Το οργανωμένο έγκλημα αποτελεί κοινό παρονομαστή όλων των θεμάτων που απασχόλησαν την δεύτερη και τελευταία μέρα εργασιών της άτυπης Υπουργική Συνάντηση Εσωτερικών Υποθέσεων και Δικαιοσύνης, που διοργανώθηκε από την Κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ στη Λευκωσία, σύμφωνα με δηλώσεις του Υπουργού Δικαιοσύνης και Δημόσιας Τάξης, Κώστα Φυτιρή, μετά τη λήξη των εργασιών.
Μιλώντας για τα συμπεράσματα στα οποία οδηγήθηκαν οι αρμόδιοι Υπουργοί κρατών μελών της ΕΕ, συζητώντας για θέματα που αφορούν στην ανάκτηση περιουσιακών στοιχείων από εγκληματικές δραστηριότητες, στην προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς, αλλά και στις εναλλακτικές ποινές για ανήλικους και νέους που εμπλέκονται σε ποινικές υποθέσεις λόγω χρήσης ναρκωτικών, ο κ. Φυτιρής σημείωσε πως «οι Υπουργοί συμφώνησαν ότι χρειαζόμαστε ευρωπαϊκές λύσεις και συντονισμένη δράση για τις σύγχρονες προκλήσεις της δικαιοσύνης».
«Για να πάμε ένα βήμα μπροστά από το οργανωμένο έγκλημα, για το να αντιμετωπίσουμε, χρειάζεται συνένωση δυνάμεων, ταχύτητα ανταπόκρισης και αξιοποίηση όλων των πληροφοριών που μπορεί να διαθέτει οποιαδήποτε κρατική υπηρεσία», υπογράμμισε ο Υπουργός, προσθέτοντας ότι «θα πρέπει να υπάρξει και θα υπάρξει συνένωση δυνάμεων, ανταλλαγή πληροφοριών ώστε να καταπολεμήσουμε το οργανωμένο έγκλημα σε όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης».
Εξήγησε, δε, ότι η συνένωση δυνάμεων αφορά υπηρεσίες, την οικονομία, την αστυνομία και ανταλλαγή πληροφοριών, «ώστε όλοι μαζί να μπορέσουμε να χτίσουμε ένα σύστημα που να μπορεί να είναι ένα βήμα μπροστά από το οργανωμένο έγκλημα», υπογραμμίζοντας ότι «αυτός είναι ο στόχος και αυτό πράξουμε».
Απαντώντας σε ερώτηση σχετικά με τις κύριες εγκληματικές δραστηριότητες που έχουν ως αποτέλεσμα η εγκληματική οικονομία στην ΕΕ να φτάνει τα 188 δισεκατομμύρια ευρώ, ο κ. Φυτιρής είπε ότι μεταξύ αυτών βρίσκεται το εμπόριο ναρκωτικών, το εμπόριο όπλων και η προστασία που παρέχουν παράνομες και εγκληματικές οργανώσεις με εκβιασμούς.
Σημείωσε, δε ότι στα 5 δισεκατομμύρια ευρώ ανέρχεται και η παράνομη εξαγωγή πολιτιστικών αγαθών, μετά από κλοπές, αλλά και από μεταφορά τους από κάποιες χώρες σε άλλες χώρες, οι οποίες διαθέτουν πιο ευνοϊκές νομοθεσίες για τους αρχαιοκάπηλους.
Δήμευση περιουσίας και σύμπραξη δημόσιου και ιδιωτικού τομέα τα μέτρα που συζήτησαν οι Υπουργοί
Μιλώντας πιο συγκεκριμένα για τα μέτρα που συζήτησαν οι Υπουργοί για την ανάκτηση περιουσιακών στοιχείων από εγκληματικές δραστηριότητες, ο κ. Φυτιρής υπογράμμισε ότι μία από τις βασικές προτεραιότητες της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ είναι η ενίσχυση της πρόληψης και η αντιμετώπιση του οργανωμένου και διασυνοριακού εγκλήματος.
Επισημαίνοντας ότι τα παράνομα περιουσιακά στοιχεία που αποκομίζουν οι εγκληματικές οργανώσεις, όσο παραμένουν στην κατοχή τους, αποτελούν το βασικό κινητήριο παράγοντα για εδραίωση και επέκταση των έκνομων δραστηριοτήτων τους, είπε ότι οι Υπουργοί τοποθετήθηκαν θετικά για την ανάγκη αποτελεσματικότερης εφαρμογής του υφιστάμενου νομικού οπλοστασίου τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό και διασυνοριακό επίπεδο.
«Ιδιαίτερα χρήσιμο νομικό εργαλείο προς την κατεύθυνση αυτή αναμένεται να αποτελέσει η εφαρμογή της πρόσφατης οδηγίας που θα δίνει τη δυνατότητα για τη δήμευση ανεξήγητου πλούτου», πρόσθεσε.
