Δημοσιεύθηκε στην αγγλόφωνη ιστοσελίδα, Politis to the point
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης αξιοποίησε την ομιλία του στο EPC Thought Leadership Forum στις Βρυξέλλες για να παρουσιάσει ένα φιλόδοξο και πιο διεκδικητικό όραμα για την Κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με αιχμή τη στρατηγική αυτονομία, την ασφάλεια και την ενίσχυση της εξωτερικής παρουσίας της Ένωσης.
Μιλώντας σε μια περίοδο που χαρακτήρισε ως «εξαιρετικά αβέβαιη, με αυξημένες εντάσεις και αστάθεια», ο Πρόεδρος υποστήριξε ότι οι κρίσεις δεν πρέπει να λειτουργούν αποτρεπτικά αλλά ως επιταχυντής για βαθύτερη ευρωπαϊκή ολοκλήρωση.
«Η αυτονομία δεν αποτελεί πλέον θεωρητική φιλοδοξία, αλλά κινητήρια δύναμη για δράση», ανέφερε, περιγράφοντάς την ως «το επόμενο αναγκαίο βήμα της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης».
Η στρατηγική αυτονομία στον πυρήνα
Ο Πρόεδρος έθεσε ως κεντρικό σύνθημα της Κυπριακής Προεδρίας το «Μια Αυτόνομη Ένωση, Ανοιχτή στον Κόσμο», τονίζοντας ότι η Ευρώπη οφείλει να ενισχύσει την ικανότητά της να δρα ανεξάρτητα, χωρίς όμως να αποκόπτεται από τους διεθνείς της εταίρους.
Όπως σημείωσε, στόχος είναι «μια Ένωση ισχυρή εκ των έσω, ικανή να συνεργάζεται με εξωτερικούς εταίρους όταν αυτό είναι εφικτό, αλλά και να ενεργεί αυτόνομα όταν αυτό είναι αναγκαίο».
Απέρριψε μάλιστα την άποψη ότι η ευρωπαϊκή αυτονομία είναι ανέφικτη, δηλώνοντας ξεκάθαρα ότι «δεν συμφωνεί με όσους υποστηρίζουν ότι είναι μη ρεαλιστική».
Ασφάλεια, άμυνα και Ουκρανία
Ο Νίκος Χριστοδουλίδης συνέδεσε την ανάγκη για ενίσχυση της στρατηγικής αυτονομίας με τον πόλεμο στην Ουκρανία, σημειώνοντας ότι η Ρωσική εισβολή στην Ουκρανία «κατέρριψε κάθε ψευδαίσθηση ότι η ειρήνη και η σταθερότητα στην Ευρώπη είναι δεδομένες».
Υπογράμμισε τον ρόλο της Κύπρου στην προώθηση αποφάσεων της ΕΕ, όπως η οικονομική στήριξη προς την Ουκρανία και τα πακέτα κυρώσεων, ενώ έθεσε την αμυντική ετοιμότητα ως βασική προτεραιότητα της Προεδρίας.
Αναφερόμενος σε πρόσφατο περιστατικό με μη επανδρωμένο αεροσκάφος κοντά στις βρετανικές βάσεις στην Κύπρο, έκανε λόγο για μια άτυπη δοκιμή της ρήτρας αμοιβαίας συνδρομής της ΕΕ.
«Μπορεί να μην ενεργοποιήθηκε το Άρθρο 42(7), αλλά η Κύπρος το δοκίμασε στην πράξη και μάλιστα με επιτυχία», ανέφερε, επισημαίνοντας την αλληλεγγύη χωρών όπως η Ελλάδα, η Γαλλία, η Ιταλία, η Ισπανία και η Ολλανδία.
Περιφερειακός ρόλος και Μέση Ανατολή
Ο Πρόεδρος ανέδειξε τη γεωπολιτική θέση της Κύπρου, χαρακτηρίζοντάς την «αναπόσπαστο μέρος της Μέσης Ανατολής», με άμεση έκθεση στις εξελίξεις της περιοχής.
«Για την Κύπρο, η κατάσταση δεν είναι αφηρημένη. Η γεωγραφία μας συνδέει άμεσα με την περιοχή και συνδέει την περιοχή με την Ευρώπη», σημείωσε.
Τόνισε τον ρόλο της χώρας ως ανθρωπιστικού και διπλωματικού παράγοντα, περιγράφοντάς την ως «ασφαλές καταφύγιο» και «φάρο στην Ανατολική Μεσόγειο», που αποτελεί μέρος της λύσης και όχι του προβλήματος.
Ενέργεια και ανταγωνιστικότητα
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε και στην ενεργειακή διάσταση της στρατηγικής αυτονομίας.
«Η αστάθεια στις τιμές ενέργειας παραμένει βασική ανησυχία για πολίτες, επιχειρήσεις και βιομηχανία», ανέφερε, καλώντας για την οικοδόμηση μιας «πραγματικής Ενεργειακής Ένωσης» και ενίσχυση των υποδομών και διασυνδέσεων.
Σύνδεσε την ανταγωνιστικότητα της ΕΕ με την απλοποίηση των κανονισμών και τη διεύρυνση των εμπορικών συνεργασιών, αναφερόμενος σε συμφωνίες όπως αυτή με τη Mercosur και την Ινδία, αλλά και στην ανάγκη για νέες συμφωνίες, μεταξύ άλλων με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Διεύρυνση και επιρροή της ΕΕ
Αναφορικά με τη διεύρυνση, τη χαρακτήρισε «το πιο επιτυχημένο εργαλείο εξωτερικής πολιτικής της Ένωσης», επισημαίνοντας την πρόοδο χωρών όπως το Μαυροβούνιο, η Αλβανία, η Ουκρανία και η Μολδαβία.
Υπογράμμισε ότι η διαδικασία πρέπει να παραμείνει «αξιόπιστη, βασισμένη στην αξιοκρατία και εδραιωμένη στις θεμελιώδεις αξίες της Ένωσης».
Κυπριακό και ρόλος της ΕΕ
Ο Νίκος Χριστοδουλίδης αναφέρθηκε και στις προσπάθειες επίλυσης του Κυπριακού, επαναβεβαιώνοντας τη δέσμευση για μια συνολική λύση στη βάση των ψηφισμάτων του ΟΗΕ και του ευρωπαϊκού κεκτημένου.
«Η ώρα της Ευρώπης είναι τώρα»
Κλείνοντας, υποστήριξε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να αναλαμβάνει ηγετικό ρόλο ακριβώς σε περιόδους κρίσης.
«Η Ευρώπη δεν επιλέγει πότε πρέπει να ηγηθεί. Η στιγμή για να ηγηθεί είναι τώρα», ανέφερε.
Ταυτόχρονα, έστειλε μήνυμα προς τους διεθνείς εταίρους, υπογραμμίζοντας ότι «στην Κύπρο επικρατούν κανονικότητα, ασφάλεια και σταθερότητα», παρουσιάζοντας τη χώρα ως αξιόπιστο κόμβο σταθερότητας και διασυνδεσιμότητας στην Ανατολική Μεσόγειο.
