Αγαπητέ υποψήφιε φοιτητή,
Σε λίγες ημέρες θα σου ζητήσουν να καθήσεις σε ένα θρανίο, να ανοίξεις ένα εξεταστικό δοκίμιο και να αποδείξεις, μέσα σε μερικές ώρες, όσα έμαθες σε μια ολόκληρη χρονιά. Ίσως και σε περισσότερες. Θα έχεις μαζί σου στυλό, ταυτότητα, νερό, άγχος. Πολύ άγχος. Και πιθανόν μια σκέψη που δεν μπήκε ποτέ επίσημα στην εξεταστέα ύλη, αλλά σε ακολούθησε όλο αυτό τον καιρό, ότι αν δεν τα καταφέρεις όπως πρέπει κάτι τελειώνει.
Δεν τελειώνει. Και αυτό είναι ίσως το πρώτο πράγμα που έπρεπε να σου έχουμε πει από την αρχή.
Όχι για να υποτιμήσουμε την προσπάθειά σου. Όχι για να σου πούμε ότι οι εξετάσεις δεν έχουν σημασία. Έχουν. Το ξέρεις εσύ καλύτερα από όλους, γιατί εσύ ξενύχτησες, εσύ μέτρησες κεφάλαια, ασκήσεις, επαναλήψεις, ώρες. Εσύ ένιωσες το βάρος των προσδοκιών. Των δικών σου αλλά και εκείνων του μπαμπά, της μαμάς, της γιαγιάς, της θείας, του καθηγητή σου κ.λπ.
Εσύ άκουσες πολλές φορές τη φράση «λίγη υπομονή ακόμη» και ίσως κουράστηκες να κάνεις υπομονή.
Οι Παγκύπριες έχουν σημασία. Αλλά δεν έχουν τόση σημασία όση τους φορτώσαμε.
Δεν είσαι ο βαθμός σου. Δεν είσαι η σχολή στην οποία θα περάσεις ή δεν θα περάσεις. Δεν είσαι η σύγκριση με τον συμμαθητή σου, το παιδί της φίλης της μητέρας σου, τον ξάδελφο που «έγραψε άριστα». Δεν είσαι ένας αριθμός δίπλα από ένα όνομα.
Είσαι ένας άνθρωπος 17 ή 18 χρονών, που καλείται πολύ νωρίς να πάρει αποφάσεις που μοιάζουν οριστικές, ενώ στην πραγματικότητα δεν είναι. Θα αλλάξεις γνώμη. Στην πορεία θα ανακαλύψεις πράγματα που σήμερα δεν γνωρίζεις. Θα αγαπήσεις ίσως έναν δρόμο που τώρα δεν υπάρχει καν στο μυαλό σου. Μπορεί να πετύχεις ακριβώς αυτό που θέλεις. Μπορεί και όχι. Και στις δύο περιπτώσεις, η ζωή δεν σταματά στην πρώτη επιτυχία ή στην πρώτη αποτυχία.
Αν γράψεις καλά ή μάλλον να γράψεις όσο καλύτερα μπορείς. Να το χαρείς. Το δικαιούσαι. Να νιώσεις περήφανος για τον κόπο σου. Αν δεν γράψεις όπως ήθελες, να στενοχωρηθείς. Κι αυτό το δικαιούσαι. Μην αφήσεις όμως κανένα να σου πει ότι απέτυχες ως άνθρωπος επειδή δεν πέτυχες έναν στόχο. Αυτό δεν είναι αλήθεια. Είναι απλώς ένα ψέμα που επαναλαμβάνουμε τόσο συχνά ώστε άρχισε να μοιάζει με πραγματικότητα.
Και εδώ, η ευθύνη δεν είναι δική σου.
Εμείς οι μεγαλύτεροι κάναμε τις εξετάσεις κάτι παραπάνω από εξετάσεις. Τις μετατρέψαμε σε τεστ αξίας, ωριμότητας, αντοχής, οικογενειακής υπερηφάνειας. Τις κάναμε συζήτηση στο τραπέζι, άγχος στο σπίτι, έξοδα σε φροντιστήρια, σιωπές σε διαδρόμους, συγκρίσεις που πληγώνουν. Και μετά, λίγο πριν μπεις στην αίθουσα, σου λέμε απλώς «καλή επιτυχία» και ένα «μην έχεις άγχος», λες και αυτό αρκεί για να ελαφρύνει το βάρος που σου βάλαμε στην πλάτη. Δεν αρκεί.
Αυτό που ίσως χρειάζεται να ακούσεις είναι κάτι πιο απλό και πιο ειλικρινές… Μπαίνεις σε μια αίθουσα για να δώσεις εξετάσεις. Όχι για να αποδείξεις την αξία σου. Όχι για να δικαιώσεις τους πάντες. Όχι για να κριθεί ολόκληρο το μέλλον σου σε μερικές σελίδες. Κάνε λοιπόν αυτό που μπορείς. Με όση ψυχραιμία έχεις, όχι με όση σου ζητούν να έχεις. Με όση δύναμη σού έχει απομείνει, όχι με την ψευδαίσθηση ότι πρέπει να είσαι άτρωτος αλλά με τη γνώση ότι έκανες ό,τι καλύτερο μπορείς.
Και όταν βγεις από την αίθουσα, ό,τι κι αν έγινε, να θυμάσαι πάντα ότι υπάρχει επόμενη μέρα. Υπάρχουν άλλοι δρόμοι. Υπάρχεις εσύ.
Και αυτό είναι πολύ περισσότερο από έναν βαθμό.
