Μέσα σε μία μέρα η Κύπρος συγκλονίστηκε από δύο τραγωδίες. Τη γυναικτονία στο Ζακάκι και τον φρικτό θάνατο, από ασφυξία, δύο παιδιών στην Ξυλοφάγου. Διαφορετικές υποθέσεις, διαφορετικές συνθήκες, ίδιο όμως το αίσθημα που αφήνουν πίσω τους: Ότι κάπου, κάποτε, κάποιος είδε, άκουσε, υποψιάστηκε και δεν μίλησε. Ή μίλησε και δεν εισακούστηκε. Δεν γνωρίζουμε όλες τις λεπτομέρειες. Δεν είμαστε αστυνομικοί ή δικαστές. Υπάρχει, όμως, ένα ερώτημα που κάθε κοινωνία οφείλει να θέτει στον εαυτό της μετά από τέτοιες τραγωδίες: Μήπως η αδιαφορία μας είναι πιο επικίνδυνη από όσο θέλουμε να παραδεχτούμε;
Στη γυναικοκτονία του Ζακακίου η κοινωνία αναζητά εκ των υστέρων τα προειδοποιητικά σημάδια. Υπήρχαν ενδείξεις; Υπήρχε φόβος που κανείς δεν «μυρίστηκε»; Ερωτήματα που επανέρχονται μετά από κάθε γυναικοκτονία και δυστυχώς παραμένουν αναπάντητα μέχρι την επόμενη. Στην Ξυλοφάγου, δύο παιδιά έχασαν τη ζωή τους με τρόπο που συγκλονίζει κάθε έναν από εμάς. Και πάλι η κοινωνία αναζητά απαντήσεις. Τι συνέβη; Θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί το μοιραίο; Γιατί δύο παιδιά οκτώ και δέκα χρόνων, που θα έπρεπε να βρίσκονται υπό την επίβλεψη γονιού ή φροντιστή, αφέθηκαν μόνα τους; Αφού η γειτονιά γνώριζε γιατί δεν προέβη σε καταγγελία στις Υπηρεσίες Πρόνοιας;
Το κοινό στοιχείο αυτών των θλιβερών γεγονότων δεν βρίσκεται στα γεγονότα, αλλά στη στάση μας απέναντι στους ανθρώπους γύρω μας. Ζούμε κοντά ο ένας στον άλλο, αλλά ταυτόχρονα μακριά. Ακούμε φωνές πίσω από τοίχους και τις θεωρούμε «οικογενειακή υπόθεση». Βλέπουμε παιδιά που χρειάζονται προσοχή και θεωρούμε ότι η ευθύνη ανήκει μόνο στους γονείς. Παρατηρούμε γυναίκες να υποφέρουν, ενίοτε να ζητούν βοήθεια χωρίς να είναι ικανές να πάρουν αποφάσεις, και πείθουμε τον εαυτό μας ότι δεν είναι δική μας δουλειά να αναμειχθούμε στο ζευγάρι.
Η αλήθεια είναι σκληρή. Καμία κοινωνία δεν μπορεί να προστατεύσει τα μέλη της όταν κυριαρχεί η λογική «δεν ανακατεύομαι». Κανείς δεν μπορεί να αποτρέψει τραγωδίες όταν η σιωπή θεωρείται αρετή και η παρέμβαση αγένεια. Η αδιαφορία δεν είναι ουδετερότητα. Είναι στάση και πολλές φορές έχει κόστος.
Δεν υποστηρίζουμε ότι το περιβάλλον ευθύνεται για κάθε τραγικό γεγονός. Αλλά ότι όλοι έχουμε ευθύνη να μην κλείνουμε τα μάτια. Να μην προσπερνούμε το προφανές. Να μην περιμένουμε από το ίδιο το θύμα ή το κράτος να κάνει πάντα το πρώτο βήμα. Οι τραγωδίες δεν γεννιούνται μόνο από τις πράξεις των ανθρώπων, αλλά και από δικές μας παραλείψεις. Από τη σιωπή, την ανοχή και την αδιαφορία μας. Κι αν υπάρχει ένα μάθημα που πρέπει να κρατήσουμε από αυτές τις ημέρες πένθους, είναι ότι η κοινωνική ευθύνη δεν αρχίζει μετά την τραγωδία. Αρχίζει τη στιγμή που βλέπουμε κάτι να μην πάει καλά και αποφασίζουμε να μην γυρίσουμε το βλέμμα αλλού.