Ανέφερε, ακόμα, ότι «οι Υπουργοί συμφώνησαν για τη σημασία που έχει η σύμπραξη μεταξύ ιδιωτικού και δημόσιου τομέα για εξυγίανση του οικονομικού εγκλήματος και ανάκτηση παράνομων εσόδων σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο σεβόμενοι πάντα τα δικαιώματα των πολιτών, όπως η προστασία των προσωπικών δεδομένων».
Ανάγκη για μελέτη αντικτύπου από για προστασία πολιτιστικής κληρονομιάς έθεσαν οι Υπουργοί
Κατά τη συζήτηση των Υπουργών για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς, ο κ. Φυτιρής σημείωσε ότι εντοπίστηκαν αδυναμίες στο υφιστάμενο νομικό πλαίσιο της ΕΕ, καθώς και αποκλίσεις μεταξύ των εθνικών νομοθεσιών, εξηγώντας ότι τις αδυναμίες αυτές «αρχαιοκάπηλοι, επιτήδειοι, έμποροι καθώς και κακόπιστοι κάτοχοι εκμεταλλεύονται, ώστε να επιλέγουν το ευνοϊκότερο για αυτούς νομικό καθεστώς μεταφέροντας τα κλοπιμαία πολιτιστικά αγαθά στα κράτη με τους πιο ευνοϊκούς για αυτούς νόμους».
Σημείωσε ότι οι Υπουργοί συμφώνησαν στην ανάγκη για περισσότερη διερεύνηση του θέματος και προς τούτο κάλεσαν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να υποβάλει σχετικές μελέτες αντικτύπου. Είπε, εξάλλου, ότι η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς είναι ακόμη μια βασική προτεραιότητα της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ.
Ανάγκη διεπιστημονικής συνεργασίας για νέους σε ποινικές υποθέσεις χρήσης ναρκωτικών
Η ισχυρή διεπιστημονική συνεργασία αναδείχθηκε κατά τις εργασίες της άτυπης Συνόδου ως βασική παράμετρος για την εναλλακτική μεταχείριση ανήλικων και νεαρών ενήλικων παραβατών που εμπλέκονται σε υποθέσεις χρήσης ναρκωτικών και έρχονται σε επαφή με το σύστημα ποινικής δικαιοσύνης.
Όπως εξήγησε ο κ. Φυτιρής, χρειάζεται συνεργασία μεταξύ δικαιοσύνης, υγείας, κοινωνικών υπηρεσιών, εκπαίδευσης και τοπικών φορέων, καθώς και ο καθοριστικός ρόλος των εξειδικευμένων εισαγγελέων, δικαστηρίων ανηλίκων και υπηρεσιών θεραπείας και επιτήρησης. Εξάλλου, όπως είπε, αναδείχθηκε και η σημασία του έγκαιρου εντοπισμού προβλημάτων χρήσης ουσιών και της λήψης αποφάσεων, βάσει εξατομικευμένης αξιολόγησης των αναγκών και της ευαλωτότητας του νεαρού παραβάτη.
Πρόσθεσε ότι από την ανταλλαγή απόψεων των Υπουργών, αναδείχθηκε η κοινή θέση ότι η κράτηση πρέπει να αποτελεί ύστατο μέτρο, ιδίως για τους ανήλικους, με έμφαση στην αρχή της θεραπείας αντί της τιμωρίας, αναγνωρίζοντας ότι η χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών είναι πρώτιστα ζήτημα υγείας και κοινωνικής φύσης, ενώ παράλληλα συνδράμει στην αποφόρτιση των φυλακών.
Η αξιοποίηση εναλλακτικών μέτρων, σύμφωνα με τον Υπουργό, αφορά στην αποχή από δίωξη υπό όρους, σε αναστολή ποινών με θεραπευτικούς όρους και σε δομημένα προγράμματα πρόληψης, θεραπείας και αποκατάστασης για την αντιμετώπιση των αιτιών της παραβατικότητας, με υποστήριξη των χρηστών και μείωση της υποτροπής.
Τέλος, είπε ότι επισημάνθηκε ότι η εναλλακτική μεταχείριση απαιτεί να υπάρχει συνέχεια μέσω μεταθεραπευτικής φροντίδας, πρόληψης, επανένταξης, ψυχοκοινωνικής στήριξης και παρακολούθησης, ενώ αναγνωρίστηκε η προστιθέμενη αξία της ενωσιακής συνεργασίας.
«Η Κυπριακή Προεδρία θα αξιοποιήσει τα συμπεράσματα αυτά στη διαμόρφωση του υπό διαβούλευση σχεδίου δράσης για τα ναρκωτικά της ΕΕ», κατέληξε.
ΚΥΠΕ
