο που κατέθεσε στη Βουλή στις 14/1/2021, τον περιορισμό της ασυλίας των βουλευτών μόνο κατά την άσκηση των καθηκόντων τους. Ωστόσο, η γενική διατύπωση «κατά την άσκηση των καθηκόντων τους» θα πρέπει να προσδιοριστεί με σαφήνεια και να ενταχθεί σε συγκεκριμένο πλαίσιο, ώστε να μην παραμείνει αόριστη. Όπως χαρακτηριστικά επισημάνθηκε, διαφορετικά θα μπορούσαμε να φτάσουμε στο άλλο άκρο, όπου ένας βουλευτής θα δικαιολογεί την παραβίαση του ορίου ταχύτητας επειδή ήθελε να συμμετάσχει στην ολομέλεια της Βουλής. Ακραίο, αλλά σε τούτον τον τόπο όλα μπορούν να συμβούν.
Οι βουλευτές συμφώνησαν χθες στην ανάγκη τροποποίησης του άρθρου 83 του Συντάγματος, ώστε από τη βουλευτική ασυλία να εξαιρεθούν αδικήματα που δεν σχετίζονται με την άσκηση των κοινοβουλευτικών καθηκόντων και για τα οποία οι βουλευτές θα μπορούν να ανακρίνονται και να διώκονται χωρίς να απαιτείται άρση της ασυλίας τους.
Κατά τη συζήτηση, δόθηκε το εξής χαρακτηριστικό παράδειγμα για να καταδειχθεί η ανάγκη διατήρησης της ασυλίας ακόμη και για ορισμένα ποινικά αδικήματα: σε μια διαμαρτυρία πολιτών, όπου συμμετέχουν και βουλευτές αυθόρμητα, πραγματοποιείται αποκοπή του δρόμου, πράξη που είναι παράνομη. Θα διωχθούν ποινικά και οι βουλευτές; Δεν εμπίπτει στο πλαίσιο των κοινοβουλευτικών τους καθηκόντων η συμμετοχή σε διαμαρτυρία πολιτών; διερωτήθηκαν οι βουλευτές.
Τι αποφασίστηκε
Με βάση τα παραπάνω, αποφασίστηκε να πραγματοποιηθεί μελέτη από τις υπηρεσίες της Βουλής, με σκοπό να καταγραφεί η πρακτική που ισχύει σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες σχετικά με τη βουλευτική ασυλία. Παράλληλα, συμφωνήθηκε να εξευρεθεί μηχανισμός που θα διαχωρίζει τα αδικήματα για τα οποία πρέπει να υπάρχει απόλυτη ασυλία —ώστε να αποφεύγεται ο κίνδυνος παρέμβασης στο κοινοβουλευτικό έργο— από εκείνα που δεν σχετίζονται με αυτό και για τα οποία θα μπορεί να προχωρεί η ποινική δίωξη ενός βουλευτή χωρίς προηγούμενη αίτηση στο Ανώτατο Δικαστήριο.
Εκδικητικές ενέργειες
Όπως διαφάνηκε κατά τη χθεσινή συζήτηση, η μεγαλύτερη έγνοια των βουλευτών είναι η προστασία τους από ενδεχόμενες εκδικητικές ενέργειες, είτε από την κυβέρνηση είτε από υπηρεσίες του κράτους, όταν αποκαλύπτουν περιπτώσεις κακοδιαχείρισης, διασπάθισης δημόσιου χρήματος ή διαφθοράς στο πλαίσιο του κοινοβουλευτικού τους ελέγχου. «Πώς θα προστατευθεί ένας βουλευτής που δεν έχει ασυλία και επιτίθεται στην Αστυνομία;» διερωτήθηκε βουλευτής στον «Π», θέτοντας το εύλογο ερώτημα: «Πώς θα γλυτώσει από τον δημόσιο διασυρμό, εάν ο Αρχηγός της Αστυνομίας την επόμενη των επικριτικών δηλώσεων, στείλει εκδικητικά την Υπηρεσία Καταπολέμησης Ναρκωτικών στο σπίτι του για έρευνα;» Πρόσθεσε επίσης: «Ενόσω ένας βουλευτής μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο δίωξης από οποιονδήποτε, ναι, πρέπει να υπάρχει ασυλία».
Σύκας και Σιζόπουλος
Σήμερα αναμένεται η συνέχεια της ακρόασης της αίτησης του Γενικού Εισαγγελέα για άρση της ασυλίας του βουλευτή του ΔΗΣΥ, Νίκου Σύκα, για την οποία ο ίδιος δεν προέβαλε ένσταση. Ο κ. Σύκας ελέγχεται ποινικά για άσκηση σωματικής και ψυχολογικής βίας κατά της συντρόφου του.
Όσον αφορά τον βουλευτή της ΕΔΕΚ, Μάρινο Σιζόπουλο, η Νομική Υπηρεσία εξακολουθεί από τον περ. Σεπτέμβριο να μελετά το πόρισμα της Αρχής κατά της Διαφθοράς, προκειμένου να αποφασίσει κατά πόσον επιβάλλεται η άρση της ασυλίας του για να ανακριθεί.
