Μπενόν Σεβάν, ο Φίλος, ο Άνθρωπος, ο μέγας Αρμενοκύπριος, ο αξιωματούχος του ΟΗΕ

Γράφει ο Ανδρέας Δ. Μαυρογιάννης

Ο Μπενόν Σεβάν που μας έφυγε στα 88 του χρόνια την περασμένη Κυριακή το βράδυ ήταν η επιτομή το γνήσιου πατριώτη αυτού του τόπου, των αξιών και των παραδόσεων του, της μπέσας, του φιλότιμου, της γενναιοδωρίας και της σεμνότητας.

Το αντίτιμο που πλήρωσε, ως μη εδει, τα τελευταία είκοσι χρόνια με την ανάμειξη του ονόματος του στο σκάνδαλο του προγράμματος «πετρέλαιο αντί τροφίμων» στο Ιράκ ,τον πίκρανε και τον πλήγωσε βαθύτατα, δεν μπόρεσε όμως να καταβάλει την ανθρώπινη του ποιότητα και την καθαρή του ματιά στην ζωή και την ιστορία.

Δυστυχώς οι άνθρωποι μας, πολλές φορές με μεγάλη ευκολία, προσχωρούν σε αφηγήματα  τρίτων που μεταμφιέζονται σε επίσημα σχήματα σοβαροφάνειας.

Γι΄αυτό πριν  απ’ όλα θα ήθελα να καταγράψω επιγραμματικά, ως μάρτυρας τέσσερα σημεία:

Ο Μπενόν κατηγορήθηκε άδικα  το 2005 για δωροδοκία από τον Σαντάμ Χουσεΐν. Ο στενός του φίλος και για πολλά χρόνια συνάδελφος και συνεργάτης του  Κόφι Ανάν,  τότε Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ,  τον έθεσε σε διαθεσιμότητα και ανέθεσε την διεξαγωγή μεγάλης έρευνας σε εξεταστική Επιτροπή  υπό τον πρώην Διοικητή της Αμερικανικής Ομοσπονδιακής Τράπεζας (Federal Reserve), Paul Volcker.

Ηταν λίγο πολύ για όλους μας τότε στην Νέα Υόρκη  κοινό μυστικό πως υπήρχε όντως πρόβλημα που αφορούσε κυρίως τον Κότζο Ανάν, γιο του Κόφι Ανάν.  Ο Μπενόν θα μπορούσε ως επι το πολύ να κατηγορηθεί ότι λόγω φιλίας με τον Κόφι Ανάν, δεν κατήγγειλε εγκαίρως κάποιες ύποπτες συναλλαγές.

Όμως το σύστημα κινητοποιήθηκε για την εξεύρεση αποδιοπομπαίου τράγου για να σωθεί ο  Γενικός Γραμματέας, γιατί εθεωρείτο ότι τυχόν απόδειξη  ενοχής και παραίτησή του θα ήταν μεγάλο πλήγμα για τον ΟΗΕ.

α)  Είχα συνάντηση με την ομάδα του Volcker,  και διαπίστωσα πως ήταν όλοι στρατευμένοι σε μια απίστευτη προσπάθεια στοχοποίησης του Μπενόν προκειμένου να σωθεί ο Κόφι Ανάν. Νομίζω αξίζει να αναφέρω ότι η όλη έρευνα είχε συνολικό κόστος 15 εκατομμύρια δολάρια και τα ευρήματα της έκαναν λόγο για δωροδοκία 135 χιλιάδες δολάρια προς τον Μπενόν. Βεβαίως τίποτα δεν βρέθηκε που να εμπλέκει τον Μπενόν σε δωροληψία. Γι΄αυτό το τελικό συλλογιστικό της Επιτροπής ήταν περίπου το εξής: Eκείνα τα χρόνια ο Μπενόν είχε κάνει κάποιες περιοδικές μεταφορές χρημάτων από την Κύπρο στον λογαριασμό του στην Νέα Υόρκη, τις οποίες βεβαίως δήλωσε με πλήρη διαφάνεια. Υπολόγισαν ότι το συνολικό ύψος ανήλθε στις 135 χιλιάδες δολάρια. Βεβαίως ο Μπενόν είχε μια πολύ απλή και απόλυτα αληθή εξήγηση: Τα χρήματα αυτά προέρχονταν από την θεία  του, της οποίας ήταν ο μόνος άνθρωπος στον κόσμο. Οι ερευνητές του Volcker αποφάνθηκαν ότι δεν γίνεται μια ηλικιωμένη κυρία, που έπαιρνε την σύνταξη της από το ΓΤΠ, σε μετρητά, να έχει τόσα χρήματα στο σπίτι της. Προτίμησαν μάλιστα να ισχυριστούν (sic!!!) ότι ο  ίδιος ο Μπενόν ήταν υπεύθυνος για τον θάνατο της, από πτώση σε φρεάτιο ανελκυστήρα, για να της κλείσει το στόμα. Θυμάμαι που τους είπα ότι δεν έχουν ιδέα από ανθρώπινες σχέσεις και αισθήματα και δεν μπορούν καταλάβουν τις παραδοσιακές αξίες και τις αρχές της κοινωνίας μας.

