Παρακολουθώντας με ψυχραιμία τις δηλώσεις των ηγετών των δυο κοινοτήτων στη Κύπρο είναι ξεκάθαρο πως υπάρχει μια διάχυτη αλλά και αδιόρατη αίσθηση ότι για μια ακόμη φορά βρισκόμαστε ενώπιον του γνωστού παιγνιδιού επίρριψης ευθυνών, με αιτία την ανυπαρξία κινητικότητας. Δεν είναι η ώρα να εισέλθουμε σε λεπτομέρειες των όσων δηλώνουν καθημερινά οι δύο ηγέτες. Ωστόσο είναι προφανές πως οι δηλώσεις τους διακατέχονται από μια λογική εκατέρωθεν επικρίσεων και ερμηνειών των προθέσεων του Γενικού Γραμματέα και των συνεργατών του. Ενδεικτικές οι πρόσφατες δηλώσεις του Τουφάν Έρχιουρμαν από τη μια, ότι ο Αντόνιο Γκουτέρες θα κινήσει τη διαδικασία τον Ιούλιο, όταν θα ολοκληρωθεί η κυπριακή προεδρία, και απο την άλλη του Νίκου Χριστοδουλίδη ο οποίος επιμένει ότι η διαδικασία είναι σε εξέλιξη και ότι ο ίδιος είναι ανά πάσα στιγμή έτοιμος για ουσιαστικές συνομιλίες.
Εκείνο ωστόσο που είναι ξεκάθαρο και θα πρέπει ως τέτοιο να λειτουργήσει το επόμενο διάστημα είναι πως οι δύο ηγέτες θα δοκιμαστούν για όλα όσα δημοσίως λένε και υποστηρίζουν ενώπιον των ανθρώπων του Γενικού Γραμματέα. Αυτό θα πρέπει να γίνει κατανοητό και από τους δύο αφού:
Πρώτο, δεν υπάρχει πολυτέλεια για αόριστες συζητήσεις. Η διαδικασία θα πρέπει να είναι αυστηρά δομημένη, με σαφές πλαίσιο και προκαθορισμένα ορόσημα. Η εμπειρία των προηγούμενων διασκέψεων έχει δείξει ότι οι «ανοικτές» διαδικασίες καταλήγουν σε ατέρμονες διαβουλεύσεις χωρίς αποτέλεσμα. Αν ο Αντόνιο Γκουτέρες θέλει να αφήσει ουσιαστικό αποτύπωμα θα πρέπει να επιβάλει μια μορφή διαπραγμάτευσης που να οδηγεί σε συγκλίσεις ή, εναλλακτικά, να αποκαλύπτει ξεκάθαρα τις διαφωνίες.
Δεύτερον, το ζήτημα της βάσης των συνομιλιών δεν μπορεί να παραμείνει θολό. Η διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία εξακολουθεί να αποτελεί το επίσημο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών, όμως η πραγματικότητα είναι ότι οι αποκλίσεις έχουν διευρυνθεί επικίνδυνα. Αν δεν υπάρξει ξεκάθαρη τοποθέτηση και από τις δύο πλευρές για το τι αποδέχονται και τι απορρίπτουν, κάθε νέα προσπάθεια θα είναι καταδικασμένη.
Τρίτον, η διαδικασία οφείλει να είναι πιο πολιτική και λιγότερο τεχνοκρατική. Τα μεγάλα ζητήματα, όπως η ασφάλεια, οι εγγυήσεις, το εδαφικό, δεν λύνονται με τεχνικές επιτροπές αλλά με πολιτικές αποφάσεις. Αυτό σημαίνει ότι οι ηγέτες θα πρέπει να προσέλθουν με διάθεση ανάληψης κόστους και όχι απλώς διαχείρισης εντυπώσεων.
Το πλέον κρίσιμο βεβαίως που θα πρέπει να γίνει κατανοητό σε εκείνους που διακηρύττουν την ετοιμότητά τους για να προχωρήσουν τα πράγματα είναι ότι ο Αντόνιο Γκουτέρες δεν έχει άπειρο χρόνο. Αν επιδιώκεται κινητικότητα με αποτελέσματα, τότε θα πρέπει να σταματήσουν οι φανφάρες και τα ευχολόγια γιατί ο χρόνος πιέζει. Σε τέτοιες συνθήκες, είτε προκύπτουν αποφάσεις είτε εδραιώνεται η σημερινή κατάσταση πραγμάτων, με όλες τις συνέπειες για το νησί.
