Η κρίση στη Μέση Ανατολή εξελίσσεται πλέον ως τραγέλαφος με σημείο αναφοράς την αντιπαράθεση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, ή καλύτερα μεταξύ Τραμπ και ιρανικής ηγεσίας.Τα διαδοχικά επεισόδια, οι συνεχείς ανακοινώσεις περί εκεχειρίας και συμφωνιών που διαψεύδονται στην πράξη λίγες ώρες αργότερα, αλλά και η αδυναμία διαμόρφωσης μιας σταθερής στρατηγικής εικόνας, δημιουργούν συνθήκες μιας ευρύτερης γεωπολιτικής αλλαγής τα χαρακτηριστικά της οποίας παραμένουν ακόμη ασαφή αλλά ιδιαιτέρως ανησυχητικά.
Το πιο χαρακτηριστικό στοιχείο της παρούσας συγκυρίας προφανώς είναι η αστάθεια στις τοποθετήσεις της αμερικανικής προεδρίας. Οι δημόσιες τοποθετήσεις περί αποκλιμάκωσης, διαλόγου ή επικείμενων συμφωνιών εναλλάσσονται διαρκώς με απειλές, στρατιωτικά πλήγματα και επίδειξη ισχύος. Η αμερικανική πολιτική εμφανίζεται να μετακινείται από τη συγκαταβατικότητα στην επιθετικότητα και ξανά από τη αρχή, χωρίς σαφή συνέχεια και χωρίς μια σταθερή στρατηγική γραμμή που να πείθει συμμάχους και αντιπάλους.
Αυτή η έλλειψη συνοχής δεν προκαλεί μόνο αβεβαιότητα στις διεθνείς αγορές ή στη διπλωματία. Δημιουργεί βαθύτερη ανασφάλεια στους ίδιους τους περιφερειακούς συμμάχους της Ουάσιγκτον. Για δεκαετίες, κράτη της περιοχής οικοδόμησαν την ασφάλειά τους πάνω στην παραδοχή ότι η αμερικανική στρατιωτική παρουσία λειτουργούσε ως απόλυτη εγγύηση αποτροπής. Σήμερα όμως, μετά τα πλήγματα που δέχθηκαν αμερικανικές βάσεις και στρατιωτικές εγκαταστάσεις από το Ιράν ή από δυνάμεις που συνδέονται με αυτό, η εικόνα της αμερικανικής παντοδυναμίας σαφώς και αμφισβητείται
Το ερώτημα που αρχίζει να διατυπώνεται πιο ανοιχτά στις πρωτεύουσες της περιοχής είναι αν οι ΗΠΑ μπορούν ακόμη να εγγυηθούν την ασφάλεια των συμμάχων τους σε περίπτωση μιας γενικευμένης σύγκρουσης. Ταυτόχρονα μάλλον διαπιστώνουν ότι οι ΗΠΑ δεν είναι διατεθειμένες να εμπλακούν σε έναν παρατεταμένο πόλεμο για λογαριασμό τους.
Η αμφιβολία αυτή ενδέχεται να αποτελέσει τον καταλύτη μιας νέας περιφερειακής πραγματικότητας. Κράτη που μέχρι σήμερα στηρίζονταν σχεδόν αποκλειστικά στην αμερικανική ομπρέλα ασφαλείας ίσως αναζητήσουν πιο αυτόνομες στρατηγικές, νέες ισορροπίες ή ακόμη και εναλλακτικές συμμαχίες. Παράλληλα, τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν ένα μόνιμο σημείο παγκόσμιας ανησυχίας, καθώς οποιαδήποτε διατάραξη της ναυσιπλοΐας μπορεί να προκαλέσει σοβαρές οικονομικές και ενεργειακές επιπτώσεις διεθνώς.
Ίσως λοιπόν η ουσία της σημερινής κρίσης να μην βρίσκεται μόνο στον κίνδυνο ενός πολέμου, αλλά στο γεγονός ότι η Μέση Ανατολή μοιάζει να εισέρχεται σε μια νέα εποχή, όπου από τη μια οι παλιές βεβαιότητες χάνουν την αξία τους, ενώ οι νέες ισορροπίες δεν έχουν ακόμη διαμορφωθεί.