Στα τέλη Σεπτεμβρίου 2005, ενώπιον  της τροπής των πραγμάτων και της πιθανότατα επερχόμενης  σύλληψής του από τις αμερικανικές αρχές, μετά την παραίτηση του και την άρση της ασυλίας του, εισηγήθηκα στον Μπενόν να εγκαταλείψει τις ΗΠΑ και να έρθει στην Κύπρο, κάτι που έπραξε με μισή καρδιά, αφενός γιατί δεν πίστευε πως είναι δυνατόν να μην επικρατήσει το δίκαιο και αφ’ ετέρου γιατί η Micheline, η αείμνηστη σύζυγός του, ήταν ακόμα εργαζόμενη στην Γραμματεία του ΟΗΕ

β) Συνάντησα τον Paul Volcker, μερικούς μήνες αργότερα. Όταν του είπα αυτά που πίστευα για την έρευνα και την έκθεση του, χαμήλωσε το βλέμμα και είπε πως έκαναν ότι καλύτερο μπορούσε να γίνει για τον ΟΗΕ.  Όταν του είπα πως ελπίζω να κατανοεί πως δεν μπορούν να συνθλίβουν έτσι ανθρώπους και το όνομά τους, με κοίταξε λίγο ειρωνικά και μου  είπε “this is how life goes my dear fellow”.

γ) Λίγο αργότερα ανέλαβε, για μερικούς μήνες, ως Αναπληρωτής Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ ο Marc Malloch-Brown. Όταν πήγα και τον συνάντησα,  μου αποκάλυψε πως η αποστολή του ήταν να «σώσει» τον Κόφι Ανάν. Όταν του μίλησα για τον Μπενόν, μου είπε πως δυστυχώς οι αποφάσεις έχουν ληφθεί, με γνώμονα αυτό που θεωρούσαν ως το καλύτερο για τον ΟΗΕ, ότι ο ίδιος αναγνωρίζει  πως μπορεί να είναι  άδικες αλλά, ας πάει ο Μπενόν να βρει το δίκιο του μέσα από τις διοικητικές  και δικαστικές διαδικασίες. Το μόνο που καταφέραμε τότε είναι τον σεβασμό των συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων του Μπενόν και την αποστολή της σύνταξης του στην Κύπρο.

δ) Τον Δεκέμβριο του 2017, συνάντησα για τελευταία φορά στην Γενεύη, μερικούς μήνες πριν τον θάνατό του τον Κόφι Ανάν. Με ρώτησε ο ίδιος για τον Μπενόν και μου εκμυστηρεύθηκε πως το είχε βάρος στη συνείδηση του, όχι πως θεωρούσε πως έκανε ο ίδιος κάτι κακό ή άδικο αλλά γιατί δεν αφέθηκε να επιδείξει αλληλεγγύη σε ένα παλιό καλό του φίλο.

Ο Μπενόν Σεβάν  γεννήθηκε στην Λευκωσία το 1937. Δεν είχε καθόλου εύκολη ζωή. Αποφοίτησε από το Μελκονιάν και σπούδασε στις ΗΠΑ. Στα τέλη της δεκαετίας του 50 και στις αρχές της δεκαετίας του 60, είχε ενεργό ανάμειξη στα  πολιτικά δρώμενα και διακρινόταν πάντα για την έγνοια του για τον τόπο και τους ανθρώπους  του. Υπηρέτησε στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών για 40 χρόνια από το 1965 ως το 2005.  Ανέλαβε υψηλές αποστολές, πολλές φορές επικίνδυνες  και σε εμπόλεμα μέρη και πάντα είχε θάρρος και αποφασιστικότητα να υπηρετήσει την ανθρωπότητα.

Τον Αύγουστο του 2003 απο καθαρή τύχη επέζησε της τρομοκρατικής επίθεσης στο Canal Hotel  της Βαγδάτης όπου έχασαν την ζωή τους 22 μέλη της αποστολής του ΟΗΕ.

Για όλους τους φίλους και συνεργάτες του ήταν πάντα ο ευαίσθητος, σοβαρός, αποτελεσματικός και γενναιόδωρος αξιωματούχος που υπηρετούσε παθιασμένα, με σεβασμό και αξιοπρέπεια, τις αρχές και τις αξίες της οργανωμένης διεθνούς κοινότητας. Ως  μέλος της Αρμενικής Κοινότητας της Κύπρου γνώριζε από πρώτο χέρι το κακό και το άδικο και επιτελούσε πάντα το καλό και την οικοδόμηση ενός καλύτερου μέλλοντος,  αυτό που αισθανόταν ως χρέος,  χωρίς να επιζητά ούτε τίτλους ούτε αναγνώριση, έστω και αν ήταν ο άνθρωπος  που κατείχε την υψηλότερη θέση που είχε ποτέ Κύπριος στον  ΟΗΕ. Για μένα η σεμνότητα και η ανθρωπιά του υπήρξαν παροιμιώδεις. Το 2012 λίγο καιρό πριν την έναρξη της πρώτης Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ, του ζήτησα ως εκπρόσωπου του AGBU, να χρησιμοποιήσουμε κάποιους χώρους του Μελκονιάν για τις ανάγκες της Προεδρίας. Με δάκρυα στα μάτια μου είπε πόσο τον τιμά η ιδέα να μπορεί να συνεισφέρει έστω και μόνο αυτό.

Jasmine, να είσαι πάντα περήφανη για τον πατέρα σου, όπως και όλοι μας, γ ’αυτόν τον σπουδαίο άνθρωπο της Αρμενικής μας Κοινότητας, της Κύπρου και του κόσμου όλου.

Αιωνία ευλογία ας είναι η μνήμη του.