Στο προσκήνιο έφερε την οξεία στέγαστική κρίση που πλήττει εκατομμύρια Ευρωπαίους η άτυπη τηλεδιάσκεψη των Υπουργών Στέγασης των 27 κρατών μελών της ΕΕ, υπό την Προεδρία της Κύπρου, με τον Υπουργό Εσωτερικών Κωνσταντίνο Ιωάννου να δηλώνει πως η στέγαση είναι κοινωνικό δικαίωμα και να σημειώνει πως το Ευρωπαϊκό Σχέδιο Προσιτής Στέγασης, αποτελεί ένα κρίσιμο βήμα προς ένα ολοκληρωμένο ευρωπαϊκό πλαίσιο.
Μετά το πέρας της συνεδρίασης, ο Yπουργός Εσωτερικών, Κωνσταντίνος Ιωάννου, και ο Επίτροπος Ενέργειας και Στέγασης της ΕΕ, Νταν Γιόργκενσεν, έθεσαν το πλαίσιο στο οποίο κινήθηκε η συζήτηση, μετά την παρουσίαση του Ευρωπαϊκού Σχεδίου Προσιτής Στέγασης από πλευράς της Κομισιόν.
Ο κ. Ιωάννου έκανε λόγο για μια «ανοιχτή, εποικοδομητική και έγκαιρη ανταλλαγή απόψεων». Τόνισε την ανάγκη για μια ισχυρή ευρωπαϊκή προσέγγιση που θα συμπληρώνει τις λύσεις σε εθνικό και τοπικό επίπεδο, σεβόμενη παράλληλα την αρχή της επικουρικότητας.
«Ως Κυπριακή Προεδρία, είμαστε περήφανοι που ηγούμαστε των προσπαθειών σε αυτόν τον τομέα και βοηθάμε στη διατήρηση της δυναμικής σε μια πρωτοβουλία που επηρεάζει τις ζωές πάρα πολλών Ευρωπαίων», σημείωσε ο κ. Ιωάννου.
Η στέγαση, είπε, «είναι κοινωνικό δικαίωμα. Χωρίς κατάλληλη στέγαση, η υγεία των ανθρώπων, η πρόσβασή τους στην απασχόληση και την εκπαίδευση, καθώς και η ικανότητά τους να συμμετέχουν πλήρως στην κοινωνία επηρεάζονται σοβαρά».
Ο Υπουργός Εσωτερικών αναφέρθηκε συγκεκριμένα στις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι πολίτες, λέγοντας ότι «οι αυξανόμενες τιμές και τα ενοίκια, ο περιορισμένος πρόσβαση στη χρηματοδότηση και η ανεπαρκής προσφορά καθιστούν τη στέγαση όλο και πιο απρόσιτη, επηρεάζοντας όχι μόνο τους πιο ευάλωτους, αλλά και τα νοικοκυριά μεσαίου και χαμηλού εισοδήματος, τους νέους και τις οικογένειες, τους μονογονείς, τα άτομα με αναπηρίες και όσους κινδυνεύουν με φτώχεια ή κοινωνικό αποκλεισμό».
Για το ρόλο της ΕΕ, ο κ. Ιωάννου τόνισε ότι το χαρτοφυλάκιο της στέγασης μπορεί να υποστηρίξει συντονισμένες, στοχευμένες ενέργειες, ιδίως όπου συνδέεται με τομείς όπως η κλιματική αλλαγή, η ενέργεια και οι κατασκευές.
«Σε αυτό το πλαίσιο, το φιλόδοξο Ευρωπαϊκό Σχέδιο Προσιτής Στέγασης, που παρουσιάστηκε από την Επιτροπή τον περασμένο Δεκέμβριο, αποτελεί ένα κρίσιμο βήμα προς ένα ολοκληρωμένο ευρωπαϊκό πλαίσιο. Το Σχέδιο περιλαμβάνει συγκεκριμένα μέτρα για την αύξηση της προσφοράς, τη μείωση της γραφειοκρατίας, την ενθάρρυνση επενδύσεων και μεταρρυθμίσεων, καθώς και την υποστήριξη των περιοχών και των ανθρώπων που επηρεάζονται περισσότερο», ανέφερε.
Σχετικά με το επενδυτικό σκέλος της αγοράς ακινήτων και το πως αυτό ο κ. Ιωάννου απάντησε σε ερώτηση του ΚΥΠΕ ότι αυτό δεν ήταν μέρος της σημερινής συζήτησης, αλλά είναι κάτι που σίγουρα θα αξιολογηθεί στις επόμενες συζητήσεις, προσθέτοντας ότι ο ρόλος της Προεδρίας είναι η προώθηση της ατζέντας και η ενίσχυση του διαλόγου. «Ο στόχος είναι να βρεθεί κοινός συμφωνημένος τρόπος και αυτό που έχει παρουσιαστεί ως σχέδιο από τον Επίτροπο, μετά από λίγους μήνες σκληρής δουλειάς, να μετατραπεί σε δράση και να αποφέρει ορατά αποτελέσματα για τις πόλεις της ΕΕ», σημείωσε.
Από την πλευρά του, ο Επίτροπος Ενέργειας και Στέγασης, Νταν Γιόργκενσεν, χαρακτήρισε την κρίση στέγασης ως απειλή για τη δημοκρατία και τόνισε την ανάγκη για άμεση δράση, καθώς εκατομμύρια άνθρωποι αγωνίζονται για την εξεύρεση στέγης. «Έχουμε μια κατάσταση όπου άνθρωποι με κανονικές δουλειές, όπως νοσοκόμες, αστυνομικοί ή δάσκαλοι, δεν μπορούν να αντέξουν οικονομικά να ζήσουν εκεί όπου υπηρετούν», είπε.
