Ο πρώην βουλευτής του ΔΗΚΟ, Πολύβιος Κόλοκος, προς τον οποίο τρέφω μεγάλη εκτίμηση τόσο για τον χαρακτήρα του, όσο και για το ήθος του, με ανάρτησή του στα ΜΚΔ άσκησε οξεία κριτική στους νομικούς της Κύπρου για την άρνησή τους να αποδεχθούν διορισμό ως ποινικοί ανακριτές για το «Κράτος Μαφία». Σχόλια με παρόμοιο περιεχόμενο δημοσιεύθηκαν και από πολλούς άλλους.
Αισθάνθηκα άβολα
Ως μαχόμενος δικηγόρος αισθάνθηκα άβολα από τα σχόλια αυτά. Διερωτήθηκα τι θα έκανα εγώ στην περίπτωση που δεχόμουν τέτοια πρόταση. Και χωρίς δεύτερη σκέψη, κατέληξα στο ότι δεν θα αποδεχόμουν την πρόταση. Και τούτο, όμως, γιατί δεν διαθέτω την ανεξαρτησία και αντικειμενικότητα που απαιτεί ένας τέτοιος διορισμός. Και εξηγούμαι: Ασκώ συστηματικά εδώ και πολλά χρόνια έντονη κριτική στον Νίκο Αναστασιάδη και χαρακτηρίζω ως πράξεις διαφθοράς διάφορες ενέργειές του στη διάρκεια της 10ετούς του προεδρικής θητείας. Θεωρώ ως πράξη διαφθοράς, για παράδειγμα, το να ταξιδεύει με αεροπλάνα που θέτουν στη διάθεσή του διάφοροι μεγιστάνες. Και πολλές άλλες παρόμοιες πράξεις. Είμαι, συνεπώς, αρνητικά επηρεασμένος εναντίον του ανδρός και δεν θα ενεργούσα ως ποινικός ανακριτής με την επιβαλλόμενη αντικειμενικότητα. Δεν θα ψάξω, για να γίνω πιο σαφής, με τον ίδιο ζήλο να διερευνήσω, όπως είναι το καθήκον κάθε έντιμου και σωστού ποινικού ανακριτή, και πτυχές της υπόθεσης που βοηθούν την υπόθεση του υπόπτου.
Η απαξίωση των θεσμών
Όμως τέτοια προβλήματα δεν νομίζω να είναι η αιτία που οδήγησαν στη μη αποδοχή διορισμού και πολλούς από αυτούς που αρνήθηκαν. Πιστεύω ότι τα αίτια της άρνησης είναι αλλού. Ίσως να έχουν να κάνουν με την καθολική απαξίωση των θεσμών. Όλοι οι υποψήφιοι ποινικοί ανακριτές (πρώην ανώτατοι δικαστικοί, γνωστοί δικηγόροι κλπ) γνωρίζουν ότι η δουλειά τους δεν θα κριθεί από τον κόσμο με κριτήρια αντικειμενικά και δίκαια. Ξέρουν ότι αν καταλήξουν σε συμπεράσματα για ανυπαρξία ποινικών αδικημάτων, θα κατηγορηθούν ως «πουλημένοι». Αν καταλήξουν σε αντίθετα συμπεράσματα, κάποιοι θα τους κατηγορήσουν ότι υπέκυψαν στις πιέσεις του όχλου. Αυτά, και το γενικότερο κλίμα που οδηγεί στο να διεξάγεται ο δημόσιος διάλογος για το πολύ σοβαρό θέμα της διαφθοράς με γλώσσα και όρους ποδοσφαίρου, οδηγούν κάποιους σε αρνητικές απαντήσεις. Η βασική αιτία, όμως, είναι άλλη και έχει να κάνει με το ότι πολλοί δικηγόροι και άλλοι επαγγελματίες έχουν αποφασίσει να κοιτάζουν τη δουλειά τους και το σπίτι τους. Δεν τους ενδιαφέρουν τα κοινά. Είναι και οι νομικοί κομμάτι αυτής της κοινωνίας. Της οποίας προχωρώ σε σύντομη σκιαγράφηση.
Τέσσερις ομάδες
Από τα αποτελέσματα των πρόσφατων βουλευτικών εκλογών και τις γνώμες που στα ΜΚΔ εκφράζονται, θα έλεγα ότι στην Κύπρο υπάρχουν 4 ομάδες πολιτών.
- Η πρώτη ομάδα είναι αυτοί που είναι ικανοποιημένοι από την πορεία της χώρας και με το κυρίαρχο πολιτικό σύστημα, με τη λειτουργία των θεσμών και του κράτους. Αυτοί οι πολίτες είναι που υποστήριξαν ενεργά τα κυβερνώντα κόμματα, είτε συμμετέχοντας ως μέλη τους, είτε ως στελέχη του κυβερνητικού μηχανισμού με την ευρεία έννοια, είτε ως πιστοί οπαδοί.
- Η δεύτερη ομάδα περιλαμβάνει τους πολίτες που είναι ικανοποιημένοι από την πολιτική κατάσταση και την πορεία της χώρας, διότι εξυπηρετεί τα συμφέροντά τους, αλλά η συμμετοχή τους στα κοινά περιορίζονταν στην παθητική υποστήριξη του κατεστημένου πολιτικού συστήματος, συνήθως μέσω της ψήφου τους.
