Γιατί Θέτω Υποψηφιότητα για τη Συμπροεδρία του Βολτ Κύπρου

Του Ιωάννη Τιρκίδη

Δεκαετίες νεοφιλελεύθερης διαχείρισης έχουν οδηγήσει την Κυπριακή Δημοκρατία σε υπαρξιακό τέλμα: κρατικός κατακερματισμός, συστηματική εκποίηση του δημόσιου πλούτου, αποσάθρωση της διοικητικής ικανότητας και διολίσθηση του Κυπριακού σε μια εύθραυστη συνθήκη με οξύ κίνδυνο θερμής ανάφλεξης. Η παρακμή αυτή αποτελεί ευθύ παράγωγο μιας νομενκλατούρας που υποτάσσει τη δημόσια συνοχή στην ιδιωτική πρόσοδο. Υπό αυτές τις συνθήκες, η πολιτική ανανέωση δεν συνιστά θεωρητική πολυτέλεια, αλλά όρο εθνικής επιβίωσης.

Υπέρβαση του Δημοκρατικού Ελλείμματος. Η Κύπρος διέρχεται βαθιά κρίση θεσμικής νομιμοποίησης. Οι βουλευτικές εκλογές του Μαΐου 2026 συνιστούν απερίφραστο κατηγορητήριο κατά του status quo: άνω του 60% του εκλογικού σώματος απέχει από την κοινοβουλευτική εκπροσώπηση, ενώ το νομοθετικό σώμα αντλεί εντολή από μόλις το 38% των εγγεγραμμένων ψηφοφόρων. Η αποχή αυτή δεν εκφράζει αδιαφορία, αλλά συνειδητή αποξένωση των πολιτών από ένα κομματικό καρτέλ που νέμεται το κράτος ως λάφυρο, την ώρα που οι ζωτικές δημόσιες υποδομές καταρρέουν.

Αναχαίτιση της Στρατηγικής Παρέκκλισης στο Κυπριακό. Η de facto εγκατάλειψη του συμφωνημένου πλαισίου της Διζωνικής, Δικοινοτικής Ομοσπονδίας έχει παγιώσει τη διχοτόμηση επί του εδάφους, σκληραίνοντας την αξίωση της Άγκυρας για λύση δύο κρατών ενώ η Λευκωσία ακολουθεί μια επικίνδυνη στρατηγική εξωτερικής εξισορρόπησης. Χωρίς άμεση διπλωματική επανεκκίνηση, και αποκλιμάκωση ιδίως, οι εξελίξεις απειλούν να καταστούν μη αναστρέψιμες, με ορατούς κινδύνους ασφάλειας, σε μια συγκυρία όπου η περιφερειακή ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή στερεί από την Κύπρο τον ρόλο του ουδέτερου διαμεσολαβητή. Η ανάσχεση αυτής της επισφάλειας απαιτεί αδυσώπητο στρατηγικό ρεαλισμό, απαλλαγμένο από εγχώριες ψευδαισθήσεις.

Αποδόμηση του Προσοδοθηρικού Υποδείγματος. Χάσμα χωρίζει τα ονομαστικά μακροοικονομικά μεγέθη από τη συστημική αφερεγγυότητα της χώρας. Η ονομαστική μεγέθυνση του ΑΕΠ και οι αναβαθμίσεις των οίκων αξιολόγησης συγκαλύπτουν μια παρασιτική χρηματοπιστωτική δομή που υποσκάπτει την παραγωγική ανθεκτικότητα. Ο ουσιαστικός ισολογισμός είναι αμείλικτος: το κούρεμα των καταθέσεων και η αναδιάρθρωση μετά το 2013 εξαΰλωσαν άνω των €40 δισεκατομμυρίων εγχώριου πλούτου—ποσό υπερδιπλάσιο του τότε ετήσιου ΑΕΠ. Αντί για εξυγίανση, το κράτος διευκόλυνε τη μεταβίβαση μη εξυπηρετούμενων δανείων ύψους άνω των €20 δισεκατομμυρίων σε υπεράκτιες Εταιρείες Εξαγοράς Πιστώσεων. Παράλληλα, η αύξηση του πραγματικού διαθέσιμου εισοδήματος ανά μισθωτό παραμένει καθηλωμένη κάτω του 1% ετησίως τα τελευταία χρόνια, καθιστάμενη αρνητική μετά τη φορολόγηση για τη συντριπτική πλειονότητα των νοικοκυριών. Η επανάκτηση της οικονομικής κυριαρχίας αξιώνει τη ριζική αποδόμηση του προσοδοθηρικού αυτού καπιταλισμού.

Ενεργειακή Αυτάρκεια και Δημόσιος Έλεγχος. Το ισχύον ενεργειακό μοντέλο υπονομεύει την εθνική ασφάλεια μέσω ρυθμιστικής άλωσης και γεωπολιτικής έκθεσης. Στο εσωτερικό πεδίο, η εφαρμογή των κανόνων ‘κόστους αποφυγής’ απέκλεισε την Αρχή Ηλεκτρισμού Κύπρου από την ανάπτυξη φωτοβολταϊκών πάρκων μεγάλης κλίμακας, εκχωρώντας προνομιακά πεδία σε ιδιώτες παραγωγούς με εγγυημένα υπερκέρδη, ενώ οι καταναλωτές επωμίζονται δυσβάστακτες ρήτρες εκπομπών ρύπων. Στο εξωτερικό πεδίο, η Λευκωσία προσδένει την ενεργειακή της ασφάλεια σε επισφαλείς σχεδιασμούς: ο εξαναγκασμός ενός απομονωμένου μικροδικτύου ενός εκατομμυρίου κατοίκων να χρηματοδοτήσει το 63% του Great Sea Interconnector, προϋπολογισμού €2,5 δισεκατομμυρίων, συνιστά δυσανάλογη προσοδοθηρική επιβάρυνση εκτεθειμένη ευθέως στον γεωπολιτικό κίνδυνο τουρκικών παρεμβάσεων.

Κατάλυση του Συνταγματικού Απολυταρχισμού. Η θεσμική αποσύνθεση πηγάζει από έξι δεκαετίες κανονικοποιημένης ‘κατάστασης εξαίρεσης’. Επικαλούμενες διαρκώς το ‘Δίκαιο της Ανάγκης’ από το 1964, διαδοχικές κυβερνήσεις κατεδάφισαν τους θεσμικούς αντίβαρους μηχανισμούς, εγκαθιδρύοντας καθεστώς εκτελεστικής ασυλίας. Αυτός ο υπερσυγκεντρωτισμός, με επίκεντρο τη Νομική Υπηρεσία και την Προεδρία της Δημοκρατίας, καθηλώνει την Κύπρο στις χαμηλότερες θέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως προς την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης και τη διαφθορά. Η υπέρβαση αυτής της ολιγαρχικής δομής προϋποθέτει συντεταγμένη συνταγματική αναθεώρηση και όχι επιφανειακές παρεμβάσεις.

Αυτόνομη Πολιτική Εντολή για το 2028. Αντί να αναλώνεται σε τακτικισμούς και παρασκηνιακές συναλλαγές με το κατεστημένο, το Βολτ Κύπρου οφείλει να διαμορφώσει εξαρχής τη δική του διακριτή, προγραμματικά συγκροτημένη προεδρική υποψηφιότητα.