Αυτό, πρόσθεσε, «δεν είναι μόνο πρόβλημα για τα άτομα, είναι πρόβλημα για όλους μας. Είναι δημοκρατικό ζήτημα. Το να έχεις ένα μέρος να πας σπίτι είναι ανθρώπινο δικαίωμα. Και αν δεν το αντιμετωπίσουμε, αν δεν αντιμετωπίσουμε θεμελιωδώς αυτά τα προβλήματα και δεν τα λύσουμε, κινδυνεύουν να υπονομεύσουν τα κοινωνικά μας μοντέλα».
Ο Γιόργκενσεν παρουσίασε τα βασικά στοιχεία του σχεδίου δράσης της Επιτροπής, υπογραμμίζοντας ότι η λύση δεν θα έρθει μόνο από τις Βρυξέλλες. «Πολλές από τις απαραίτητες ενέργειες πρέπει να γίνουν σε εθνικό και τοπικό επίπεδο, αλλά μπορούμε να συνεργαστούμε και να διευκολύνουμε τις αποφάσεις που είναι απαραίτητες για να αντιμετωπίσουμε μερικά από τα μεγαλύτερα προβλήματα», είπε.
Σύμφωνα με τον ίδιο, το σχέδιο τονίζει την ανάγκη για περισσότερες κατοικίες, τόσο νεόδμητες, όσο και με ανακαίνιση υπαρχόντων κτιρίων που μπορούν να ανακαινιστούν και να μετατραπούν σε βιώσιμες και προσιτές κατοικίες.
Ο Επίτροπος αναφέρθηκε στη δημιουργία μιας Ευρωπαϊκής Πλατφόρμας Στέγασης, με σκοπό την προσέλκυση επενδυτών, κατασκευαστών και τοπικών αρχών, με στόχο την υλοποίηση των αναγκαίων επενδύσεων.
«Επίσης, πρέπει να μειώσουμε τη γραφειοκρατία. Χρειαζόμαστε λιγότερη γραφειοκρατία κατά την κατασκευή και την ανακαίνιση στην Ευρώπη», ανέφερε. «Και σκοπεύουμε να εξετάσουμε όλη τη σχετική νομοθεσία, να διαπιστώσουμε πού πρέπει να δράσουμε και πού να απλοποιήσουμε, ακούγοντας τα κράτη-μέλη, τις περιοχές και τις πόλεις, για να παρέχουμε αυτές τις λύσεις», πρόσθεσε.
Σχετικά με το ζέον ζήτημα των βραχυχρόνιων μισθώσεων, ο Επίτροπος Γιόργκενσεν ήταν κατηγορηματικός: «Οι βραχυχρόνιες μισθώσεις είναι ένα πρόβλημα που αναφέρεται ξανά και ξανά από τους δημάρχους, οι οποίοι μας λένε ότι αν δεν δράσουμε, τότε κινδυνεύουμε να ωθήσουν τις τιμές της στέγασης προς τα πάνω και να εκτοπίσουν ανθρώπους που κάποτε μπορούσαν να ζήσουν σε ορισμένα μέρη των πόλεων και τώρα δεν μπορούν πλέον».
Ο Επίτροπος πρόσθεσε πως μέχρι το τέλος του έτους, η Κομισιόν θα φέρει νομοθετική πρόταση που θα αντιμετωπίζει αυτό το ζήτημα. «Δήμαρχοι, ένοικοι, και απλοί πολίτες που έχουν συμμετάσχει στους διαλόγους που έχουμε πραγματοποιήσει, τονίζουν το πρόβλημα, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι αυτό είναι ένα πρόβλημα και θα καταθέσουμε μια νομοθετική πρόταση αργότερα φέτος», σημείωσε.
«Αυτό που προτείνουμε λοιπόν είναι να καθορίσουμε κριτήρια για τον ορισμό περιοχών υπό πίεση. Αυτές είναι περιοχές που επηρεάζονται από τις βραχυχρόνιες μισθώσεις με τρόπο που δεν είναι βιώσιμος και αυτό πρέπει να αλλάξει», ανέφερε.
Και σε αυτές τις περιοχές, πρόσθεσε, «θα υπάρχει μια λίστα με διάφορα εργαλεία που οι πόλεις μπορούν να χρησιμοποιήσουν».
«Δεν αναγκάζουμε τις πόλεις να κάνουν κάτι που δεν θέλουν, αλλά τους δίνουμε την ευκαιρία να αντιμετωπίσουν αυτό το πρόβλημα,» διευκρίνισε ο Επίτροπος, τονίζοντας ότι η πρόταση θα προέλθει από μια πολυσυλλεκτική διαδικασία.
«Συλλέγουμε πολλές καλές ιδέες από διαφορετικά μέρη της Ένωσής μας, από πόλεις οι οποίες έχουν προχωρήσει σε ενέργειες», είπε, τονίζοντας ότι η επερχόμενη ρύθμιση θα απαλλάξει από ενδεχόμενα εμπόδια της ευρωπαϊκής νομοθεσίας, «δίνοντας στις πόλεις την ενδυνάμωση που χρειάζονται για να αντιμετωπίσουν αυτά τα ζητήματα».
Μετά την πρώτη άτυπη συζήτηση σε επίπεδο Υπουργών για το Ευρωπαϊκό Σχέδιο Προσιτής Στέγασης, το θέμα θα κυριαρχήσει στην ατζέντα του Συμβουλίου EPSCO στις 9 Μαρτίου.