- Η τρίτη κατηγορία περιλαμβάνει τους πολίτες που διαφωνούσαν και ήσαν δυσαρεστημένοι με το πολιτικό κατεστημένο και με την πορεία της χώρας και γι' αυτό ανέπτυξαν ενεργή πολιτική δράση, είτε ως μέλη μικρών αντιπολιτευόμενων κομμάτων ή κινήσεων, είτε ως ανεξάρτητοι πολίτες, με τη συμμετοχή τους στον κοινωνικό διάλογο και με τη δράση τους στη διαχείριση των κοινών.
- Τέλος, στην τέταρτη ομάδα ανήκουν οι πολίτες που υπήρξαν δυσαρεστημένοι και απογοητευμένοι από την πολιτική και που επέλεξαν την παραίτηση και την αποχή από κάθε πολιτική δράση, ακόμη και από το δικαίωμά τους να συμμετέχουν στις εκλογές (βλέπε και το ψηλό ποσοστό αποχής).
Η μεγάλη πλειοψηφία
Προφανώς, η μεγάλη πλειοψηφία των πολιτών, εκ των εκλογικών αποτελεσμάτων, ανήκει στις πρώτες δύο ομάδες. Η τρίτη ομάδα πολιτών, ανεξαρτήτως των αντιλήψεων, των προτάσεων και των συμπεριφορών της, σε γενικές γραμμές κινήθηκε περισσότερο στην περιοχή της άρνησης και της καταγγελίας, και λιγότερο στην περιοχή των εφικτών θέσεων για μια διαφορετική πορεία της χώρας. Η τέταρτη ομάδα, στην οποία δυστυχώς πιστεύω ότι ανήκουν πολλοί αξιόλογοι νομικοί, έκανε ίσως την περισσότερο λανθασμένη επιλογή. Αν και ένα κρίσιμο ποσοστό αυτής της ομάδας αποτελείται όχι μόνο από νομικούς, αλλά και από ανθρώπους (διανοούμενους, επιστήμονες, επιχειρηματίες, επαγγελματίες κλπ) με μεγάλες δυνατότητες επιρροής των πολιτικών πραγμάτων και μέσω αυτών της πορείας της χώρας, δυστυχώς αυτοί επέλεξαν την ιδιώτευση και το περιθώριο, έζησαν με τις αξίες τους, φρόντισαν την καριέρα τους και δημιούργησαν στον χώρο της εργασίας.
Καράβι που βούλιαζε
Πολλοί προσέφεραν στην οικονομία, στον πολιτισμό, στην παιδεία, στον εθελοντισμό, αλλά δεν αντιλήφθηκαν ότι όλα αυτά ήταν σαν να έφτιαχναν μια εξαιρετική καμπίνα σε ένα καράβι που βούλιαζε. Η επιλογή της παραίτησής τους ήταν ακριβώς αυτό που επιθυμούσε το διεφθαρμένο κομμάτι του πολιτικού συστήματος, για να λειτουργήσει όπως λειτούργησε και λειτουργεί, για να εξυπηρετεί τα συμφέροντα των λίγων και όχι των πολλών. Ένα άλλο, επίσης τεράστιο λάθος αυτής της ομάδας, είναι ο εφησυχασμός. Πολλά από τα μέλη της, καίτοι αξιόλογοι άνθρωποι, αντί να επαγρυπνούν, να παρακολουθούν και να ανησυχούν για τη συσσώρευση των προβλημάτων όπως τα χρέη, δημόσια και ιδιωτικά, οι σπατάλες και η διαφθορά, η διαπλοκή, η παραοικονομία, η υποβάθμιση των δημόσιων υπηρεσιών (υγεία, παιδεία, ασφάλεια) και πολλά άλλα, και με πρώτο και σημαντικότερο το άλυτο Κυπριακό, που αργά αλλά σταθερά μάς οδηγούσαν στον γκρεμό, θέλανε να πιστεύουν ότι όλα αυτά δεν θα είχαν καταστροφικές συνέπειες.
Αισιοδοξούσαν χωρίς λόγο
Αισιοδοξούσαν, χωρίς λόγο, ότι η κατάσταση θα διορθωνόταν από μόνη της. Πίστευαν ότι οι άνεμοι θα ήταν πάντα ούριοι και γαληνεμένοι. Δεν έβλεπαν ότι το καράβι έμπαζε νερά. Μερικές φωνές, που χτυπούσαν το καμπανάκι, τούς ήσαν δυσάρεστες και ενοχλητικές. Όσοι φωνάζαμε ότι χωρίς λύση του Κυπριακού η διαφθορά θα καλπάζει, γιατί θα την εκτρέφει η αβεβαιότητα και η ανασφάλεια, θεωρηθήκαμε ως γραφικοί. Δεν αντιλήφθηκαν ότι ο ρόλος του δικηγόρου και του κάθε νομικού, όπως και του κάθε επιχειρηματία, δεν ταυτίζεται με αυτόν του μετόχου μιας επιχείρησης, που το μόνο του ενδιαφέρον από αυτήν είναι τα κέρδη που θα αποκομίσει με βάση το κεφάλαιο που έχει επενδύσει. Υπάρχει και ο κοινωνικός ρόλος του καθενός. Δυστυχώς, πολλοί δεν αντιλαμβάνονται ότι μια δικηγορική εταιρεία ζει από την κοινωνία και συνεπώς δεν μπορεί να μη ζει για την κοινωνία.
