Ο αγαπητός φίλος, Μιχάλης Σταύρου, έστειλε το σοφό μήνυμά του στη «δεύτερη σελίδα» του κυριακάτικου «Πολίτη», σε αυτούς που δεν έλαβαν ποτέ υπόψη ότι εδώ στην Κύπρο υπάρχει και μια κοινότητα 20% και έκαναν όνειρα για ένα ελληνοκυπριακό κράτος. Ακόμα και σήμερα, 52 χρόνια μετά την τουρκική εισβολή, προτιμούν ένα λιλιπούτειο ελληνοκυπριακό κράτος έχοντας αλλεργία στην επανένωση. Ο Μιχάλης τους βροντοφωνάζει ότι «δεν ζούμε μόνοι μας σε αυτό το νησί και ακόμη και αν αύριο το πρωί βρεθεί η τέλεια συμφωνία, ποιος πιστεύει πραγματικά ότι θα λειτουργήσει όταν οι άνθρωποι που καλούνται να την ζήσουν δεν εμπιστεύονται ο ένας τον άλλον»;
Η λύση του Κυπριακού δεν θα έρθει μόνο από τα τραπέζια των διαπραγματεύσεων, αλλά θα έρθει όταν οι δύο κοινότητες αρχίσουν να βλέπουν η μια την άλλη ως συμπολίτες και όχι ως απειλή. Δυστυχώς, ταμπουρωμένοι στην πρόσκαιρη ησυχία μας, δεν προσπαθήσαμε να έρθουμε κοντά με τους Τ/Κ και να εμπιστευτούμε ο ένας τον άλλον. Βέβαια, αρκετοί αρθρογράφοι εισηγούντο ΜΟΕ που θα έφερναν κοντά τις δύο κοινότητες, αλλά κανένα αποτέλεσμα. Παραθέτω σήμερα μικρό μέρος από παλαιότερα άρθρα μου, που επανατονίζουν τον τίτλο που δανείστηκα από τον φίλτατο Μιχάλη.
Μέσα από την παιδεία
Ένα εκπαιδευτικό ΜΟΕ θα κάνει τη διαφορά: Ένας ουσιαστικός τρόπος επαναπροσέγγισης είναι η ανταλλαγή καθηγητών ξένων γλωσσών μεταξύ των δύο κοινοτήτων. Σε αυτή την περίπτωση θα δημιουργηθεί μια ατμόσφαιρα οικογενειακή στην τάξη, που θα δώσει τα μηνύματα ότι οι λαοί δεν έχουν να χωρίσουν τίποτε.
Αγώνας για επανένωση μέσα από την παιδεία: Επειδή οι συνομιλίες σίγουρα θα είναι χρονοβόρες, πρέπει και εμείς να είμαστε έτοιμοι σε πολλά επίπεδα για αγώνα επανένωσης. Πιστεύουμε ότι ένα από αυτά τα επίπεδα είναι και η παιδεία, επειδή το σχολείο μπορεί να παίξει σημαντικό ρόλο σε αυτόν τον αγώνα. Δυστυχώς, εντός των τειχών του σχολείου, διαχρονικά, δεν έχει γίνει σημαντικό έργο για την επανένωση της πατρίδας. Είναι λυπηρό, επειδή πολύ λίγα σχολεία αγωνίστηκαν για υλοποίηση του πιο πάνω στόχου για επανένωση της πατρίδας μας. Οι διευθυντές των σχολείων αυτών, μαζί με την ομάδα των β.δ. και καθηγητών τους, έχουν πραγματικά περάσει από συμπληγάδες για να καταφέρουν αυτό που θεωρείτο ακατόρθωτο. Και δεν είναι τυχαίο που έχουν δεχθεί θερμά συγχαρητήρια για τον τιτάνιο αγώνα που διεξήγαγαν για δημιουργία κουλτούρας, συμφιλίωσης και συνεργασίας με τους Τουρκοκυπρίους για επανένωση της Κύπρου μας. Είναι γι’ αυτό που τα σχολεία αυτά αποτελούν φάρο και οδοδείκτη για τα υπόλοιπα σχολεία που δεν έχουν αγωνιστεί για την επανένωση.
Το «εγώ» ή το «εμείς»: Είναι γι’ αυτό που χρειάζεται πιο μεθοδική συνεργασία με τους Τουρκοκυπρίους, για να δείξουμε στον έξω κόσμο ότι η συμβίωσή μας είναι εφικτή αν αφεθούμε να συνομιλήσουμε μέσα σε πνεύμα αλληλοκατανόησης, με στόχο μια δίκαιη και βιώσιμη λύση και για τις δύο κοινότητες.
Η γλώσσα ως εργαλείο επικοινωνίας: Στο βιβλίο μου «English Fl: Modus Operandi,Bilingual Education Modus Vivendi» το 1996 - το οποίο βασίζεται μερικώς στη διδακτορική μου διατριβή - εισηγήθηκα την εισαγωγή της δίγλωσσης παιδείας - η διδασκαλία ξένης γλώσσας ορισμένες περιόδους την εβδομάδα, καμία σχέση έχει με τη δίγλωσση παιδεία - στα εκπαιδευτικά συστήματα των δύο κοινοτήτων, με την αγγλική ως κοινή γλώσσα σε πρώτο στάδιο (τούρκικα-αγγλικά, ελληνικά-αγγλικά=αγγλικά κοινή γλώσσα). Είμαι πλήρως πεπεισμένος ότι η δίγλωσση παιδεία είναι εξαιρετικά σχετική με τη λύση του κυπριακού προβλήματος, επειδή προϋποθέτει την ανάμιξη των δύο κοινοτήτων της μεγαλονήσου.
Δυστυχώς, ενώ εμείς προσπαθήσαμε να θέσουμε ένα λιθαράκι για την επανένωση, το μόνο που εισπράξαμε ήταν «φωνή βοώντος εν τη ερήμω». Θα συνεχίσουμε όμως τον αγώνα για επανένωση, τιμώντας με αυτό τον τρόπο τη μεγάλη Τ/Κ δημοσιογράφο, Σεβγκιούλ.
* Ο Δρ Παναγιώτης Κ. Μαύρος, ΒΑ, ΜΑ, PhD είναι πρώην επιθεωρητής και πρώτος λειτουργός Εκπαίδευσης, Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού.
